Skip navigation

Tag Archives: criminaliteit

In de zestiende aflevering van de Dagvantoen-podcast staan de rellen tussen hooligans van Ajax en Feyenoord bij Beverwijk centraal, deze week 25 jaar geleden. De rellen kostte het leven van een man uit Amsterdam en zorgde voor een schok in de Nederlandse voetbalwereld, want voor het eerst viel er een dode na een vechtafspraak.

Wat was de impact van die gebeurtenissen van 23 maart 1997 op de ontwikkeling van het hooliganisme in Nederland en vooral de aanpak daarvan.

Lees verder: Dode bij rellen tussen hooligans Feyenoord en Ajax bij Beverwijk

“De gebeurtenissen bij Beverwijk is het sein geweest om studie te maken van hoe Engeland het hooliganisme aanpakte”, zegt hoogleraar Jan Brouwer van de Rijksuniversiteit Groningen. Hij doet al meer dan twintig jaar onderzoek naar de aanpak van voetbalgerelateerd geweld.

Volgens Brouwer is er in Nederland een aanpak ontwikkeld die veel verder gaat dan de Engelse aanpak. “We hebben hier in Nederland met afstand de strengste voetbalwetgeving van de wereld.”

De regels hebben gewerkt, zegt Brouwer. “Het was binnen supportersgroepen bekend dat er meedogenloos werd opgetreden. Je kreeg niet alleen een stadionverbod maar ook meerdere boetes en dat werkte… totdat corona uitbrak.”

Een uitgebreid gesprek met hoogleraar Brouwer én archiefmateriaal uit 1997 in deze aflevering van de Dagvantoen-podcast.

ROTTERDAM – Uit de Rotterdamse Kunsthal zijn vannacht zeven kunstwerken gestolen. Het gaat om werken van beroemde schilders als Pablo Picasso, Henri Matisse, Claude Monet en Paul Gauguin, die mogelijk miljoenen waard zijn.

Volgens de politie is de inbraak ‘goed voorbereid’. Tussen 03:00 en 04:00 uur zijn de dieven het pand door een achteringang binnengekomen. Bewaking was er niet.

Radio Rijnmond meldde vanmorgen rond kwart over zeven als eerste de diefstal.

“Ik heb een rondje om de kunsthal gelopen om te kijken of er sporen zijn van inbraak, maar daarvan is niets te zien. Wat er heeft plaatsgevonden is subtiel gebeurd.”

(Verslaggever Marion Keete, Radio Rijnmond, 16-10-2012)
* Kunsthal Rotterdam, Wikipedia

De doeken maken deel uit van een expositie die was samengesteld vanwege het 20-jarig jubileum van de Kunsthal dit jaar. Ze komen van de Triton-collectie van de familie van oud-havenbaron Willem Cordia, die vorig jaar overleed.

De volgende stukken zijn gestolen: ‘Tête d’Arlequin’ (1971) van Pablo Picasso; ‘La Liseuse en Blanc et Jaune’ (1919) van Henri Matisse; ‘Waterloo Bridge, London’ (1901) en ‘Charing Cross Bridge, London’ (1901) van Claude Monet; ‘Femme devant une fenêtre ouverte, dite la Fiancée’ (1888) van Paul Gauguin; ‘Autoportrait’ (circa 1889 – ’91) van Meyer de Haan; en ‘Woman with Eyes Closed’ (2002) van Lucian Freud. 

‘Niet te verkopen’

Volgens Job Ubbens van veilingshuis Christies ligt de waarde van de schilderijen tussen de zes en vijftig miljoen euro. “Maar het is een domme actie als ze gestolen zijn om er geld voor te krijgen op de markt. Niemand wil daarmee in aanraking komen”, zegt hij in het AD.

Ubbens sluit niet uit dat de werken in opdracht zijn gestolen. Dan komen ze waarschijnlijk in een privécollectie te hangen en krijgt niemand ze meer te zien, stelt hij.

Ook bestaat de mogelijkheid dat de kunstwerken zijn ‘ontvoerd’ voor losgeld. Ubbens: “Dat is nog het meest waarschijnlijke. Dan wordt er bijvoorbeeld 1 miljoen euro gevraagd voor een schilderij van Matisse.”

* Zijkant van de Kunsthal, Google Maps

Beveiliging

De beveiliging van het museum doet veel wenkbrauwen fronsen. Er was niemand die de peperdure doeken vannacht bewaakte. Agenten die een melding kregen van het inbraakalarm waren nog eerder ter plekke dan de beveiligers van het bedrijf Trigion.

Beveiligingsexpert Ton Cremers zegt dat de constructie van dit museum het de dieven heel makkelijk maakt om de spullen mee te nemen. “Wie eenmaal binnen is, heeft vrij spel”, zegt hij in De Volkskrant.

“Daardoor is het een draak van een gebouw om te beveiligen. Als je met je neus tegen de ruiten aan de achterkant staat, kun je de schilderijen bekijken”

(Ton Cremers, Radio Rijnmond, 16-10-2012)


Ingeslagen als een bom

De diefstal is in de museumwereld ingeslagen als een bom, zegt Kunsthaldirecteur Emily Ansenk. Zij was in Istanboel toen ze het nieuws te horen kreeg en vloog direct terug naar Rotterdam.

Ansenk was vanmorgen in Istanboel tijdens een bezoek, toen ze het nieuws te horen kreeg. Ze vloog meteen terug naar Rotterdam.

“We zijn geschokt over wat er is gebeurd, maar we laten ons niet kisten”

(Kunsthal-directeur Emily Ansenk, Radio Rijnmond, 16-10-2012)

Morgen gaat de Kunsthal weer open, zegt de directrice, want het is volgens haar belangrijk dat het publiek dit werk kan blijven bewonderen.

Over het onderzoek naar de diefstal doet Ansenk geen mededelingen. Wel heeft ze alle vertrouwen in de politie.


Hoe ging het verder?

De kunstwerken kwamen nooit meer terug. De dievenbende nam de zeven schilderijen, met een waarde van zo’n 18 miljoen euro, mee naar Roemenië.Daar gooide de moeder van de hoofdverdachte Radu Dogaru ze in de kachel. Justitie vond slechts snippertjes terug van de kunstwerken.

De dieven hadden de kunstwerken in een tas meegenomen naar een appartement aan de Jonker Fransstraat in Rotterdam en waren een dag later met de auto naar Roemenië gereisd.

Het duurde anderhalve maand voordat de Roemeense justitie de identiteit van de kunstdieven had achterhaald. Er werd een undercoveroperatie op poten gezet, met een rechercheur als kunstexpert. Maar de kunstrovers kwamen daarachter en dumpten de schilderijen bij de moeder van Dogaru.

In deze zaak zijn celstraffen tot zes jaar uitgedeeld.  Ook moeten de dieven de Kunsthal 18 miljoen euro betalen. Een Roemeense fotograaf zei in 2013 dat hij de kunstroof zou gaan verfilmen.

NRC maakte een zeer boeiende reconstructie van de diefstal, het onderzoek en de vlucht van de dieven in een overzichtelijk dossier. Dat dossier vind je hier.

Bronnen:

AD – Zeven topschilderijen gestolen uit Kunsthal, 16 oktober 2012

Volkskrant – Zeven topschilderijen gestolen uit Kunsthal, 16 oktober 2012

RTV Rijnmond – Miljoenenroof uit Rotterdamse Kunsthal, 16 oktober 2012

RTV Rijnmond – Geen bewakers in Kunsthal tijdens Roof, 16 oktober 2012

RTV Rijnmond – ‘Kunstroof slaat in als een bom, 16 oktober 2012

Wikipedia – Kunsthal Rotterdam

Digitale Kunst – Kunstroof Kunsthal wordt verfilmd

NRC Dossier – De Kunst van het Stelen

Tekst: Dave Datema mmv Ingrid Smits

Gepubliceerd op: 01 oktober 2017

Verhaalnummer: 78

SPIJKENISSE – Langs de Malledijk bij Spijkenisse is vanmorgen het lichaam van een zwaargewonde vrouw aangetroffen. Ze lag in het ijskoude water. De politie tast nog in het duister als het gaat om wat de vrouw is overkomen.

De politie was getipt dat er een fiets op het ijs, onderaan de dijk lag. Een politiehond vond het lichaam van de vrouw, in een sloot achter een huis langs de Malledijk. Het slachtoffer is gereanimeerd en in kritieke toestand naar het Erasmus MC in Rotterdam gebracht.

Het slachtoffer is een 43-jarige vrouw uit Spijkenisse. Ze was onderweg naar de sociale werkplaats, waar ze werkzaam, was.

De politie is nog bezig met onderzoek op de vindplaats. Er is nog niemand aangehouden. Volgens een woordvoerder van de politie is het nog compleet onduidelijk wat de vrouw is overkomen.


Hoe ging het verder?

Het slachtoffer heeft een naam: Nanda Kerklaan. In het Erasmus MC raakt ze in coma en vijf dagen na de vondst overlijdt ze aan haar verwondingen.

De politie heeft dan nog geen duidelijkheid over de doodsoorzaak. De vriend van Nanda Kerklaan roept getuigen op zich te melden bij de politie, maar niemand heeft iets gezien.

Een verkeersongeluk wordt niet uitgesloten, ook niet na sectie. De politie houdt dan vast aan het scenario dat de vrouw ten val is gekomen en met hersenletsel naar de sloot is gekropen.

Omwonenden geloven niets van een ongeluk.

“Onze overtuiging was dat het geen verkeersongeluk was. Niet alleen omdat de fiets en Nanda zo ver uit elkaar lagen. Maar ze had ook geen verwondingen aan het onderlichaam. Daardoor leek het ons heel onwaarschijnlijk dat ze was aangereden door een auto of zelf met de fiets was onderuit gegaan”

Bewoner Ooms in 2015 tijdens opnamen voor een documentaire van RTV Rijnmond.

Na drie maanden wordt het onderzoek van de politie afgesloten.

Een half jaar later verdwijnt Farida Zargar als ze over de Malledijk naar huis fietst. Ondanks een grote zoekactie, blijft de vrouw spoorloos.

Bij een huiszoeking, anderhalf jaar later (oktober 2011) ziet een agent het paspoort liggen van Farida Zargar. Later wordt ook de afgezaagde voet van Farida gevonden in de schuur van Patrick S.

Patrick S. wordt opgepakt voor de verdwijning van de vrouw. Enkele weken later wijst hij de plek aan waar Farida begraven ligt.

Als een gesprek van Patrick S. met zijn zus wordt afgeluisterd, blijkt dat hij ook verantwoordelijk was voor de dood van Nanda Kerklaan.

Patrick S. krijgt vervolgens al snel de bijnaam ‘Monster van het Mallebos’. Later blijkt dat hij, samen met een vriend, Timothy S., in 2011 nog een Poolse man heeft beroofd en mishandeld. Het slachtoffer werd met een ijzeren staaf op zijn hoofd geslagen, maar overleefde dat.

Tegenover een politie-informant heeft Patrick S. verklaard dat hij vijf vrouwen heeft vermoord. Een daarvan zou Joke Lorsé zijn, die in een bos bij Simonshaven werd gevonden. In die zaak is Ernst L. tot 9 jaar cel veroordeeld.

Tegen Patrick S. wordt levenslang geëist. Hij krijgt in hoger beroep uiteindelijk 25 jaar cel en tbs.

Bronnen:

Rijnmond – 28-01-2010 – Veel raadsels rond vrouw in water Spijkenisse

Rijnmond – 03-02-2010 – Vrouw die in water lag dinsdag overleden

Crimesite – 25-07-2013 – Patrick S. veroordeeld tot levenslang

Auteur: Dave Datema (met medewerking van Sjoerd Bootsma)

Gepubliceerd op: 27-01-2020

Verhaalnummer: 136

ROTTERDAM – Bij metrostation Slinge in Rotterdam-Pendrecht is een jongen zwaargewond geraakt bij een schietpartij. Hij heeft een hoofdwond en is er slecht aan toe.

Het slachtoffer zou samen met vijf vriendjes rond 22:00 uur sneeuwballen hebben gegooid vanaf het parkeerdek bij het metrostation.

Er zijn nog geen aanhoudingen verricht. De politie weet nog niets van het motief van de schutter.

Volgens een van de jongeren uit de groep raakte een van de sneeuwballen een rode auto, die voorbijreed. De man in de auto stapte uit en greep naar een pistool in zijn jas.

“Die man ging achteruit. Hij haalde deze uit zijn jasje. Toen heeft hij vier keer geschoten. Drie keer beneden en één keer boven. Toen zagen we die jongen liggen. We zijn naar huis gerend. Ik was echt in shock.”

Ooggetuige, Radio Rijnmond

De meeste jongens konden op tijd wegduiken voor de rondvliegende kogels, maar één jongen was te laat.

De jongens waren te geëmotioneerd om iets van de schutter te herinneren, behalve dat hij een lichtgetinte huid had en in een rode auto reed.

(Het artikel gaat verder onder deze advertentie)



Schok

In de directe omgeving is geschokt gereageerd op de schietpartij. Het is niet de eerste schietpartij in de omgeving van het metrostation. Vorige week was er ook al een schietpartij, zonder slachtoffers, maar de schutter loopt nog vrij rond.

Volgens ooggetuigen had de schietpartij van vanavond te maken met het gooien van sneeuwballen, toch zijn er anderen die wijzen op rivaliserende jeugdbendes in Pendrecht. Groepen Turkse en Antilliaanse jongeren staan elkaar naar het leven. Iemand zou het slachtoffer voor een rivaliserend bendelid hebben aangezien.

De politie kan van deze verhalen niets bevestigen.


Hoe ging het verder?

Een dag na de schietpartij overlijdt Sedar Soares, dertien jaar. Volgens mensen in zijn omgeving een ‘lieve en rustige jongen’, ‘goede voetballer uit de c1 van Transvalia’.

Al de volgende dag worden er bloemen gelegd op het parkeerdek van Slinge. Weer een paar dagen volgt een stille tocht.

Alhoewel er nooit iemand voor de schietpartij is veroordeeld, lijkt het vrijwel zeker dat de schutter boos was over het gooien van sneeuwballen.

Gerald H.

Het duurt meer dan een jaar voordat er iemand wordt opgepakt voor de dood van Sedar Soares, het slachtoffer. Het gaat om de Antilliaan Gerald H.. De man staat bekend als uiterst agressief en reed in een rode Honda Civic.

Gerald H. wordt opgepakt nadat hij op Schiphol tegen de lamp loopt met cocaïne in een shampoofles. Hij was eerder al een keer veroordeeld voor een schietpartij.

De man heeft als bijnaam ‘Japatin’, wat ‘Koning der Lullen’ betekent. De 29-jarige man heeft tien kinderen bij zeven verschillende vrouwen. Zijn bijnaam staat op de zijkant van zijn rode Honda Civic.

De arrestatie en een groot deel van het bewijs van het Openbaar Ministerie is gebouwd op de getuigenverklaring van een vrouw in een telefooncel. Zij zag Gerald H. terug in zijn auto stappen met een pistool. Ze kende de verdachte van gezicht en durfde heel lang niet naar de politie te stappen. Ze gaf dan ook eerder een valse verklaring, maar kwam daar later op terug.

Een medegevangene verklaarde dat Gerald H. in het Huis van Bewaring had toegegeven dat hij Sedar had doodgeschoten. Een alibi, verleend door familieleden van de verdachte bleek vals te zijn.

Veel meer bewijs was er niet. Er was geen moordwapen. Ook waren er geen camerabeelden.

Op 31 januari 2005 wordt Gerald H. tot 15 jaar cel veroordeeld voor doodslag (verantwoordelijk voor de dood, maar zonder vooropgezet plan). Twee getuigen hebben dan al hun verklaring aangepast. Toch waren de verklaringen bruikbaar, omdat de getuigen hun verklaring hebben ingetrokken uit angst.

In hoger beroep wordt Gerald H. op 18 oktober 2005 vrijgesproken bij gebrek aan bewijs. De twee getuigen hebben hun volledige verklaring ingetrokken, mogelijk na bedreigingen. Justitie ging daarna nog in cassatie, maar dat cassatieberoep werd in december 2006 verworpen. Daarmee was Gerald H. definitief vrijgesproken.

In 2020 kwam de zaak op de ‘coldcase-kalender’ van de politie te staan. De hoop bestaat dat sommige getuigen zich alsnog melden.

UPDATE (19-05-2022): De politie maakt in 2022 bekend dat de fatale beschieting waarschijnlijk te maken heeft met een ripdeal, een beroving van drugs. Op het moment dat Sedar aan het rondhangen was bij metrostation Slinge, vond zo’n ripdeal plaats. Daarbij werd geschoten en het 13-jarige slachtoffer was op het verkeerde moment op de verkeerde plaats, zegt de politie tegen Rijnmond.

Bronnen:

RTV Rijnmond – 01-02-2003 – Jongen neergeschoten

RTV Rijnmond – 02-02-2003 – Jongen (13) omgekomen bij schietpartij

RTV Rijnmond – 03-03-2003 – Politie hoort vriendjes neergeschoten jongen

Radio Rijnmond – 03-02-2003 – Rijnmond Nu (ochtendeditie)

Radio Rijnmond – 03-02-2003 – Rijnmond Nu (middageditie)

De Volkskrant – 14-04-2004- Verdachte moord Sedar Soares aangehouden

De Volkskrant – 31 januari 2005 – ’13-jarige Sedar Soares zonder pardon doodgeschoten’

NRC Handelsblad – 20-12-2006 – Gerald H. definitief vrijuit in zaak Sedar Soares

Wikipedia – Dood van Sedar Soares

Tekst: Dave Datema

Gepubliceerd op: 01-02-2018

Verhaalnummer: 63


SCHIEDAM – In het Beatrixpark in Schiedam is een 10-jarig meisje met geweld om het leven gebracht. Haar lichaam werd naakt in de bosjes gevonden. Waarschijnlijk is ze ook seksueel misbruikt. Een 11-jarig vriendje is, mogelijk door dezelfde dader, zwaar verwond.

Beide kinderen waren aan het spelen in het park. Volgens het jongetje werden hij en het meisje aangevallen door een man met een ‘pokdalig’ en ‘puisterig’ gezicht. Er is nog niemand aangehouden.

De twee kinderen werden door de man de meegenomen in de bosjes. Daar moesten ze zich uitkleden.

Eerst werd het jongetje zwaar mishandeld. Nadat hij roerloos bleef liggen werd het meisje misbruikt en vermoord. Nadat de man weer was vertrokken, ging het jongetje de bosjes uit, naakt en onder het bloed, en sprak een voorbijganger aan. Die belde de hulpdiensten.

Hoe het nu met de jongen gaat is niet bekendgemaakt. De politie heeft ‘voorzichtige eerste gesprekken’ gehad met het jongetje.

Onderzoek

Het Beatrixpark in Schiedam was de rest van de middag afgesloten voor een groot onderzoek. Zo is ook de kinderboerderij, niet ver van de plek waar het 10-jarige slachtoffertje om het leven is gebracht, afgesloten.

De politie is bezig om het park minutieus uit te kammen. Mogelijk wordt zelfs nog door duikers in de vijver gezocht naar sporen.

De politie heeft inmiddels meerdere mensen gesproken die vanmiddag in het park waren. “Het is een opmerkelijke zaak”, zegt hoofd directrictsrecherche Mulder in de GPD-bladen. Het was druk en de bosjes zijn niet erg dicht. Mogelijk hebben meerdere mensen het voorval zien gebeuren.

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Niet gevaarlijk

“Het park staat niet bekend als gevaarlijk”, zegt Mulder verder. “Er zijn wel regelmatig schennisplegers, zoals in elk park, maar er was geen aanleiding om er extra naar te kijken.”

Daar zijn een paar omstanders het niet mee eens. “Je kunt je kinderen nergens meer alleen laten”, zegt een vrouw, die middag op een brug bij het park in het Reformatorisch Dagblad. “Er gebeuren vaak dingen die het daglicht niet kunnen verdragen. Vorige week nog is er een jongen van zijn scooter geslagen.”

School

Beide kinderen zaten in groep zeven van de christelijke basisschool Kethel in Schiedam De gemeente heeft samen met de GGD ouders en kinderen opgevangen van de school.

“Er trekt een golf van emoties door de stad”, liet burgemeester Scheeres aan het ANP weten. Mogelijk wordt er op korte termijn ook nog een grote bijeenkomst georganiseerd.

“Dit gebeurde gewoon op klaarlichte dag”, gaat Scheeres veder. “Er waren volop mensen in het park en veel mensen die er doorheen naar huis fietsen. Tegen zoiets afgrijselijks kun je je niet wapenen.”


Hoe ging het verder?

Enkele dagen later komt de politie met een signalement. Dat komt wat later, omdat ze mogelijke getuigenissen niet willen beïnvloeden.

Meerdere mensen hebben die middag een man op een van de bankjes bij de kinderboerderij zien zitten. Hoewel het niet zeker is dat dit de dader is, wordt hij door meerdere mensen als een man met een ‘pokdalig’ gezicht beschreven. Dat komt ook overeen met het signalement dat de elf-jarige jongen heeft gegeven van de dader.

In de eerste drie weken na de Schiedammer Parkmoord, zoals het voorval is gaan heten, krijgt de politie meer dan 700 tips binnen. Maar het zorgt er niet voor dat het opschiet met het onderzoek.

Drie maanden later volgt een aanhouding. Een 31-jarige Vlaardinger, die eerder is veroordeeld voor kindermisbruik. Het is een man die als een van de eerste de hulpdiensten belde in het park, nadat hij het elfjarige jongetje uit de bosjes zag komen. Volgens de politie komt het signalement ‘enigszins’ overeen met het uiterlijk van deze verdachte: Cees B.

Signalement

Als drie maanden na de aanhouding Cees B. voor het eerst voor de rechter moet verschijnen in een zogeheten ‘regiezitting’, dan wordt het voor de media al snel duidelijk. Deze man lijkt in geen enkele manier op het signalement dat is verspreid door de politie.

Toch houdt de politie vast aan deze verdachte. Hij heeft drie keer een bekentenis afgelegd. Later heeft hij die ook drie keer weer ingetrokken. Op het lichaam van het slachtoffer werd geen DNA-materiaal van Cees B. aangetroffen.

Advocaat Taekema verzoekt de rechter om zijn cliënt vrij te laten, maar dat verzoek wordt afgewezen. Cees B. gaat naar het Pieter Baan Centrum, voor een onderzoek. Cees B. wordt verminderd toerekeningsvatbaar verklaard. Hij wordt veroordeeld tot 18 jaar cel en tbs met dwangverpleging.

Twijfels

In hoger beroep doet advocaat Taekema het verzoek om een nieuwe getuige te horen, die het heeft over een mogelijke andere dader. Ook dat verzoek wordt afgewezen. De vrouw zou zich hebben gemeld bij de politie, maar ze is nooit teruggebeld.

Peter R. de Vries komt in 2003 in een speciale televisieuitzending met een geheim rapport. Daarin maakt rechtspsycholoog Van Koppen gehakt van het politie- en justitieoptreden. Hij twijfelde openlijk aan het feit of B. het wel de moord heeft gepleegd.

Toch zorgt dat er niet voor dat Cees B. wordt vrijgelaten. Er is geen nieuw bewijs, bepaalt de Hoge Raad en dus hoeft de zaak niet heropend te worden.

Wik H.

In 2004 komt justitie met het bericht dat iemand anders, een 25-jarige man uit Hoek van Holland, de moord heeft bekend. Hij was opgepakt in een andere zaak.

De man, Wik H., bleek daderkennis te hebben en voldeed volledig aan het signalement. Later volgde ook nog een match in het dna-profiel.

Eind 2004 werd Cees B. vrijgelaten. Wik H. kreeg 20 jaar cel en tbs. Cees B. kreeg een schadevergoeding van 600.000 euro.

Nasleep

Daarmee was de zaak nog niet afgelopen. Alle betrokken partijen, zowel de politie en justitie als de rechtbank en het gerechtshof zijn onderzoeken gestart naar wat er verkeerd gegaan is. Bij de politie en justitie was er sprake van een tunnelvisie, waarbij tips en aanwijzingen dat er mogelijk een andere dader zou kunnen zijn dan Cees B. aan de kant werden geschoven.

Het politieonderzoek was ‘ongestructureerd’ en justitie had ‘onmiskenbare fouten’ gemaakt, zo was de conclusie van de Commissie Posthumus, die naar de rol van politie en justitie had gekeken.

Ook de rechtbank en het gerechtshof gingen niet vrijuit, vonden ze na eigen onderzoek. Als het bewijsmateriaal niet sluitend is, dan moet de rechter zelfstandig onderzoek doen, zo was de conclusie.

De zaak rondom de Schiedammer Parkmoord staat hoog in het lijstje met ‘grootste blunders’ binnen de rechtspraak en justitie, samen met onder meer de Puttense Moordzaak en de zaak rondom Lucia de B..

Wik H. zit nog steeds in een TBS-instelling. Een verzoek om op begeleid verlof te gaan werd in 2018 afgewezen.

Cees B. schreef een boek over de Schiedammer Parkmoord. Hij werd later alsnog veroordeeld voor het bezitten van kinderporno en seksueel misbruik van een minderjarige. Deze straf heeft hij uitgezeten.

Over ’tunnelvisie’ bij de politie, met name in de zaak rond de Schiedammer Parkmoord maakten de makers van Cardano deze podcast.

Bronnen:

Reformatorisch Dagblad – 23-06-2000 – Meisje vermoord in park Schiedam

GPD-bladen – 23-06-2000 – Brute moord op kind in Schiedams park

Reformatorisch Dagblad – 24-06-2000 – Nienke hield van het park

Reformatorisch Dagblad – 13-07-2000 – Ruim 700 tips na moord in Schiedam

Reformatorisch Dagbald – 11-09-2000 – Verdachte van moord op Nienke aangehouden

Auteur: Dave Datema

Gepubliceerd op: 21 juni 2020

Verhaalnummer: 164

VLAARDINGEN – De jongen die afgelopen vrijdagavond zonder enige aanleiding werd mishandeld op het treinstation Vlaardingen-Oost is vandaag aan zijn verwondingen overleden. Hij had inwendig hoofdletsel opgelopen. De operatie in het Dijkzigtziekenhuis heeft geen verschil kunnen maken. Dat heeft de vader van slachtoffer Daniel van Cotthem (17) gezegd in een verklaring.

“Vrijdag vertelde Daniel mij dat hij zijn vriendin zoals gebruikelijk even naar Gorinchem zou brengen met de trein”, verklaarde de vader. “Dat deed hij na ieder bezoek van Loes aan Vlaardingen. Omdat hij haar wilde beschermen tegen het toenemende geweld bij de spoorwegen. Dat hij nu zelf slachtoffer zou worden hadden we nooit kunnen bedenken.”

Op het station Vlaardingen-Oost werd op het perron ingesloten door meerdere dronken jongeren. Daarbij heeft hij een harde klap tegen zijn hoofd gekregen van een van hen. Daniel ging ’s avonds alsnog naar huis en ging slapen. Maar de volgende morgen werd hij niet meer wakker.

“Om je zoon zo verkrampt en buiten bewustzijn in zijn bed te vinden is verschrikkelijk”

Vader van Daniel van Cotthem, Radio Rijnmond, 10-01-2000

In de loop van de avond zijn vier verdachten aangehouden, uit Rotterdam, Maassluis en Rozenburg. Of daar ook degene bij zit die de klap heeft uitgedeeld is niet bekend.

Archiefmateriaal van Rijnmond over de omgekomen Daniel van Cotthem

‘Modelleerling’

Daniel van Cotthem volgde een studie journalistiek in Utrecht. De afgelopen vijf jaar zat hij op de havo bij de Groen van Prinstererschool in Vlaardingen. Veel leraren kennen het slachtoffer. “Het nieuws komt dan ook keihard aan”, zegt sectordirecteur Kwakkelstein tegen Radio Rijnmond. “Daniel was een modelleerling. Een prettige en een evenwichtige jongen.”

“Iedereen is geschokt”, laat een leerlinge weten. “Iedereen heeft het er ook over. Het is gewoon heel erg.”

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Hoekse Lijn

Het is niet het eerste geweldsincident op de Hoekse Lijn, het spoor tussen Rotterdam en Hoek van Holland. Een jaar geleden voerde NS-personeel nog actie tegen het toegenomen geweld op de stations.

Na de dood van Daniel is de discussie over veiligheid op het spoor opnieuw opgelaaid. “Die discussie is terecht”, liet Fred van Beek, divisiehoofd van de Spoorwegpolitie weten aan Radio Rijnmond. “Maar je kan de veiligheid rond stations, het treingebeuren en de maatschappij niet bij één partij neerleggen. Ik denk dat er ook gekeken moet worden naar de ouders. Ze moeten zich meer over het lot bekommeren van hun kroost en ze niet zomaar laten stappen, midden in de nacht thuiskomen en rondlopen in dure kleding zonder dat ze daar het geld voor hebben. Bij hen ligt eigenlijk de voornaamste taak.”

Opnieuw zinloos geweld

Het is al het tweede geval van zinloos geweld in Zuid-Holland in ongeveer een jaar tijd. Morgen is het precies een jaar geleden dat in Gorinchem twee jonge meiden werden doodgeschoten door een man, die meerdere kogels afschoot op de ingang van discotheek Bacchus.

Lees verder: Discoheek Bacchus beschoten in Gorinchem; zeker één dode

De stille tocht in Gorinchem, waar zo’n 25.000 mensen bij meeliepen, moest als statement afgeven ‘dit nooit meer’. Minder dan een jaar later is het volgende slachtoffer bekend.

In Vlaardingen zijn plannen om opnieuw een stille tocht te houden, mogelijk morgenavond al.


Hoe ging het verder?

Er kwamen twee stille tochten. Op de maandag, een dag na het overlijden van Daniel, liepen er vijftienhonderd mensen mee. Later die week volgde een stille tocht met twintigduizend deelnemers.

De vier verdachten die zijn opgepakt stonden in april voor de rechter. Hoofdverdachte Mike (24) verklaarde dat ze behoorlijk gedronken hadden en de aanleiding voor de klap een ruzie was over een fles wodka-cola, die op de trap naar het perron stond.

De drie andere verdachten, daar zat ook de vriendin van Mike bij, kregen straffen tot 3,5 jaar cel.

Mike stond bekend als iemand die vaker problemen had veroorzaakt en ‘losse handjes’ had. Hij krijgt vijf jaar cel en tbs. In hoger beroep wordt die straf teruggebracht naar vier jaar en tbs. Of hij nog steeds onder behandeling is, is niet bekend.

Bronnen:

Radio Rijnmond – 10-01-2000 – Rijnmond Nu

Vergeten Verhalen – 2015 – Daniel van Cotthem, Vlaardings symbool voor zinloos geweld

NRC Handelsblad – 07-04-2000 – Daniel van Cotthem kreeg klap om ‘stomme fles’ wodka

Auteur: Dave Datema

Gepubliceerd op: 08-01-2020

Verhaalnummer: 138

GORINCHEM – In Gorinchem is een achttienjarig meisje om het leven gekomen, nadat iemand meerdere keren heeft geschoten op de deur van discotheek Bacchus aan de Kerksteeg. Twee andere meisjes raakten gewond. Een 17-jarig meisje uit Sleeuwijk is er erg slecht aan toe en vecht voor haar leven.

Een paar uur later werden in Gorinchem drie mannen aangehouden. “Dat gebeurde bij een coffeeshop en in een huis in Gorinchem”, zegt Officier van Justitie Kitty Nooy. “Verder kunnen we in het belang van het politieonderzoek niets zeggen over het drietal.“

Eruit gezet

De beschieting was rond half twee in de nacht van zaterdag op zondag. De drie zouden aan de deur geweigerd zijn, na een ruzie eerder op die avond. Daarna heeft een van de mannen zeker tien keer op de deur geschoten. Aan de andere kant van de deur, bij de garderobe, vielen de slachtoffers.

“Ze liepen naar de deur toe”, vertelt een jongen een paar uur na de schietpartij aan Radio Rijnmond. “Daar werden ze geweigerd. Of ze zijn weggelopen om een pistool te halen dat weet ik niet, maar ze komen terug en beginnen te schieten”.

“Je hoort die schoten en plots liggen er een paar mensen op de grond”

(ooggetuige, Radio Rijnmond, 11-01-1999)

Binnen was er sprake van paniek en ongeloof, vertellen de jongeren die later die dag bloemen komen brengen in de Kerksteeg. “Ik dacht eerst nog dat er sprake was van een grapje”, legt een van de meiden uit. “Ik was boven en de muziek hield op. Toen kwam er iemand naar me toe die zei dat er was geschoten. Toen ben ik gelijk naar beneden gegaan.”

Veel jongeren kennen de slachtoffers ook. “Een vriendin van me in er nog het minst erg aan toe”, vertelt ze. “Ze ligt op dit moment in het ziekenhuis. Ze is in haar schouder geraakt en het gaat allemaal wel.”

(verhaal gaat verder onder deze Radioreportage van Radio Rijnmond (11-01-1999)

Reacties

In de loop van de ochtend worden de eerste bloemen gelegd in de smalle Kerksteeg. Er liggen briefjes bij met noodkreten als ‘Gorinchem, dit kan en mag niet getolereerd worden’.

Ook jongeren die niet in de nacht ervoor in Bacchus zijn geweest komen langs. “Ik vind dat er wel bij stilgestaan moet worden”, zegt een negentienjarig meisje. “Ook al ken ik ze niet, ik ben het er helemaal mee eens dat dit niet getolereerd mag worden.”

Een andere jongen voegt daar nog aan toe dat hij ‘daar ook had kunnen liggen’. “Ik was er weliswaar niet bij, maar dat had wel gekund. Ik had ‘m ook in mijn hoofd kunnen hebben.”

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Vanavond vindt op het stadhuis van Gorinchem een bijeenkomst plaats voor mensen die over het voorval willen hebben. Ook de scholen staan morgen uitgebreid stil bij de gebeurtenissen van dit weekend. Er zijn ook medewerkers beschikbaar voor gesprekken met scholieren.


Hoe ging het verder?

De schietpartij kost uiteindelijk een tweede leven. Een meisje van 17 overlijdt maandag in het ziekenhuis aan haar verwondingen.

De drie mannen die zijn opgepakt zijn familie van elkaar. Het gaat om de broers Fuat en Zaim uit Gorinchem en hun 26-jarige zwager uit Leiderdorp.

Het verhaal dat de ooggetuigen vertellen blijkt redelijk te kloppen. De drie waren er eerder die avond na ruzie uit Bacchus gezet. Daarna zijn ze een vuurwapen gaan halen en hebben schoten gelost.

De drie verdachten hadden allen een crimineel verleden. Twee van hen zaten nog in een proeftijd na een eerder geweldsdelict. De jongste broer verklaarde dat hij had geschoten, maar dat deed hij om zijn oudere broer te beschermen. De twee broers worden veroordeeld tot 16 jaar cel, maar wie er nu geschoten heeft blijft altijd onduidelijk.

De zwager krijgt negen maanden cel omdat hij had staan schoppen en slaan tegen de deur van Bacchus (openlijke geweldpleging)

Stille tocht

Op 16 januari 1999 wordt in Gorinchem een stille tocht gehouden voor de slachtoffers. Het is de eerste keer dat er in onze regio zo’n tocht wordt gehouden, zeker gezien de omvang. Er liepen namelijk 20.000 mensen mee.

Lees verder: Indrukwekkende stille tocht in Gorinchem na beschieting Bacchus

De stoet is zo lang dat de laatste mensen nog van het startpunt moeten vertrekken, als de kop van de stoet weer terugkeert op het plein in Gorinchem.

Veel verschil maakte de stille tocht niet. Vrijwel exact een jaar later wordt in Vlaardingen de 17-jarige Daniel van Cotthem doodgeslagen, zonder enige aanleiding. Ook toen volgde er weer een stille tocht.

Bacchus

Discotheek Bacchus bestaat niet meer. Het aantal bezoekers daalde na de beschieting snel. De zaak liep daardoor een belastingschuld op van tienduizenden guldens. Ook een doorstart onder een nieuwe naam zorgde er niet voor dat de zaak open kon blijven.

De eigenaar wilde daarna nog een civielrechtelijke zaak tegen de schutters beginnen, voor een schadevergoeding. Of dat iets heeft opgeleverd is niet duidelijk.

Bronnen:

Radio Rijnmond – 11-01-1999 – Rijnmond Nu

Reformatorisch Dagblad – 11-01-1999 – Schietpartij kost vrouw (18) het leven

Reformatorisch Dagblad – 23-11-1999 – ‘Bacchus is geen plek meer voor feest’

RTV Rijnmond – 19-09-2015 – Vergeten Verhalen – Zinloos geweld bij café Bacchus – ‘HIer heb ik geen woorden voor’

Auteur: Dave Datema

Gepubliceerd op: 09-01-2019

Verhaalnummer: 23

DEN HAAG/ROTTERDAM – Bij een politieactie in Den Haag is de 28-jarige hoofdagente Allegonda Gremmer om het leven gekomen. “De gebeurtenissen zijn als een klap aangekomen”, zegt een woordvoerder van de politie.

Het team moest vanmorgen rond 06:00 uur in een huis aan de Onyxstraat in Den Haag een 41-jarige man uit Almelo arresteren. Volgens een woordvoerder van de politie werd door het team eerst een ruit ingeslagen, daarna ging de agente samen met een collega de woning in.

Daarna werd vanaf de eerste verdieping naar beneden geschoten. De agente droeg een kogelwerend vest, maar ze werd geraakt in haar hals. De verdachte gooide daarna zijn vuurwapen weg en liet zich arresteren.

“Ze droeg een kogelwerend vest”, liet politiewoordvoerder Ger de Jong aan Radio Rijnmond weten, “maar dat biedt niet overal bescherming, helaas.”

(Politiewoordvoerder Ger de Jong op Radio Rijnmond op 28-10-1997)

De agente overleed ter plekke, ondanks een poging om haar te reanimeren.

Allegonda Gremmer was het eerste en enige vrouwelijke lid van een arrrestatieteam. De opleiding en toelatingseisen stonden bekend als ‘bijzonder zwaar’.

Ongebruikelijk

Het is vrij ongebruikelijk dat er wordt geschoten bij een inzet van het arrestatieteam. Bij de ruim vijfduizend aanhoudingen in de afgelopen vier jaar werd er drie keer geschoten. Daarbij raakten vier mensen gewond.

“Een arrestatieteam is erop gericht om geweld te voorkomen”, liet H. van Duijn van de Nederlandse Politiebond weten aan het Reformatorisch Dagblad. “De leden hiervan zijn heel goed getraind en bereiden zich goed op een actie voor. Dan kan er door de kans genomen veel minder mis gaan, dan bij een agent die in een onverachte situatie terechtkomt”, aldus Van Duijn.


Hoe ging het verder?

Een paar maanden later staat de 41-jarige Benny S. uit Almelo voor de rechter. Volgens de officier van justitie stond de verdachte het latere slachtoffer boven aan de trap op te wachten.

Het was aan de professionaliteit van de agente te danken, zei justitie verder, dat S. het pand levend had verlaten. Ze had de mogelijkheid gehad om op de verdachte te schieten, maar ze deed dat niet.

S. was eerder veroordeeld tot tien jaar cel voor een fatale overval. Hij werd nu opgepakt voor een mishandeling in Beckum. Ook daarbij viel een dode.

Tegen de man werd levenslang geëist en die straf kreeg hij ook. Daarbij speelde ook de verklaring van de vrouw van Benny S. een rol, die vertelde dat het wapen schietklaar onder het bed lag. Ook in hoger beroep krijgt Benny S. levenslang.

Bij de uitvaart van Gremmer, op 3 november 1997, maken ongeveer tweehonderd agenten van het korps Rotterdam-Rijnmond de reis naar het Groningse Nieuwolda.

Naar Allegonda Gremmer is een straat vernoemd in Rotterdam-West. Die ligt pal achter het politiebureau Marconiplein. Dat bordje wordt op 26 november 1998 onthuld.

Filmmaker Ivo Buigues Nieuwenhuizen maakte een film over hoe het leven van de politiemensen rondom Allegonda Gremmer verder ging na de dag in 1996.

Bronnen:

Trouw – 29-10-1997 – Ontzetting bij dood van politieagente

Reformatorisch Dagblad – 29-10-1997 – Politie verslagen na dood hoofdagente

Trouw – 03-11-1997 – Politieagenten bewijzen laatste eer aan omgekomen hoofdagente

Reformatorisch Dagblad – 24-09-1998 – Herdenking omgekomen politieagente uitgesteld

Radio Argos – 12-02-1999 – Arrestatieteams

ROTTERDAM-WEST – De actie duurde maar een uur, maar het was een duidelijk signaal dat de mensen in Spangen wilden afgeven. Ze waren de drugsoverlast zat en waren bereid om zelf maatregelen te nemen. Belangrijke wegen naar Rotterdam-West werden afgesloten om zo de drugstoeristen tegen te houden. De spanning liep zo hoog op, dat de organisatie na een uur de stekker eruit trok.

“Steeds meer mensen en zelf kinderen liepen de straat op in de richting van de drugstoeristen. Dat werd te gevaarlijk”, liet actieleidster Annie Verdoold weten aan Het Parool.

De actie is het gevolg van jarenlange verloedering, drugsproblematiek en een lakse overheid, zo laten de actievoerders weten. Nadat vorig jaar bij Rotterdam Centraal Perron 0 werd gesloten, zijn de drugsgebruikers aldaar over een groter deel van de stad verspreid. Ook de verplaatsing van de prostitutiezone naar de Keileweg, niet ver weg van Spangen, speelt mee.

In sommige straten, zoals in Rotterdam-West, staan één of meerdere drugspanden, waar gebruikers, dealers of soms beide verblijven. Het is een magneet voor mensen uit Frankrijk, België en Duitsland om daar hun drugs te halen.

Volgens Verdoold zijn de problemen het grootst in de wijken waar geen stadsvernieuwing heeft plaatsgevonden. “De dreiging om het recht met honkbalknuppels in eigen hand te nemen, hangt permanent in de lucht”, zegt ze tegen De Volkskrant.

Pamfletten

Aan de actie deden vanavond tweehonderd tot driehonderd mensen mee. Het doel was om de Spangensekade te blokkeren en pamfletten uit te delen in het Frans, Duits, Nederlands en Engels. Op die pamfletten stonden teksten als ‘kom nooit meer terug. Wanneer je niet wilt meewerken, zijn de gevolgen voor jezelf’.

Maar zoals het gepland was, zo liep het niet. Ondanks alle pogingen van Verdoold om de groep tot kalmte te manen, was er duidelijk een opgefokte stemming. Toen de eerste Franse kentekenplaat zichtbaar was, stormde een groep jongeren op de wagen af. De bestuurder gaf vervolgens gas, omzeilde de mensen, en reed de wijk Spangen in.

Bij de volgende auto’s laten de bewoners zich niet zo makkelijk om de tuin leiden. Zodra de auto in de buurt komt, wordt de wagen (met Frans of Duitse kentekenplaten) omsingeld.

“De politie en de leden van de bewonersvereniging duwen de mensen terug. Sommige bewoners houden stenen achter hun rug, maar niemand gooit. Een escalatie lijkt uit te blijven”

(Volkskrant, 29-07-1995)

In totaal worden er zeven auto’s tegengehouden op de eerste actieavond. Daarna trekt de organisatie er zelf de stekker uit. Er zijn veel mensen van buiten de wijk op de actie afgekomen. Daar zitten, volgens de organisatie, mensen met extreem-rechtse sympathiën bij. Ook het Rotterdamse CP’86-lid Martijn Freling liep rond in de buurt.

De politie noemde het ‘heel verstanding’ dat er een einde werd gemaakt aan de actie. Agenten keken vanaf een afstandje toe en kwamen alleen in beweging als het echt dreigde mis te gaan. “Het geheel is rustig verlopen”, laat de coördinator van de politie weten aan Het Parool. “Met de leiders van de actie waren goede afspraken gemaakt, dat geen geweld zou worden gebruikt. Daar hebben ze zich aan gehouden.” Drie jongeren zijn aangehouden, omdat ze een honkbalknuppel bij zich hadden.

Verdoold was, ondanks dat de actie vroegtijdig werd afgesloten, tevreden. “Het mooie was, dat niet, zoals gewoonlijk, vooral mensen van beneden de dertig op de been waren”, liet ze aan Het Parool weten. “mar ook veel ouderen. Bovendien deden niet alleen Nederlanders, maar ook Turken, Marokkanen, Antillianen en Kaapverdianen mee.”

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Operatie Victor

Het is niet zo dat de politie volledig stil zit rond de drugsproblematiek. Vorige week begon ‘Operatie Victor’. Drugshandelaren, gebruikers en drugstoeristen worden sneller opgepakt. Vorige week zijn al 81 drugsrunners opgepakt, vooral uit Frankrijk.

Of de actie van de Spangenaren een vervolg krijgt is nog niet duidelijk.


Hoe ging het verder?

De Spangenaren kwamen verder nog in actie, in de nachtelijke uren. Zonder het wakend oog van de politie werden kentekenplaten van drugstoeristen afhandig gemaakt, vaak nog met de Fransen, Belgen of Duitsers in de auto.

Die kentekenplaten werden vervolgens op de trappen van het stadhuis aan de Coolsingel gedumpt.

Ook vanuit de kant van de gemeente is er plots meer mogelijk. Drugspanden worden gesloten. En na operatie Victor (641 aanhoudingen) volgde operatie Alijda. Daarbij werden de pijlen vooral gericht op pandjesbazen en illegale onderhuur. Drugsdealers worden kaalgeplukt. Dat levert de eerste twee jaar zo’n zeven miljoen gulden op.

Initiatiefnemer van de actie, Annie Verdoold, werd in 1996 uitgeroepen tot ‘Rotterdammer van het jaar’.

Bronnen:

De Volkskrant – 29-07-1995 – Spangen bekogelt Franse auto’s nog niet met stenen

Het Parool – 29-07-1995 – Bewonersactie Spangen duurt maar een uurtje

Trouw – 29-07-1995 – Honderd man achtervolgen auto van Franse drugstoerist

RTV Rijnmond – Canon van Vergeten Verhalen – De Blokkade van Spangen

DORDRECHT – Een verwarde 61-jarige man uit Papendrecht met rechts-extremistische ideeën heeft vanmorgen met een mes tien schilderijen in het Dordrechts Museum bewerkt. Hoe groot de schade is aan de schilderijen is nog niet duidelijk, maar die loopt zeker in de miljoenen.

Het drama voltrok zich in enkele minuten. De man kreeg eerst bijna ruzie bij de kassa, omdat hij een korting wilde op de toegangsprijs. Nadat hij het volle bedrag had betaald, liep hij naar de schilderijen. In een van de zalen haalde hij een Stanleymes uit zijn zak. Vervolgens sneed hij enkele kunstwerken aan flarden.

Pas na zijn verwoestende actie kreeg de beveiliging via de camera’s in het museum door dat er iets vreemds aan de hand was. Toen was de 61-jarige man alweer vertrokken. Een medewerkster probeerde de man nog tegen te houden bij de kassa, maar hij wist zich los te rukken. Een paar uur later meldde hij zich bij het politiebureau in Papendrecht.

Museumdirecteur De Groot noemt de gebeurtenissen van vandaag in het NRC Handelsblad een ‘onvoorstelbare ramp’ en ‘een drama dat zijn vergelijk niet kent’. De Groot zegt dat een aanslag op kunstwerken zich op deze schaal in Nederland zich niet eerder heeft voorgedaan. De schilderijen zijn wel verzekerd.

Bekentenis

Bij de politie heeft de 61-jarige Papendrechter een volledige bekentenis afgelegd. Volgens de man was zijn actie ‘een daad van verzet’, na een eerder ontslag. Hij was boos omdat ‘buitenlanders zijn baan hadden ingenomen’.

Volgens de man wordt ‘Nederland verkwanseld aan buitenlanders’ en daarom ‘hebben wij dus ook geen schilderijen nodig’.

De Papendrechter is een bekende van de politie. Hij was drie jaar geleden al een keer opgepakt, toen hij voor tachtig gulden had gestolen uit een supermarkt. Toen wees hij op zijn karige bijstandsuitkering waar hij en zijn vrouw van moeten rondkomen.

De man kreeg een boete van fl. 150,- voor de diefstal, maar die weigerde hij te betalen. Vervolgens werd de politie op zijn huis afgestuurd om hem op te halen. Een heel stel agenten hebben de wild verzettende Papendrechter toen meegenomen naar het politiebureau.

Vrije voeten

De 61-jarige man is vandaag wel weer vrijgelaten. Omdat het gaat om vernieling, waar een maximumstraf van twee jaar op staat, kon de rechter-commissaris niet anders dan de man weer vrijlaten. Hij kreeg wel een verbod om opnieuw in de buurt van een museum te komen.

“Een belachelijke zaak”, liet woordvoerder W. de Paus van het Dordrechts Museum weten aan het Vrije Volk en Trouw. “Het stuit ons tegen de borst dat iemand die zo’n absurde daad pleegt, kort daarop weer op straat loopt zonder dat er sprake is van hechtenis. De kunst is vogelvrij.”

Hoe gecontroleerd gaat worden dat de Papendrechter niet in de buurt van een museum komt is onduidelijk. Meerdere musea, zoals het Vincent van Gogh-museum in Amsterdam, hebben om een foto van de man gevraagd, maar hebben die niet gekregen. Volgens de politie mag dat niet in verband met de privacy van de verdachte.

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Schade

De schade aan de tien kunstwerken is enorm. Het gaat om tien oude meesters, vooral leerlingen van Rembrandt. Het gaat om vier schilderijen van Nicolaas Maes, waaronder het internationaal bekende werk ‘De Luistervink’. Ook zijn er twee werken van Ferdinand Bol, twee van Jacobus Levecq, één van Albert Cuyp  en één van Jan Victors. De meeste stukken waren uitgeleend aan het Dordtse museum.

Uit sommige werken zijn complete stukken gesneden. Curator Jos Deuss liet aan Het Vrije Volk weten dat hij het nog maar nauwelijks kon bevatten.

“Het was nog veel en veel erger dan ik mij eerst had voorgesteld. In het verleden is het wel vaker gebeurd dat schilderijen opzettelijk werden beschadigd, maar dit is buiten alle proporties.”

(Jos Deuss, Het Vrije Volk, 30-03-1989)

Twee van de werken die zwaarbeschadigd zijn waren onlangs door Deuss gerestaureerd.

Ook zijn collega Leo Marchand is zwaar aangeslagen. “Het gaat om een stuk van mijn carrière, werk van jaren”, zegt hij in Het Vrije Volk. “Ik heb het hier erg moeilijk mee.”

“De doeken hebben een vreselijke oplazer gehad, te vergelijken met iemand die een hartaanval heeft doorstaan.”

(Leo Marchard, Het Vrije Volk, 30-03-1989)

Hoe ernstig het er ook uit moge zien, de schade is herstelbaar volgens beide heren. Maar daar gaat wel heel veel tijd en geld in zitten.

Als geluk bij een ongeluk heeft de Papendrechter een Stanleymes gebruikt. Marchand in Het Vrije Volk: “Daardoor zijn de randen van de rupturen, de scheuren dus eigenlijk, vrij scherp. Het gevolg daarvan is dat er minder verfdeeltjes verloren gaan dan wanneer een botter mes was gebruikt. Wat dat betreft is de ravage, op het eerste gezicht althans, beperkt gebleven.”

Beveiliging

Volgens museumdirecteur De Groot heeft de beveiliging van het museum niet tekort geschoten. Er liep een suppoost rond door de zalen van het museum.

Tegen de Volkskrant zei De Groot dat er altijd wordt gekeken naar de beveiliging.

“Maar dit soort gevallen hou je niet tegen. Het is een museum en dat is een openbaar gebouw en er zijn altijd rustige momenten. Ook nu nog ben ik niet bereid om alles achter perspex weg te zetten, want dan kun je net zo goed diaplaatsjes gaan verkopen en de rest van het museum dichthouden.”

(directeur J. de Groot van het Dordrechts Museum, Volkskrant, 30-03-1989)

Hoe ging het verder?

Het duurde nog een jaar voordat de Papendrechter voor de rechter moest verschijnen. De meeste schilderijen waren toen nog niet gerestaureerd. Alleen het portret van Jacob de Witt was bijna klaar.

De verwachting was dat het toen nog anderhalf jaar zou duren voordat de hele restauratieklus was afgerond. De kosten voor de hele klus lag rond de miljoen gulden en werd grotendeels door de verzekering gedekt. De rest van het geld werd door sponsoren betaald.

Tijdens de rechtszaak bleek dat de Papendrechter eerder ook al had gedreigd om schilderijen in het Rotterdamse museum Boymans van Beuningen te vernielen. Dat had de man in een brief geschreven, die was gestuurd aan het Openbaar Ministerie (OM).

De man uit Papendrecht was zelf niet bij de rechtszaak aanwezig. Hij was boos dat het een jaar lang geduurd had voordat zijn zaak diende. Ook hierbij verwees hij naar allochtonen, die volgens hem ‘altijd binnen korte tijd na hun misdrijf’ voor de rechter stonden. Spijt van zijn handelen had hij absoluut niet, volgens zijn advocaat Peeters.

Dat het zolang geduurd had voordat zijn zaak voor de rechter kwam, was mede de schuld van de man uit Papendrecht. Na zijn aanhouding had de rechter-commissaris bepaald dat hij zich psychiatrisch zou laten onderzoeken, maar dat deed hij niet. Dat moest uiteindelijk dwangmatig worden opgelegd.

Volgens deskundigen was de kans op een herhaling aanwezig. Maar tegelijkertijd zeiden de psychiaters dat een gevangenisstraf geen oplossing zou zijn voor de man.

Die straf kwam er uiteindelijk wel. Justitie eiste twaalf maanden cel (waarvan de helft voorwaardelijk). De rechter kwam uit op zes maanden cel, waarvan de helft voorwaardelijk. Ook moest hij zich laten behandelen bij het RIAGG.

Ondertussen was het Dordrechts Museum bezig om de beveiliging te verscherpen. Een van de maatregelen was kogelvrij glas.

BRONNEN:

Het Vrije Volk – 30-03-1989 – Kunstramp in Dordt museum

NRC HANDELSBLAD – 30-03-1989 – Man vernielt met mes tien oude meesters in Dordrechts museum

DE VOLKSKRANT – 30-03-1989 – Werkloze man zet mes in tien oude meesters

DE TELEGRAAF – 30-03-1989 – Werkloze vernielt met mes 10 oude meesters

HET VRIJE VOLK – 31-03-1989 – ‘Meer geld vrijmaken voor beveiliging van de musea’

TROUW – 31-03-1989 – Kunstvernieler vrij

HET VRIJE VOLK – 08-02-1990 – Vernieler sneller voor de rechter dan schilderijen gerestaureerd

HET VRIJE VOLK – 09-02-1990 – Kunstvernieler bedreigde eerst Boymans

LEEUWARDER COURANT – 23-02-1990 – Cel wegens vernielen van schilderijen

Auteur: Dave Datema

Gepubliceerd op: 28-03-1989

Verhaalnummer: 90