Skip navigation

Category Archives: Historische verhalen

DORDRECHT – Een verwarde 61-jarige man uit Papendrecht met rechts-extremistische ideeën heeft vanmorgen met een mes tien schilderijen in het Dordrechts Museum bewerkt. Hoe groot de schade is aan de schilderijen is nog niet duidelijk, maar die loopt zeker in de miljoenen.

Het drama voltrok zich in enkele minuten. De man kreeg eerst bijna ruzie bij de kassa, omdat hij een korting wilde op de toegangsprijs. Nadat hij het volle bedrag had betaald, liep hij naar de schilderijen. In een van de zalen haalde hij een Stanleymes uit zijn zak. Vervolgens sneed hij enkele kunstwerken aan flarden.

Pas na zijn verwoestende actie kreeg de beveiliging via de camera’s in het museum door dat er iets vreemds aan de hand was. Toen was de 61-jarige man alweer vertrokken. Een medewerkster probeerde de man nog tegen te houden bij de kassa, maar hij wist zich los te rukken. Een paar uur later meldde hij zich bij het politiebureau in Papendrecht.

Museumdirecteur De Groot noemt de gebeurtenissen van vandaag in het NRC Handelsblad een ‘onvoorstelbare ramp’ en ‘een drama dat zijn vergelijk niet kent’. De Groot zegt dat een aanslag op kunstwerken zich op deze schaal in Nederland zich niet eerder heeft voorgedaan. De schilderijen zijn wel verzekerd.

Bekentenis

Bij de politie heeft de 61-jarige Papendrechter een volledige bekentenis afgelegd. Volgens de man was zijn actie ‘een daad van verzet’, na een eerder ontslag. Hij was boos omdat ‘buitenlanders zijn baan hadden ingenomen’.

Volgens de man wordt ‘Nederland verkwanseld aan buitenlanders’ en daarom ‘hebben wij dus ook geen schilderijen nodig’.

De Papendrechter is een bekende van de politie. Hij was drie jaar geleden al een keer opgepakt, toen hij voor tachtig gulden had gestolen uit een supermarkt. Toen wees hij op zijn karige bijstandsuitkering waar hij en zijn vrouw van moeten rondkomen.

De man kreeg een boete van fl. 150,- voor de diefstal, maar die weigerde hij te betalen. Vervolgens werd de politie op zijn huis afgestuurd om hem op te halen. Een heel stel agenten hebben de wild verzettende Papendrechter toen meegenomen naar het politiebureau.

Vrije voeten

De 61-jarige man is vandaag wel weer vrijgelaten. Omdat het gaat om vernieling, waar een maximumstraf van twee jaar op staat, kon de rechter-commissaris niet anders dan de man weer vrijlaten. Hij kreeg wel een verbod om opnieuw in de buurt van een museum te komen.

“Een belachelijke zaak”, liet woordvoerder W. de Paus van het Dordrechts Museum weten aan het Vrije Volk en Trouw. “Het stuit ons tegen de borst dat iemand die zo’n absurde daad pleegt, kort daarop weer op straat loopt zonder dat er sprake is van hechtenis. De kunst is vogelvrij.”

Hoe gecontroleerd gaat worden dat de Papendrechter niet in de buurt van een museum komt is onduidelijk. Meerdere musea, zoals het Vincent van Gogh-museum in Amsterdam, hebben om een foto van de man gevraagd, maar hebben die niet gekregen. Volgens de politie mag dat niet in verband met de privacy van de verdachte.

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Schade

De schade aan de tien kunstwerken is enorm. Het gaat om tien oude meesters, vooral leerlingen van Rembrandt. Het gaat om vier schilderijen van Nicolaas Maes, waaronder het internationaal bekende werk ‘De Luistervink’. Ook zijn er twee werken van Ferdinand Bol, twee van Jacobus Levecq, één van Albert Cuyp  en één van Jan Victors. De meeste stukken waren uitgeleend aan het Dordtse museum.

Uit sommige werken zijn complete stukken gesneden. Curator Jos Deuss liet aan Het Vrije Volk weten dat hij het nog maar nauwelijks kon bevatten.

“Het was nog veel en veel erger dan ik mij eerst had voorgesteld. In het verleden is het wel vaker gebeurd dat schilderijen opzettelijk werden beschadigd, maar dit is buiten alle proporties.”

(Jos Deuss, Het Vrije Volk, 30-03-1989)

Twee van de werken die zwaarbeschadigd zijn waren onlangs door Deuss gerestaureerd.

Ook zijn collega Leo Marchand is zwaar aangeslagen. “Het gaat om een stuk van mijn carrière, werk van jaren”, zegt hij in Het Vrije Volk. “Ik heb het hier erg moeilijk mee.”

“De doeken hebben een vreselijke oplazer gehad, te vergelijken met iemand die een hartaanval heeft doorstaan.”

(Leo Marchard, Het Vrije Volk, 30-03-1989)

Hoe ernstig het er ook uit moge zien, de schade is herstelbaar volgens beide heren. Maar daar gaat wel heel veel tijd en geld in zitten.

Als geluk bij een ongeluk heeft de Papendrechter een Stanleymes gebruikt. Marchand in Het Vrije Volk: “Daardoor zijn de randen van de rupturen, de scheuren dus eigenlijk, vrij scherp. Het gevolg daarvan is dat er minder verfdeeltjes verloren gaan dan wanneer een botter mes was gebruikt. Wat dat betreft is de ravage, op het eerste gezicht althans, beperkt gebleven.”

Beveiliging

Volgens museumdirecteur De Groot heeft de beveiliging van het museum niet tekort geschoten. Er liep een suppoost rond door de zalen van het museum.

Tegen de Volkskrant zei De Groot dat er altijd wordt gekeken naar de beveiliging.

“Maar dit soort gevallen hou je niet tegen. Het is een museum en dat is een openbaar gebouw en er zijn altijd rustige momenten. Ook nu nog ben ik niet bereid om alles achter perspex weg te zetten, want dan kun je net zo goed diaplaatsjes gaan verkopen en de rest van het museum dichthouden.”

(directeur J. de Groot van het Dordrechts Museum, Volkskrant, 30-03-1989)

Hoe ging het verder?

Het duurde nog een jaar voordat de Papendrechter voor de rechter moest verschijnen. De meeste schilderijen waren toen nog niet gerestaureerd. Alleen het portret van Jacob de Witt was bijna klaar.

De verwachting was dat het toen nog anderhalf jaar zou duren voordat de hele restauratieklus was afgerond. De kosten voor de hele klus lag rond de miljoen gulden en werd grotendeels door de verzekering gedekt. De rest van het geld werd door sponsoren betaald.

Tijdens de rechtszaak bleek dat de Papendrechter eerder ook al had gedreigd om schilderijen in het Rotterdamse museum Boymans van Beuningen te vernielen. Dat had de man in een brief geschreven, die was gestuurd aan het Openbaar Ministerie (OM).

De man uit Papendrecht was zelf niet bij de rechtszaak aanwezig. Hij was boos dat het een jaar lang geduurd had voordat zijn zaak diende. Ook hierbij verwees hij naar allochtonen, die volgens hem ‘altijd binnen korte tijd na hun misdrijf’ voor de rechter stonden. Spijt van zijn handelen had hij absoluut niet, volgens zijn advocaat Peeters.

Dat het zolang geduurd had voordat zijn zaak voor de rechter kwam, was mede de schuld van de man uit Papendrecht. Na zijn aanhouding had de rechter-commissaris bepaald dat hij zich psychiatrisch zou laten onderzoeken, maar dat deed hij niet. Dat moest uiteindelijk dwangmatig worden opgelegd.

Volgens deskundigen was de kans op een herhaling aanwezig. Maar tegelijkertijd zeiden de psychiaters dat een gevangenisstraf geen oplossing zou zijn voor de man.

Die straf kwam er uiteindelijk wel. Justitie eiste twaalf maanden cel (waarvan de helft voorwaardelijk). De rechter kwam uit op zes maanden cel, waarvan de helft voorwaardelijk. Ook moest hij zich laten behandelen bij het RIAGG.

Ondertussen was het Dordrechts Museum bezig om de beveiliging te verscherpen. Een van de maatregelen was kogelvrij glas.

BRONNEN:

Het Vrije Volk – 30-03-1989 – Kunstramp in Dordt museum

NRC HANDELSBLAD – 30-03-1989 – Man vernielt met mes tien oude meesters in Dordrechts museum

DE VOLKSKRANT – 30-03-1989 – Werkloze man zet mes in tien oude meesters

DE TELEGRAAF – 30-03-1989 – Werkloze vernielt met mes 10 oude meesters

HET VRIJE VOLK – 31-03-1989 – ‘Meer geld vrijmaken voor beveiliging van de musea’

TROUW – 31-03-1989 – Kunstvernieler vrij

HET VRIJE VOLK – 08-02-1990 – Vernieler sneller voor de rechter dan schilderijen gerestaureerd

HET VRIJE VOLK – 09-02-1990 – Kunstvernieler bedreigde eerst Boymans

LEEUWARDER COURANT – 23-02-1990 – Cel wegens vernielen van schilderijen

Auteur: Dave Datema

Gepubliceerd op: 28-03-1989

Verhaalnummer: 90

ROTTERDAM – Met bijna militaire precisie is vandaag de Tweede Van Brienenoordbrug op zijn nieuwe plek gevaren. Onder het toeziend oog van vele duizenden belangstellenden werd de brug van Zwijndrecht naar de nieuwe plek gesleept.

De klus nam ongeveer 24 uur in beslag en werd door de betrokkenen ‘het transport van de eeuw’ genoemd. Toch was het transport zonder problemen verlopen.

Het transport, 300 meter lang en 45 meter hoog, vertrok gisteren rond 11 uur in de ochtend van Grootint in Zwijndrecht. Van daaruit ging het transport over de Oude Maas richting Rotterdam over vervolgens langs het centrum van Rotterdam richting de andere Van Brienenoordbrug te varen, om net ten westen te blijven liggen.

Een rechtstreekse route was niet mogelijk, omdat de stadsbrug bij Dordrecht een onpasseerbaar obstakel bleek te zijn.

Een uitbreiding van de brug is nodig, omdat de ene brug (zesbaans, drie in elke richting) niet meer het verkeer tijdens de spits aan kan. Ook is de brug nu ruim 25 jaar oud en hard aan onderhoud toe

Preciesiewerk

Met een hoogte van 45 meter was het een precisiewerk om de brug, voortgetrokken door de Smit Siberië en de Smit Polen, langs sommige plekken te krijgen. Af en toe, bijvoorbeeld bij de Spijkenisserbrug en de Botlekbrug was de speling minder dan een meter (Spijkenisserbrug: 78 centimeter, Botlekbrug: 60 centimeter). Bij de Koninginnebrug (‘de Hef’) was het zelfs nog minder.

Zeker op de plek van ‘de Hef’ is de belangstelling van het publiek groot, ondanks dat het transport in het midden van de nacht passeert. “Hier zijn vakmensen aan het werk”, vertelt een toeschouwer aan de verslaggever van Trouw.

De mensen langs de kant zijn erg onder de indruk, als het schip de Koninginnebrug passeert zonder het aan te raken. Als het transport het laatste obstakel is gepasseerd ontstaat er een spontaan applaus vanuit het publiek.

Het is opmerkelijk druk langs de route en kroegen hebben zelfs van burgemeester Peper toestemming gekregen om ’s nachts open te blijven. Voor de rijdende patatkraam van ‘Henk Patat’ staat zelfs een lange rij, als de brug is gepasseerd (het is op dat moment half drie geweest).

Pas na een uur keert de rust weer terug op het Noordereiland, alhoewel een deel van het publiek is doorgereden richting het oosten, om de brug nog een keer te zien.

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Afronding

De komende dagen wordt de brug een paar meter opgetild om maandag of dinsdag op de pijlers gezet te worden. Volgende week zaterdag is de hele operatie afgerond.

In mei volgend jaar wordt de brug in gebruik genomen. Het verkeer wordt dan in zijn geheel over de nieuwe brug geleid. De oude brug wordt daarna gerenoveerd. Pas in 1991 of 1992 wordt de situatie dusdanig aangepast dat beide bruggen in gebruik worden genomen.


Hoe ging het verder?

Op 1 mei 1990 wordt de tweede Van Brienenoordbrug in gebruik genomen.

Bronnen:

NRC Handelsblad – 17-02-1989 – Varende brug trekt vele duizenden

De Telegraaf – 18-02-1989 – Massale drukte voor nieuwe brug

Trouw – 18-02-1989 – Heel Rotterdam benijdt de eenzame man op de brugboog

Auteur: Dave Datema

Gepubliceerd op: 16-02-2019

Verhaalnummer: 85

MAASSLUIS/SKIKDA – Bij een ramp met de Nedlloyd-chemicaliëntanker Maassluis zijn voor de kust van Algerije zeker 27 mensen om het leven gekomen. Onder de slachtoffer zijn dertien Nederlanders en veertien Indonesiërs, heeft directeur G. H. O. van Maanen van de Rotterdamse rederij bevestigd.

Het ongeluk gebeurde voor de kust van de Algerijnse havenstad Skikda. Het schip sloeg in een storm tegen een pier en zonk. Van de opvarenden zijn er slechts twee gered.

Het schip met een laadvermogen van 25.000 ton lag leeg net buiten de haven en zou later vandaag geladen worden. Door de storm sloeg het schip los. Tijdens het laatste radiocontact, vannacht rond half drie, meldde de bemanning dat het zou proberen om van boord te gaan.

Volgens Van Maanen stond de storm recht op de Algerijnse kust. “Dan wordt een schip op en neer gesmakt. De ankerkettingen lijken dan elastiekjes”, zei Van Maanen vandaag tegen NRC Handelsblad.

De directeur vermoedt dat de ankerkettingen zijn gebroken, maar dit moet nog door onderzoek worden bevestigd. De kapitein heeft de motoren nog gestart, maar omdat er geen lading aan boord was, had dat waarschijnlijk weinig effect.

Alleen twee (Indonesische) bemanningsleden zijn erin geslaagd om in veiligheid te komen, door van boord te springen en zwemmend de kade te bereiken.

Door de storm werd het schip op de pier geslagen. Vervolgens is het schip in stukken gescheurd en gezonken. Door de storm was het niet mogelijk om de opvarenden te redden. Een ander schip, op 38 kilometer afstand, luisterde mee op de radio, maar durfde de Maassluis niet te naderen.

De Algerijnse hulpdiensten hebben inmiddels alle hoop opgegeven dat de 27 opvarenden nog gered kunnen worden. Het schip is in tweeën gebroken en beide delen zijn volledig onder het water verdwenen.

Een bergingsteam van Nedlloyd is vanmorgen van Rotterdam naar Algerije gevlogen, samen met twee mensen van bergingsbedrijf Smit. Het weer is nog zo slecht dat men nog steeds niet bij de resten van het schip kan.


Hoe ging het verder?

Er kwam een onderzoek van de Raad voor de Scheepvaart. Die stelde vast dat de Maassluis nooit op deze plek had mogen liggen, zo vlak bij de pier.

“Gezien de weersomstandigheden was een verblijf daar hoogstens voor enkele uren gerechtvaardigd”. Er was ruimschoot gewaarschuwd voor de aankomende storm.

Ook stelde de raad dat het anker aan stuurboord te weinig ruimte had gekregen. Ook had het anker aan bakboord ‘uitgebracht’ moeten worden, want daar zou voldoende tijd voor zijn geweest.

In de Grote Kerk van Maassluis is later ee

Bronnen:

Volkskrant – 16-02-1989 – Ramp met Nederlands tankschip kost aan 27 mensen het leven

NRC Handelsblad – 16-02-1989 – Tanker zinkt in storm: 27 opvarenden dood

De Telegraaf – 16-02-1989 – Nedlloyd-schip zinkt bij Algerije: 27 doden

Auteur: Dave Datema

Gepubliceerd op: 15 februari 2019

Verhaalnummer: 84

OSLO/ROTTERDAM – Het sprookje van de ‘Rotterdamse’ Griek Loukas Pastoulas is voorbij. Na twee onderdelen heeft de Internationale Schaatsunie (ISU) de publiekslieveling gediskwalificeerd. De organisatie beriep zich, voor het eerst in de schaatsgeschiedenis, op een artikel in het regelement, waarin staat dat een deelnemer goed voorbereid aan de start dient te verschijnen.

Ook al waren de kansen op een fatsoenlijke prestatie nihil voor de Rotterdammer, hij kon toch rekenen op een enorme media-aandacht. Hij was samen met een trainer, een overijverige manager en een kleine delegatie van sponsor Transavia naar Oslo afgereisd.

Al op de eerste afstand, de vijfhonderd meter, werd direct duidelijk dat Pastoulas inderdaad geen potten ging breken. Hij werd laatste, met bijna tien seconden achterstand op de nummer voorlaatst.

De vijfduizend meter was al niet veel beter. Zijn Poolse tegenstander ging de Rotterdammer drie keer voorbij. De tijd van meer dan tien minuten zou werd door de verzamelde media een ‘historisch dieptepunt in de schaatssport genoemd’.

Het (vooral Nederlandse) publiek had Patsoulas al in de armen gesloten en juichte de Rotterdamse Griek elke meter toe. Dat werd na afloop beantwoord met juichende gebaren van Patsoulas.

Voor het eerst op het ijs

Maar langs de kant was de woede enorm. “Zo slecht als deze man heb ik ze nooit eerder gezien”, liet de Nederlandse ISU-bestuurder Jan Charisius weten aan de GPD-bladen. “Dit was werkelijk een aanfluiting. Van iemand die in Nederland geboren en getogen is mag je toch een redelijk optreden verwachten, maar net leek het wel alsof hij voor het eerst op het ijs stond.”

Trainer Nico Lanser, geschiedenisstudent in Leiden, gaf toe dat hij ‘Pastoulas de baan op moest duwen’. “Hij had echt knikkende knieën. De schaatser zelf noemde zijn eerste wedstrijd een ‘geweldige ervaring’.

“Spijt? Nee, ik heb genoten. Ik voelde mij de held.”

(Loukas Patsoulas, Het Parool, 13-02-1989)

Zijn collega-schaatsers wisten ook niet echt wat ze met Pastoulas aan moesten. De Nederlandse equipe hield zich op de vlakte. Regerend kampioen Eric Flaim zou het allemaal wel grappig vinden.

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Nieuweling

Pastoulas gaf vorige week toe dat hij nog niet zo lang de schaatssport beoefent. Hij leerde zeven jaar geleden schaatsen en pas sinds twee jaar is hij serieus bezig met de sport. “Ik train in ieder geval wel serieus”, liet hij vorige week in een interview met het Vrije Volk weten. “Ik moet er ook echt wel wat dingen voor laten. Uitgaan bijvoorbeeld en roken en drinken. En vroeg naar bed.”

De Rotterdammer, woonachtig bij zijn ouders in Schiebroek, is werkzaam in de Rotterdamse haven als assistent-cargodoor (“want van het inkomen van een schaatser kun je niet leven”).

Een kleine maand geleden kreeg hij te horen dat hij mee mocht doen aan het WK Allround in Oslo. Daarmee is er niet echt sprake van een goede voorbereiding. “Zelf wilde ik het ook wel, maar het is allemaal een beetje te snel gegaan”, liet Pastoulas weten. “De voorzitter van de Griekse schaatsbond heeft me overgehaald.”

De doelstelling van de ‘Rotterdamse Griek was duidelijk:

“Mijn hoofddoel is niet vallen”

(Loukas Pastoulas, Het Vrije Volk, 09-02-1989)

Gomez

Meerdere mensen trokken vandaag de vergelijking met de Spanjaard Antonio Gomez, die ook zonder enige schaatskwaliteiten op het hoogste niveau mocht uitkomen.

Zijn beste prestatie was een 25e plek op het EK Allround in Trondheim. Ook hij werd op alle afstanden ruim laatste. “Gomez was beter dan deze Pastoulas”, benadrukte Charisius na de wedstrijd in Oslo.

De Franse vice-voorzitter van de ISU was het zo zat dat nu opnieuw iemand die duidelijk niets te zoeken had tussen de beste van de aarde op legale wijze mee mocht doen, dat hij naar een oplossing zocht. Hij vond die oplossing in artikel 220 van de regelementen.


Hoe ging het verder:

Patsoulas hield heus nog wel wat over aan zijn deelname aan het WK. Hij kreeg een aanbod om op trainingskamp te gaan in de DDR, het toenmalige Oost-Duitsland. Daar ging hij op in.

Sponsor Transavia bood Patsoulas later een baan aan bij het bedrijf. Daar zou hij jarenlang werkzaam zijn.  

Pastoulas werd later nog een paar keer Grieks kampioen. Hij zette in 1991 een tijd neer van 43,21 op de 500 meter, een verbetering van zeven seconden ten opzichte van zijn tijd op het WK.

Het kwam ook nog tot een tweestrijd tussen Pastoulas en Gomez, op een ijsgala in Nederland. De organisatie had het grappend omgedoopt tot het ‘Zuid-Europees Kampioenschap’. Pastoulas won ruim.

De Olympische Spelen heeft Pastoulas nooit gehaald. Hij kreeg voorafgaand aan de Spelen ‘de ziekte van Pfeifer’.

De deelname van Pastoulas zorgde er mede voor dat de ISU de regels aanscherpte. Er werden zogehten limieten ingesteld, die een deelnemer eerst moest halen, voordat hij aan het WK kon meedoen.

Pastoulas woont tegenwoordig in Capelle aan den IJssel en werkt nog altijd voor een luchtvaartmaatschappij. En, misschien nog wel het belangrijkste, hij is nog steeds een schaatsliefhebber.

Bronnen:

Het Vrije Volk – 09-02-1989 – Griekse deelner WK schaatsen: ‘Mijn hoofddoel is niet vallen’

Het Parool – 13-02-1989 – Griekse clown eindigt in armen van de bobo’s

Leeuwarder Courant – 13-02-1989 – Griek zorgt met uitsluiting voor primeur

Het Parool – 17-02-1994 – Goud en geld verdrijven krabbers en duikelaars

Rijnmond – 11-02-2021 – Griekse Rotterdammer werd laatste op het WK schaatsen: ‘Een uit de hand gelopen grap, maar met een serieuze ondertoon’

DORDRECHT – De bever is weer terug in Nederland. Minister Braks van Landbouw heeft vanmorgen in alle vroegte zes bevers uitgezet in het Biesboschgebied bij Dordrecht. De laatste bever in ons land overleed in 1826.

Het gaat om een proef van vijf jaar. Het is bedoeling dat er de komende jaren meer bevers in het gebied worden uitgezet.

De dieren zijn gekocht in Oost-Duitsland. Staatsbosbeheer heeft een burcht voor de twee knaagdieren gebouwd. De burcht wordt volledig dichtgemaakt met wilgentakken, zodat de dieren zichzelf een weg naar buiten moeten knagen. Op die manier kunnen ze eerst aan hun nieuwe verblijf wennen.

Volgens boswachter Dirk Feij is de plek van de burcht bewust geheim gehouden.

“Zeker de eerste tijd willen we geen pottekijkers hebben. Die beestjes hebben rust nodig. Ze moeten de kans krijgen op hun gemak een plek voor de winter te zoeken.”

(Boswachter Dirk Feij, Vrije Volk, 22-10-1988)

Volgens Feij is het helemaal niet zeker dat de bevers gebruik zullen maken van de burcht. De kans bestaat dat ze zelf een eigen burcht in elkaar zetten.

Gevolgen

Een paar jaar geleden begon de discussie over het opnieuw uitzetten van de bevers. Niet iedereen zag de terugkeer van de knagers zitten.

Boeren zijn bang dat de knaagdieren schade zullen aanrichten.

Minister Braks laat weten dat Staatsbosbeheer alle veroorzaakte schade zal vergoeden. De bevers krijgen een zendertje, zodat ingegrepen kan worden, als de dieren zich buiten hun territorium begeven.

Volgens boswachter Dirk Feij is de kans dat een bever schade veroorzaakt vrij klein.

“Hij houdt zich bij voorkeur op in de buurt van water; hij gaat nooit ver het land op”

(Boswachter Feij, Vrije Volk, 22-10-1988)

Een muskusrattenvanger is mee geweest naar Oost-Duitsland, zodat hij het verschil kan zien tussen een beverburcht en het hol van een muskusrat en hij dus weet waar hij zijn vallen moet uitzetten. Muskusratten worden gevangen omdat ze een grote bedreiging vormen voor de dijken in onze regio.

De kans dat de bevers een dam gaan bouwen is bijzonder klein, volgens Feij. De bevers bouwen alleen een dam in water waar het water één kant uitstroomt. In het krekengebied in de Biesbosch is dat niet het geval.

In Oost-Duitsland leven de bevers in vergelijkbaar gebied. Daar komen geen beverdammen voor.

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Ruim anderhalve eeuw

De laatste bever in ons land is 162 jaar geleden gedood. Een visser op de IJssel zag het dier aan voor een vis-stelende otter. Hij  pakte een vaarboom en sloeg de bever op zijn kop.

Aan het einde van de achttiende eeuw waren er al nog maar een handvol bevers in ons land over. Het dier was erg gewild vanwege zijn vacht. Ook een speciale stof die de bever afgeeft om zijn territorium af te bakenen was gewild als medicijn. Het middel wordt ook verwerkt in parfums.

De laatste bever in de Biesbsoch leefde zo’n 200 jaar geleden. Dit exemplaar zou zijn doodgeschoten.


Hoe ging het verder?

Eigenlijk was het terugplaatsen van de bevers een groot succes, alhoewel dat in het begin er nog niet op leek. Binnen een jaar waren er kleine bevertjes, alhoewel de moeder al zwanger was, toen ze werd overgebracht naar Nederland.

Maar veel bevers redden het niet in hun nieuwe habitat. Er is niet genoeg voedsel aanwezig, waardoor ze soms kilometers verderop op zoek moeten naar eten.

Na tien jaar zijn er ongeveer honderd bevers in Nederland.

De bekendste bevers in de Dordtse Biesbosch zijn Makker en Moek die huizen in de kunstburcht in de Merwelanden. Mensen kunnen van dichtbij zien hoe de dieren leven. Maar een van de bevers ontsnapt.

Ook Mieneke is in Dordrecht en omgeving een bekende bevernaam. Ook zij zat lange tijd in de kunstbrucht. Deze bever kwam op bijzonder ongelukkige manier om het leven: ze kreeg een boom op haar hoofd, omgeknaagd door een andere bever.

Later worden er ook bevers uitgezet in Flevoland en Limburg. Het gaat nu om honderden exemplaren. In de omgeving van Dordrecht en de Biesbosch gaat het om ‘enkele tientallen’.

Bronnen:

RTV Rijnmond – Vergeten Verhalen: Bevers in de Biesbosch

“Het vrije volk : democratisch-socialistisch dagblad”. Rotterdam, 26-10-1988, p. 7

“Bever weer terug”. “Nieuwsblad van het Noorden”. Groningen, 25-10-1988

“De bever komt na 162 jaar weer terug in Nederland”. “Het vrije volk : democratisch-socialistisch dagblad”. Rotterdam, 22-10-1988.

“Bever na 163 jaar terug in Nederlandse natuur Biesbosch krijgt bever families voor natuurlijk beheer milieu”. “Nederlands dagblad”. Amersfoort, 26-10-1988

“Historische dag”. “De Telegraaf”. Amsterdam, 29-10-1988

Tekst: Dave Datema

Gepubliceerd op: 01 oktober 2017

Verhaalnummer: 33

DORDRECHT – Uit het Merwedeziekenhuis in Dordrecht is vannacht een baby ontvoerd. De baby is zes dagen oud en lag op een speciale afdeling met andere pasgeborenen.

Volgens de politie heeft niemand zich gemeld met de mededeling dat het jongetje is ontvoerd. Verder doet de politie geen mededelingen.

Het jongetje werd vannacht meegenomen uit de zogeheten ‘wiegenkamer’. De verdwijning werd rond één uur ontdekt. De baby lag rond middernacht nog in zijn wiegje, maar een uur later was hij spoorloos verdwenen.

Nadat het kindje niet bij de moeder en de vader bleek te zijn, werd de politie ingeschakeld. Die heeft nog een keer het hele complex doorzocht.

Ziekenhuisdirecteur Höppener is geschokt door de ontvoering.

“Als arts leer je omgaan met leven en dood, maar in dit geval sta je machteloos. Een klein kind is het meest weerloze dat er is. Het is ongelooflijk en onwezenlijk. We zijn behoorlijk aangeslagen en erg begaan met de familie”

(directeur Höppener van het Merwedeziekenhuis, Vrije Volk, 25-10-1988)

Terugblik van Radio Rijnmond op de ontvoering

Volgens het ziekenhuispersoneel zijn de ouders de wanhoop nabij. Ook wijkt de vader sinds de ontvoering geen moment meer van de zijde van de moeder, schrijft de Telegraaf.

Uit privacyoverwegingen houdt de politie de identiteit van het jongetje en zijn ouders geheim. Ook het ziekenhuis wil er niets over kwijt. Directeur Höppener zei alleen dat de ouders een jong stel is uit Dordrecht. De ontvoerde baby is het eerste kind van het stel. De moeder ligt nog uit het ziekenhuis, nadat ze afgelopen vrijdag een keizersnede heeft gehad.

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Beveiliging

Volgens Höppener is er sprake van standaard-beveiliging bij het Merwedeziekenhuis. Er loopt personeel rond en er is ook een nachtportier. “Maar een ziekenhuis is geen gevangenis”, zegt de directeur tegen het Vrije Volk.

Als er op één kamer meerdere moeders liggen, dan worden de baby’s tijdelijk opgevangen in een aparte kraamruimte. Volgens de directeur is de ontvoering een precies werkje geweest, omdat er zelfs in de nacht personeel rondloopt op de afdeling.

Onderzoek

Volgens omwonenden van het ziekenhuis is de politie nog steeds op zoek naar de baby. Daarbij wordt niets aan het toeval overgelaten. Er lopen agenten over het dak. Zelfs vuilniszakken van het ziekenhuis zijn doorzocht.

Er is nu een team met meer dan 20 rechercheurs op de zaak gezet. Ook is er regionale ondersteuning voor de Dordtse politie. Het personeel is verhoord door de politie.

Er zouden aanwijzingen zijn dat er sprake is van een ‘echte ontvoering’, maar wat die aanwijzingen zijn, dat wil de politie niet zeggen.


Hoe ging het verder?

Baby René wordt ondanks zijn jonge leeftijd meteen een bekendheid. Dagenlang wordt het nieuws beheerst door de verdwijning van het jongetje.

Een paar dagen later krijgt de politie een briefje. Daarin wordt 7.500 gulden losgeld geëist. Ook wordt gesuggereerd dat de ontvoerder(s) via het veer Vlissingen-Breskens zijn gevaren. Maar dat blijkt een dwaalspoor te zijn.

Een arts neemt een paar dagen later contact op met de politie. Hij heeft het sterke vermoeden dat een vrouw die met een baby is langsgeweest, helemaal niet de biologische moeder is. Hij denkt dat de vrouw nooit zwanger is geweest. Ook is de vrouw bij geen enkele gynaecoloog bekend.

De vrouw is de 21-jarige Catherine C., een psychiatrisch patiënte die in het ziekenhuis wordt behandeld. Ze kan geen kinderen krijgen, maar haar kinderwens is zo groot, dat ze maandenlang haar kleren opvult, waardoor het lijkt dat ze zwanger is.

Ruim twee weken na de verdwijning doet de politie een inval in het huis van de vrouw aan de Torenstraat. René ligt te slapen in een bedje. De vrouw wordt opgepakt.

De vrouw wordt veroordeeld tot TBS met dwangverpleging. Ze zit inmiddels niet meer vast.

BRONNEN:

RTV Rijnmond – Vergeten Verhalen: De ontvoerde baby René

“Wanhopig”. “De Telegraaf”. Amsterdam, 25-10-1988

“Geen spoor ontvoerde baby Dordtse politie zwijgt over verdwijning van zes dagen oud jongetje uit ziekenhuis”. “Het vrije volk : democratisch-socialistisch dagblad”. Rotterdam, 25-10-1988

“NRC Handelsblad”. Rotterdam, 25-10-1988, p. 3

Tekst: Dave Datema

Gepubliceerd op: 01 oktober 2017

Verhaalnummer: 32

GORINCHEM – Zo’n 220 binnenvaartschepen hebben ter hoogte van Gorinchem en Woudrichem een deel van de Merwede geblokkeerd. De schippers proberen graanschepen van Granaria tegen te houden. De politie grijpt niet in, zolang het andere scheepvaartverkeer geen last heeft van de blokkade.

De schippers willen voorkomen dat de twee duwboten Robert en Duo kunnen uitvaren. Op die schepen zijn vijftig ME’ers aanwezig. Ook varen vier politieboten rond.

Volgens de schippers is d omvang van de blokkade een teken dat de bereidheid om actie te voeren groot is. In totaal liggen er nu ongeveer twintig rijen met tien tot vijftien schepen op de rivier bij Gorinchem en Woudrichem.

Een van de woordvoerders van de schippers stond de media te woord vanaf het Rotterdamse binnenvaartschip De Witte Zwaan.

“Alles wat leeg is zal naar Woudrichem varen. We hopen dat er nu eens zinnig onderhandeld kan worden over de kwestie”

(De Waarheid, 14-06-1988)

De politie heeft ondertussen de handen vol aan de actie. Niet alleen moet het scheepvaartverkeer veilig langs de blokkade geleid worden. Ook staan langs de kant tal van mensen die de actie van dichtbij willen zien.

Plan

Het Rotterdamse graan- en veevoerbedrijf Granaria vervoert veevoer om de schippersbeurs om. Minister Smit-Kroes heeft het bedrijf toestemming gegeven om de komende vijf jaar de verscheping in eigen beheer te nemen. Het bedrijf huurt zelf de schepen en het personeel in.

De binnenvaartschippers zijn daar woest over, omdat de schippersbeurs buitenspel wordt gezet. Die instantie is er verantwoordelijk voor dat de vracht evenredig wordt verdeeld over alle schippers. Dat is volgens de schippers noodzakelijk, omdat er sprake is van een overcapaciteit.



Blokkades

Het nieuws sloeg vorig jaar in als een bom bij de binnenvaart. Al direct nadat duidelijk werd dat Smit-Kroes toestemming had gegeven, gooiden schippers de beurzen van Amsterdam en Rotterdam plat. Bij de Open Havendagen werd de Nieuwe Maas geblokkeerd.

Twee maanden geleden vertrok het eerste Granaria-transport vanuit de Europoort. Maar meteen ging het ook mis. Bij Rozenburg werd het tegengehouden door een actie-boot van binnenvaartschippers. De gezagvoerder van de duwboot durfde vervolgens niet verder te varen.

Het transport werd een dag later weer tegengehouden. Tachtig schippers gingen vervolgens aan boord. De volgende dag maakte de politie daar met harde hand een einde aan. Ze werden met een waterkanon van het schip verdreven.

Ook in mei kwam het tot een botsing tussen schippers en de ME. Duwboot Robert was onderweg naar Enschede, toen het werd tegengehouden op de Nieuwe Maas.

De rijkspolitie te water probeerde een doorgang te forceren voor de duwboot.

“Zowel de duwboot als de ME komen onder een regen van rondvliegend hout, ijzeren buizen, verfzakjes en andere projectielen te liggen. Niemand wordt bij het schoonvegen van de duwbakken ontzien.”

(verslaggever Jack Kerklaan, Radio Rijnmond, 11-05-1988)

De blokkade van de rivier in Gorinchem kan gezien worden als een climax in het conflict tussen minsiter Smit-Kroes en de binnenvaartschippers. Maar voorlopig zijn de schippers dit keer in de meerderheid, in tegenstelling tot de vorige keren.


Hoe ging het verder?

De actie had succes. Minister Smit-Kroes ging met de schippers om de tafel en een paar dagen later was het ‘Akkoord van Gorinchem’ een feit.

Granaria besloot, op aandringen van de minister, om per 1 september niet langer met eigen duwbakken eigen transport te verzorgen. In ruil daarvoor kreeg het bedrijf een schadevergoeding van 9,4 miljoen gulden.

Dat was een bittere pil voor minister Smit-Kroes, want zei riep kort na het sluiten van het ‘vredesakkoord’ met de schippers dat het bedrag waarschijnlijk niet hoger zou uitvallen dan een half  miljoen gulden.

Granaria verkoopt korte tijd later de graanactiviteiten en richt zich meer op noten en zuidvruchten.

Het systeem van de schippersbeurzen verdwijnt eind jaren ’90.

Bronnen:

Het Vrije Volk – 21-04-1988 – ME slaat schippersactie neer

De Waarheid – 14-06-1988 – Honderden schepen houden konvooi Granaria op

Het Vrije Volk – 14-06-1988 – Granaria-blokkade groeit uit tot ruim 220 schepen

Het Vrije Volk – 04-07-1989 – Van daadkracht Smit-Kroes is in Granaria-zaak weinig over

RTV Rijnmond – Vergeten Verhalen – ‘Ze denken dat we criminelen zijn’

Auteur: Dave Datema

Gepubliceerd op: 01-10-2018

Verhaalnummer: 231

ROTTERDAM – In Rotterdam-West is de zogenoemde Bellebom met succes onschadelijk gemaakt. Voor de operatie moesten zevenduizend mensen hun huis uit, de grootste evacuatie sinds de Watersnoodramp. De hele operatie kostte zo’n zes miljoen gulden.

Rond vijf uur vanmiddag gaf burgemeester Peper van Rotterdam het sein veilig. Kort daarvoor hadden experts van de Explosieven Opruimingsdienst (EOD) de bom uit een achtertuin van de Bellevoystraat gehaald.

De medewerkers hebben de bom meegenomen naar Culemborg.

De Bellebom is vernoemd naar de Bellevoystraat in Rotterdam-West. De bom viel op 29 november 1944 in wat nu de achtertuin is van de huizen aan de Bellevoystraat. Het projectiel –een duizendponder- was bedoeld voor de Sichterheitsdienst. Vorig jaar stuurde bewoonster Ottenberg een brief aan de gemeente. Ze wilde voor haar verhuizing uit de straat de gemeente erop wijzen dat er een bom in haar tuin lag.

Tijdens de operatie maakte de omgeving van de Bellevoystraat een bizarre indruk. Straten waren compleet uitgestorven. Niet alleen de bewoners waren weg, maar ook alle auto’s waren weggehaald.

Zelfs de ’s Gravendijkwal, een doorgaande weg waar zelfs op zondag voldoende verkeer rijdt, was nu spookachtig stil.

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Ontruiming

De gemeente Rotterdam had alle voor de operatie alle registers opengetrokken. In de omgeving van de Bellevoystraat moesten 2.800 panden worden ontruimd. In deze zogeheten Zone A moest werden alle woningen, winkels en bedrijven gecontroleerd of er niemand meer aanwezig was en of het gas was afgesloten.

De mensen hadden te horen gekregen dat ze om acht uur ’s ochtends klaar moesten staan voor een controle. Alle panden werden doorzocht, dat er niemand achter bleef. Daarna werden ze voorzien van een sticker.

Maar de operatie ging niet voor iedereen even vlot.

“Ik heb drieënhalf uur voor mijn deur gestaan. De wortels komen uit mijn laarzen. Als ze mij die zes miljoen hadden gegeven waren we allang weggeweest.”

(Buurtbewoner in Het Vrije Volk, 28-03-1988)

Als agenten niet naar binnen konden, werd het pand met geweld opengebroken en alsnog doorzocht. Bij 72 gebouwen moesten timmerlieden de boel openbreken en vervolgens weer dichtmaken. De rekening is voor de bewoners.

Voor mevrouw Allewijn (92) was al die ophef niet nodig. Ze had 44 jaar geleden de bom zien vallen bij haar in de straat. “Ik kan het wel hebben hoor”, zegt de over de ontruiming tegen de verslaggevers van Het Vrije Volk.

Vrijwel alle bewoners hebben vrijwillig hun huis verlaten. Alleen een 44-jarige vrouw uit de Joost van Geelstraat weigerde te vertrekken. Nadat de politie een kwartier lang op de vrouw had in staan praten, ging ze alsnog mee voor verhoor.

Alle auto’s in zone A moesten verwijderd worden. De politie heeft 55 achtergelaten auto’s weggesleept.

In de straal van 300 tot 600 meter om de Bellebom kregen mensen de opdracht om binnen te blijven tijdens de ontmanteling. Zo’n 22 mensen zijn opgepakt. Zij liepen tijdens de operatie tóch op straat in de zogehten ‘zone B’. Zij krijgen een proces-verbaal.

Volgens burgemeester Peper waren deze mensen niet op de hoogte van de ontwikkelingen.

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Opvang

De gemeente had voor de operatie ook gezorgd voor opvang in de Energiehallen. Daar konden 350 mensen terecht, maar er was maar een enkeling. De honderden diepvriesmaaltijden die klaarlagen konden terug naar de leverancier.

Uit onderzoek was gebleken dat tussen de duizend en twaalfhonderd mensen van de opvang gebruik zouden maken. Maar veel mensen kozen ervoor om naar vrienden of familie te gaan. Ook van de speciale opvang voor huisdieren was niet populair.

De gemeente had in de aanloop naar de operatie een speciale ‘Bellebom-krant’ gemaakt en die verspreid in de wijk. Ook was Radio Rijnmond heel de dag in touw met de laatste informatie over de ontruiming.

Operatie

Iets later dan gepland, ongeveer om tien voor twee begon de ontmanteling van de Bellebom. De wijk is dan zo goed als verlaten. Adjudant Schoots van de EOD probeerde samen met collega Linschoten om de bom onschadelijk te maken.

“Het op een afstand uitdraaien van de ontsteker viel mij honderd procent mee. Of we schrokken van de staat waarin dat slagpijpje zich bevond? Tja, wat is schrikken? Het zag er in eerste instantie niet zo best uit. Ik keek mijn collega Linschoten aan en we besloten het er toch maar op te wagen. Kijk, gevaarlijk is het pas als dat slagpijpje ergens tegenaan zou stoten. Gelukkig had ik gisteren een vaste hand. Dat moet ook wel in dit vak.”

(Het Vrije Volk, 28-03-1988)

De bom lag op tien meter diepte. Een paar vleugeldelen werden op zes meter diepte aangetroffen. Om zes minuten voor drie was de bom onschadelijk gemaakt. Daarna werd de bom uit de put getakeld.

Naar  museum

Burgemeester Peper was vooral opgelucht dat de hele operatie probleemloos is verholpen. In 1986 is in Berlijn nog spontaan een bom uit de Tweede Wereldoorlog ontploft. Daarbij ging een kleuterschool de lucht in.

Als het aan Peper ligt krijgen we niet snel een soortgelijke operatie te zien. Te duur en te ingrijpend, vond de burgemeester. Maar naar aanleiding van de Bellebom heeft de gemeente nog eens 16 brieven gekregen over soortgelijke blindgangers die nog in de grond zitten.

Peper noemde de operatie van vandaag een ‘schoolvoorbeeld voor Nederland’. Hij wil proberen om de Bellebom terug naar Rotterdam te krijgen. De bom zou tentoongesteld moeten worden in het Museum Rotterdam. “Maar wel zonder inhoud”, voegde Peper eraan toe.


Hoe ging het verder?

De Bellebom keerde terug naar Rotterdam en ligt nu in Museum Rotterdam. Zonder inhoud, zoals de Rotterdamse burgemeester Peper (logischerwijs) wilde.

De Bellebom was zeker niet de laatste bom die werd geruimd in de stad. Er liggen nog tientallen van dit soort bommen verspreid door de stad, maar al die operaties waren niet zo omvangrijk als deze.

In 1990 werd bijvoorbeeld de ‘Hillebom’ (Lange Hilleweg) ontmanteld. Toen hoefden maar 800 woningen ontruimd te worden. ‘Een routineklus met risico’ werd toen door de media geschreven. Zo’n 1700 mensen moesten hun huis uit.

Volgens het AD heeft het ruimen van allerlei bommen de stad Rotterdam alleen al in 2016 ruim 5,3 miljoen euro gekost. Daarvan werd bijna driekwart vergoed door het Rijk.

De eerstvolgende ‘grote operatie’ die gepland staat (een datum is nog niet bekend) is die aan de Claes de Vrieselaan. Voor het ontmantelen van de ‘Booisterbom’ (vernoemd naar de bewoner) worden drie huizen gesloopt, omdat de bom onder één van de drie panden ligt.

Directe aanleiding om deze bom weg te halen is het funderingsherstel bij de buren. En het slaan van palen in de grond zou wel eens gevolgen kunnen hebben voor de blindganger, zo wordt gedacht.

Hoe groot deze operatie gaat worden is nog niet duidelijk. Dat hangt af van de grootte van de bom.

Bronnen:

Het Vrije Volk – 28-03-1988 – De ontsteking van zes miljoen

NRC Handelsblad – 28-03-1988 – Ontmanteling vliegtuigbom ontroert Rotterdam

RTV Rijnmond – 27-03-2014 – De Bellebom

Tekst: Dave Datema

Gepubliceerd op: 27-03-2018

Verhaalnummer: 79

ALPHEN AAN DEN RIJN – Alphen aan den Rijn is mogelijk getroffen door het grootste milieuschandaal van Nederland in de geschiedenis. Onder recreatiegebied Zegersloot in de Coupépolder zouden 100.000 vaten liggen met industrie- en ziekenhuisafval. Ter vergelijking: bij de beruchte affaire Lekkerkerk ging het om 1.600 vaten.

Het gebied was tot eind jaren ’70 een regionale vuilstortplaats. Tegenwoordig ligt er een golfbaan. Vlakbij liggen een kinderboerderij, de woonwijk Ridderveld en een camping.

Volgens burgemeester Paats is er nog geen gevaar voor de volksgezondheid, omdat de vaten nog intact zijn. Paats zegt dat het jaren kan duren voordat de vaten gaan roesten en er lekken ontstaan. Ook bestaat de mogelijkheid dat een deel van het afval radioactief. Daarom wordt er nu ook onderzoek gedaan met geigertellers.

Na de sluiting van de stortplaats werd het gebied schoongemaakt. Vaten werden toen niet gevonden. Milieu-gedeputeerde Van der Vlist heeft besloten om het gebied te onderzoeken.

Volgens de Telegraaf is de politie een half jaar geleden getipt over de illegale dump van het giftige afval. Het afval zou er gestort zijn door een transportbedrijf uit Hazerswoude. Dat bedrijf zelf ontkent dat het iets met de dump te maken heeft.

Afval

Het afval zou onder meer afkomstig zijn van het Academisch Ziekenhuis in Leiden. Het zou vervolgens naar de AVR (Afvalverwerking Rijnmond) gebracht moeten worden om vernietigd te worden, maar daar is het nooit aangekomen. Het ziekenhuis deed twee maanden geleden aangifte van het verdwijnen van 11.000 vaten gif.

Mogelijk zijn er ambtenaren voor het illegaal storten van het afval omgekocht. Dat wordt nu onderzocht. Een ambtenaar zou voor een geldbedrag een bepaalde controle niet hebben uitgevoerd.

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Laconiek

De beheerder van de vlakbijgelegen kinderboerderij Zegerplas, zei eerder vandaag tegen Het Vrije Volk dat hij zich nog geen zorgen maakt. “Als er bij ons gif in de grond zou zitten, zouden we dat allang hebben gemerkt. Onlangs zijn er dertig lammetjes geboren. Daar is totaal niets mis mee.”

Volgens de beheerder is er daarom ook geen enkele reden om de kinderboerderij te sluiten in afwachting van de onderzoeken.

Ook in de sloten rondom de golfbaan is geen gif gevonden in watermonsters. Dat wil zeggen dat het gif zich niet verspreid via het grondwater.

Angst

In de woonwijk Ridderveld maakt met zich meer zorgen. Een bezoekster van de kinderboerderij zegt tgen Het Vrije Volk dat ze zich zorgen maken over hun kinderen. Ze is tien jaar geleden verhuisd van Vlaardingen naar dit gebied.

“Ik dacht: hier zit ik goed, zo op het platteland. Vanochtend dacht ik dat we maar beter weer kunnen verhuizen.”

(Bewoonster, Het Vrije Volk, 17-03-2018)

Een ouder echtpaar vindt dat de ambtenaar die verdacht wordt van corruptie zelf maar alle vaten moet opgraven.

Bij de gemeente Alphen aan den Rijn zijn vanmorgen slechts enkele telefoontjes over de illegale stortplaats binnengekomen. Maar de verwachting is dat er vanmiddag veel meer vragen bij gaan komen.


Hoe ging het verder?

Het gifschandaal is inderdaad een van de grootste uit de Nederlandse geschiedenis. De ergste vervuiling wordt voorkomen door het slaan van een damwand en aanleggen van een afdeklaag, die vrijgekomen giftige gassen moet tegenhouden.

De gemeente Alphen aan den Rijn en de provincie Zuid-Holland gaan daarna op zoek naar een methode om de Coupépolder, zoals het gebied heet, te saneren. Maar daarbij wil het niet al te diep in de buidel tasten.

De Raad van State besluit eind 2002 dat ‘de best bestaande techniek’ gebruikt moet worden voor de sanering, maar dat is nog altijd niet gebeurd.

De vaten met onder andere lood, cadmium, nikkel en benzeen liggen nog altijd onder de grond.

De transporteur die verantwoordelijk is voor het dumpen van het afval wordt veroordeeld tot 4,5 jaar cel.

Bronnen:

Het Vrije Volk – 17-03-1988 – Verbijstering in Alphen om gifschandaal

NRC Handelsblad – 17-03-1988 – Onderzoek naar dumpen gif in Alphen

De waarheid – 17-03-1988 – Honderdduizend vaten gif in Alphen

De Telegraaf – 17-03-1988 – Immense gifdump in hart Randstad

NRC Handelsbald – 23-09-1991 – Op gifbelt na is er in Alphen weinig te beleven

Wikipedia – Coupépolder

Tekst: Dave Datema

Gepubliceerd op: 17-03-2018

Verhaalnummer: 74


SCHIEDAMDe politie heeft vannacht een aanslag op de Schiedamse drukkerij Elba voorkomen. In het gebouw in de ’s-Gravelandsepolder wordt het nieuwe omstreden model paspoort gedrukt. De activisten van het tot dusverre onbekende No Pasanar wilden het pand in brand steken.

Waarschijnlijk zijn de activisten gestoord door de politie. De Schiedamse politie werd gealarmeerd door de anti-inbraakinstallatie.

Volgens commissaris J.P. van Hoff van de gemeentepolitie in Schiedam zijn er jerrycans gevonden bij de drukkerij. Ook zijn er ontstekingen gevonden. Toen de politie ter plaatse kwam, waren de activisten al verdwenen.

De gevonden spullen zijn voor onderzoek overgebracht naar een laboratorium.

No Pasaran

De politie en de drukkerij zeggen dat ze geen enkel idee hebben wie er achter de aanslag zit. Bij NRC Handelsblad en de Volkskrant is een brief bezorgd van het ‘Revolutionair Commando No Pasaran’.

In de verklaring, die tien kantjes telt, zeggen de activisten dat er zes jerrycans benzine zijn gebruikt. Ook lagen er zes ladingen klaar om een ontploffing te veroorzaken.

De leden van No Pasaran (betekent: Verboden Toegang) houden Elba verantwoordelijk voor de invoering van het nieuwe fraudebestendige paspoort naar Europees model.

In de brief schrijft de actiegroep dat het nieuwe paspoort ‘een verscherping betekent van de repressieve functie van de staat’. Met het nieuwe paspoort is een grotere controle van de overheid op de burger mogelijk.

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Strenge beveiliging

De nieuwe paspoorten worden gemaakt op een speciale afdeling van Elba, waar KEP gevestigd is, een samenwerking tussen Kodak, Elba en Philips. Er werken dertig mensen. Daarvan zijn er twaalf bezig met het ontwikkelen van de software voor het paspoort.

Hoe streng de beveiliging is bij Elba bleek deze week toen journalisten van het Nederlands Dagblad mochten rondkijken in de fabriek in Schiedam. Fotograferen was absoluut niet toegestaan en ook het personeel kan niet zomaar het pand in of uit. Het personeel van KEP wordt strikt gescheiden gehouden van de rest van het personeel in het Elba-pand.

Het nieuwe paspoort moet een einde maken aan de relatief makkelijke manier waarop het huidige paspoort nagemaakt kan worden. Nu kan de opgeplakte foto makkelijk verwisseld worden. Ook de persoonlijke gegevens kunnen makkelijk gewist worden.

De ontwikkeling van het paspoort is een race tegen de klok. Er wordt al vier jaar gewerkt aan het paspoort. In 1986 werd een contract gesloten met het consortium van Kodak, Elba en Pilips. Het nieuwe paspoort had op 1 januari ingevoerd moeten worden, maar het is nog steeds niet zeker of het paspoort zo fraudebestendig is als werd beloofd.


Hoe ging het verder?

Op de achtergelaten spullen bij de mislukte brandstichting bij Elba worden sporen gevonden van René Roemersma, een van de belangrijke leden van de ‘actiegroep’ Rara. Op 11 april 1988, minder dan drie maanden na de aanslag, worden in Amsterdam drie vrouwen en vijf mannen opgpakt.

In augustus wordt Roemersma veroordeeld tot vijf jaar cel voor de brandstichting bij Elba. In hoger beroep wordt hij vrijgesproken van aanslagen bij de Makro. De straf wordt teruggebracht tot anderhalf jaar cel, waarvan zes voorwaardelijk. Van de acht verdachten is hij de enige die wordt veroordeeld.

In 2010 gaf Roemersma toe dat hij ook achter de aanslagen bij de Makro zat in een aflevering van Andere Tijden. Die zaken waren verjaard en hij kon er niet meer voor vervolgd worden. Over andere aanlagen wilde hij  niets kwijt, zoals de aanslag op het huis van PvdA-staatssecretaris Kosto.

Het paspoort

Achteraf gezien was de aanslag bij Elba compleet onnodig. Het project had op zichzelf meer dan genoeg problemen. In april bleek dat de invoering van het paspoort opnieuw uitgesteld moest worden. De Tweede Kamer stelde daarna een onderzoekscommissie in die moest uitzoeken waar het misgegaan was. Later werd dat een enquêtecommissie.

Daaruit bleek dat de eisen niet duidelijk waren, er te weinig sturen was van de overheid. De ontwikkeling van het paspoort mag wel verder gaan, totdat blijkt dat in november 1988 het paspoort nog steeds niet door de tests heen kwam. Minister Hans van der Broek schrapt het contract met KEP. Een maand later gaat KEP BV failliet. Daarna komt er een nieuw paspoort van de Staatsdrukkerij.

De paspoortaffaire leidt bijna tot een politieke crisis, maar CDA en VVD vonden de zaak niet belangrijk genoeg om een crisis te riskeren. Minister van Eekelen van Defensie trad af. Hij was in het vorige kabinet als staatssecretaris van Buitenlandse Zaken verantwoordelijk voor het paspoort. Ook de toenmalige staatssecretaris Van der Linden (BuZa) moet aftreden.

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Elba

Een van de grootste verliezers in het verhaal is mogelijk Wil Baard, directeur van drukkerij Elba, waar KEP gehuisvest was. Hij probeerde nog 60 miljoen gulden te krijgen, waar hij recht op zou hebben, maar hoe die zaak afgelopen is, is niet duidelijk.

In een terugblik, zo’n acht jaar later, vertelt Baard dat hij 115 mensen heeft moeten ontslaan door het hele debacle. Dat komt neer op vrijwel al het personeel bij Elba.

Hij zegt dat hij 35 miljoen gulden is kwijtgeraakt door de paspoortenaffaire. Hij start dan wel een nieuwe drukkerij Wilskracht, die tegenwoordig bekend staat onder de naam Drukburo.

Bronnen:

NRC Handelsblad – 26-01-1988 – Aanslag op drukkerij paspoorten verijdeld

Nederlands Dagblad – 26-01-1988 – ‘Paspoortenfabriek’ vol met geheimen

Het Vrije Volk – 27-01-1988 – Poging tot brandstichting bij paspoortdrukkerij Elba

Volkskrant – 27-01-1988 – Aanslag op drukkerij paspoorten mislukt

Het Vrije Volk – 05-03-1988 – Gepeperde schadeclaim van Elba voor overheid

Het Vrije Volk – 24-03-1988 – Felle Aanval

Trouw – 19-10-1996 – Paspoort zit in koffertje van drukker Baard

Wikipedia – Rene Roemersma

Wikipedia – Parlementaire enquete naar de Paspoortaffaire

Tekst: Dave Datema

Gepubliceerd op: 25 januari 2018

Verhaalnummer: 61