Skip navigation

Tag Archives: Actie

DEN HAAG – Rond de 250.000 mensen hebben vanmiddag op het Malieveld in Den Haag actie gevoerd tegen de veranderingen in de wao. FNV-voorzitter Johan Stekelenburg herhaalde nog eens de oproep aan de Tweede Kamer om het kabinetsvoorstel voor een versobering van de wao weg te stemmen. “Anders komen er maanden en maanden aan arbeidsonrust.”

Qua aantallen was de gezamenlijke demonstratie van FNV, CNV en MHP op het Malieveld een groot succes. Met een aantal tussen de 200.000 en 250.000 actievoerders was het de grootste demonstratie in de vakbondsgeschiedenis. De demonstratie verliep probleemloos.

Er leek vanmiddag geen einde te komen aan de lange stroom demonstranten onderweg naar het Malieveld. Op het station werden de actievoerders opgewacht door Fanfare De Erfernis. Door de drukte kostte het de meeste mensen nog een half uur om de laatste paar honderd meter naar het Malieveld af te leggen. 

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



“En in Groningen staan er nog steeds mensen op de trein te wachten om hierheen te komen”, zegt een vakbondsmedewerker tegen De Volkskrant die iedereen helpt om veilig over te steken. “U ziet, we doen er alles aan om ze uit de ziektewet te houden.”

Buiten het station was het een zee van petjes in verschillende kleuren. Roodwit was van ambtenarenbond Abvakabo en industriebond CNV deelt blauw-witte caps uit. Korte tijd later hebben mensen soms meerdere petjes op.

De politie bevestigt dat het aantal mensen dat vandaag naar Den Haag is gekomen rond de kwart miljoen mensen ligt. Maar een deel daarvan heeft het gratis NS-kaartje van de vakbond gebruikt om er een dagje Scheveningen van te maken of om naar Madurodam te gaan. 

Toch wordt het aantal van een kwart miljoen aangehouden. En dat is een hele geruststelling voor FNV-voorzitter Johan Stekelenburg die eerder op de dag nog aangaf dat hij toch wel zenuwachtig was of het een succes zou worden. Na het PvdA-congres van vorige week lijkt er nauwelijks nog iets in de weg te staan om de aanpassingen in de wao tegen te gaan. 

Waar draait het wao-conflict om?

De afgelopen jaren is het aantal mensen die arbeidsongeschikt is verklaard sterk toegenomen. Het aantal ligt nu rond de miljoen. Afgelopen zomer bepaalden regeringspartijen CDA en Partij van de Arbeid dat de duur van de wao ingekort moest worden en de uitkering omlaag. Ook zou er beter gekeken worden naar ‘passende arbeid’. 

De bonden waren fel tegenstander van deze nieuwe plannen, ook nadat er een compromis op tafel kwam. Daarbij zouden de nieuwe regels alleen gelden voor nieuwe mensen in de wao. De nieuwe opzet werd goedgekeurd door de SER (met daarin Johan Stekelenburg, voorzitter van de FNV). Zijn achterban was het er niet mee eens. 

Ook binnen de Partij van de Arbeid zorgden de plannen voor veel onrust. Vorige week was er congres waar de wao-aanpassingen besproken werden. Daar bleek toch 80 procent van de aanwezigen voor de veranderingen te zijn. 

Toch sprak Stekelenburg de hoop uit dat de Tweede Kamer de plannen alsnog blokkeert.

“Bekijk de kabinetsplannen op hun inhoud. Kijk of ze steekhoudend zijn. Kijk of ze juridisch deugdelijk zijn. Maar vooral: beoordeel of ze rechtvaardig zijn. En wijs ze dan af óf, op zijn minst,  stel ze ingrijpend bij.”

FNV-voorzitter Johan Stekelenburg

Havenwerkers

De woorden van Stekelenburg werden vooral goed ontvangen bij de delegatie uit de Rotterdamse haven, die al een paar dagen geleden het werk heeft neergelegd. Ze deden dat nadat eerder de rechter een stakingsverbod had afgekondigd.

Lees verder: Wilde acties in Rotterdamse haven na stakingsverbod door rechter

De groep arriveerde rond een elf uur op het station en dat merkten de mensen ook. Vrijwilligers krijgen het met een megafoon nog maar net voor elkaar dat de groep niet in één keer opstoomt richting het Binnenhof. Uiteindelijk krijgt de groep een plekje redelijk vooraan bij het podium. “Die grote Kok is veel te klein om Nederland te naaie”, zingen ze luid. “Anders gaan we naar de haai, gaan we naar de haaie.”

Meer acties

Ambtenarenbond AbvaKabo heeft inmiddels de leden opgeroepen om morgen opnieuw het werk neer te leggen.

FNV-voorzitter Stekelenburg verwacht dat de arbeidsonrust nog maanden zal aanhouden als de Tweede Kamer volgende week bij de Algemene Politieke Beschouwingen akkoord gaat met het voorstel.


Hoe ging het verder?

Ondanks alle protesten gingen de aanpassingen van de wao (met enkele aanpassingen) alsnog door. “Ik ben nog steeds van mening dat het kabinet een verkeerde keuze heeft gemaakt”, zei oud-FNV-voorzitter Lodewijk de Waal dertig jaar na de demonstratie op het Malieveld in de Dagvantoen-podcast.

De vakbond zou enkele jaren later, in 2004, zelfs nog meer mensen op de been brengen. In dat jaar kwamen er 300.000 mensen af op de demonstratie tegen de plannen rondom het pensioen en met name de vervroegde uittreding (VUT). Op dat moment was de Waal voorzitter van de vakcentrale FNV.

Bronnen:

De Volkskrant – 07-10-1991 – Demonstreren doe je niet, demonstreren overkomt je

Trouw – 07-10-1991 – Protest tegen WAO-plan onverwacht succes

Algemeen Dagblad – 07-10-1991 – De Vries; geen bijstelling plannen


ROTTERDAM – In de Rotterdamse haven zijn op verschillende plekken wilde acties uitgebroken. Dat gebeurde nadat de rechter kort daarvoor nieuwe prikacties, gericht tegen de kabinetsplannen rond de wao, had verboden. Hoeveel bedrijven er mee doen is niet duidelijk. Volgens de bonden zou ‘heel de haven plat liggen’. Havenorganisatie SVZ heeft het over vier bedrijven. 

Nadat de rechter aan het begin van de middag een streep haalde door verdere vakbondsacties brak vervolgens bij meerdere bedrijven, op zijn Rotterdams gezegd, ‘de pleuris uit’.

Havenwerkers, die vrij snel op de hoogte waren van het nieuws verlieten de bedrijven om de straat op te gaan. De kranen bij overslagbedrijven gingen omhoog, als teken van actie.

Op het Marconiplein werd de weg geblokkeerd, de wijk Heijplaat was niet te bereiken en enkele honderden havenwerkers legden het verkeer stil rond het Waalhavengebied. 

“De rechter heeft ons het laatste middel ontnomen tegen de WAO-plannen te protesteren. Dan vraag je om dit soort acties”, liet een havenwerker op het Marconiplein weten in De Volkskrant. 

Zaak

Het kort geding was eerder deze week aangespannen nadat maandag de eerste prikacties in de Rotterdamse haven werden gehouden. De bonden waren van mening dat het ging om een conflict met de overheid, waarbij de bedrijven in de haven geen partij waren. 

De rechter kwam vrij snel met zijn oordeel en koos daarbij de kant van de havenbedrijven. Mocht de bond alsnog oproepen tot een staking, dan hangt de bond een dwangsom van 100.000 gulden boven het hoofd. 

De publieke tribune in de rechtszaal puilde uit met havenwerkers. Die lieten in woord en gebaar weten dat ze het niet eens waren met de uitspraak van rechter Ter Kuile. “Die Ter Kuile (de rechter, red.) heeft de kant van het kapitaal gekozen”, zegt een boze staker tegen De Volkskrant. “We hebben toch zeker stakingsrecht in Nederland of niet soms.”

Ook de bond zelf had maar weinig begrip voor de rechter.

“De chaos van nu is het gevolg van een hele domme uitspraak”

FNV-bestuurder Jan HeiliG

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Acties

De acties van vandaag zijn zeker niet de eerste stakingen van dit jaar. In juni en juli werden in vrijwel alle sectoren gestaakt in een strijd voor een betere cao. In die periode werd staken regelmatig als pressiemiddel gebruikt in het stukgoed, de bulkoverslag en de containeroverslag.

Tegelijkertijd werd in Den Haag het voorstel gedaan om de wao-duur te verkorten en de uitkering te verlagen. Afgelopen zaterdag ging een overgrote meerderheid van het PvdA-congres akkoord met de plannen zoals ze op tafel liggen, met enkele aanpassingen, zodat er een meerderheid in de Tweede Kamer is voor de plannen. 

Komende zaterdag is er op het Malieveld een actie van de vakbonden FNV, CNV en MHP tegen de plannen rond de WAO. 


In de Dagvantoen-podcast (Aflevering 1, oktober 2021) spreekt Jan Heilig uitgebreid over de wilde staking in de Rotterdamse haven na het kort geding. Het maakt deel uit van een bijdrage over de wao-acties in de zomer van 1991.

Jan Heilig in gesprek met Dagvantoen over de wilde acties in de haven van Rotterdam

Bronnen:

De Volkskrant – 03-10-1991

ROTTERDAM – De Rotterdamse hoofdinspecteur Bouwe Kalma heeft het voorgoed verbruid bij een groot deel van zijn eigen korps. De uitgesproken linkse Kalma waagde het gisteren om mee te lopen in een demonstratie van aanhangers van de terreurgroepering Rote Armee Fraktion (RAF) die zich onder meer keert tegen politie en gezag. Zijn optreden heeft zoveel kwaad bloed gezet, dat veel collega’s vinden: “Hij eruit of wij eruit.”

Het ging er fel aan toe tijdens de betoging voor het Duitse consulaat aan de Parklaan in Rotterdam. De demonstranten verklaarden zich solidair met de RAF en riepen: “Hun strijd, onze strijd, internationale solidariteit!” Ook scholden ze agenten uit voor fascisten en zwarthemden. Kalma stond erbij en keek ernaar.

Rotterdamse agenten reageren verbijsterd. Het leek wel of Kalma het eens was met de scheldpartijen. Ze weigeren om nog langer met Kalma samen te werken. “Wat hebben we nog aan die man?”, vragen ze zich af, zo vertellen bronnen.

Kalma’s positie staat al langere tijd onder druk. De Fries, die al sinds 1946 bij de Rotterdamse politie werkt, had zich al bij een deel van de politie onmogelijk gemaakt door in de jaren ’60 mee te lopen in demonstraties tegen de apartheid in Zuid-Afrika, het Franco-regime in Spanje en de oorlog in Vietnam. Dat kan niet, vindt een groeiende groep agenten.

Neger en homofiel

Afgelopen voorjaar bereikte de kritiek op Kalma ook al grote hoogte. Hij had toen op een verkiezingsbijeenkomst van de Pacifistisch Socialistische Partij hard uitgehaald naar de top van zijn korps. Hij uitte felle kritiek op een nieuw meldingsformulier waarmee de Rotterdamse politie experimenteert. Op het formulier staan woorden als ‘jood’, ‘neger’, ‘zigeuner’, ‘homofiel’, ‘lesbisch’ en ‘gluurder’. Zulke discriminerende woorden werken vooroordelen in de hand, vindt Kalma.

Collega’s van Kalma stuurden toen een telegram naar de burgemeester. Ze schreven daarin dat ze het optreden van Kalma walgelijk vonden en ze drongen aan op het vertrek van de hoofdinspecteur. Maar zover wilde Van der Louw niet gaan.

Hij liet alleen weten dat hij het optreden van Kalma betreurde. “Zo ga je niet met elkaar om. Kalma had met zijn bezwaren gewoon naar mij kunnen komen. Ik vind deze zaak een schoolvoorbeeld van een probleem dat in een normaal gesprek snel tot een oplossing had kunnen worden gebracht”, zo zei Van der Louw tegen de Telegraaf.

(Het artikel gaat verder onder deze advertentie)



Lastige positie

Daar bleef het bij. Van der Louw zit ook in een lastige positie. Als prominent lid van de Nieuw-Links-beweging binnen zijn eigen partij, de PvdA, is hij het in een veel dingen eens met Bouwe Kalma. Als er al wordt ingegrepen in de affaire, dan zal dat van hogerop moeten komen, verwachten stadhuis-watchers.

Geruchten gaan dat de zaak zal worden voorgelegd aan een procureur-generaal. Die moet bekijken of Kalma nog wel kan functioneren binnen het korps. Tijdens het onderzoek zullen onder meer burgemeester Van der Louw, de politietop en directe collega’s van Kalma worden gehoord. Eind dit jaar moet er een knoop worden doorgehakt over de toekomst van Bouwe Kalma.


Hoe ging het verder?

Mr. W.A. Baron van der Feltz drong een maand later aan op overplaatsing van Kalma naar een politiebaan buiten de recherche en de vreemdelingendienst. Daarop is er binnen de politie een baan voor hem gecreëerd, nl. het schrijven van rampenplanen. Kalma zag daar niets in. Hij beschouwde overplaatsing als een beroepsverbod, “bedoeld om de politie te ontdoen van linkse ideeën.”

Kort erna hebben enkele tientallen mensen gedemonstreerd tegen aanstaande ontslag van Kalma. Ze stonden met borden op het Stadhuisplein in Rotterdam (foto onder).

Van der Louw gaf Kalma uiteindelijk niet meer dan een schriftelijke berisping. Dat bracht weinig verandering in de zaak. De sfeer op het bureau bleef zo verziekt dat Kalma niet meer kon werken.

Op 7 januari 1978 koos Bouwe Kalma eieren voor zijn geld en diende zelf zijn ontslag in. Later zou hij zeggen dat hij het geboortekaartje in de bus had gekregen van het kind van een politieman die in Utrecht was gedood bij de arrestatie van een RAF-lid in september 1977. Dat gaf de doorslag.

Kalma kreeg in afwachting van de afwikkeling van zijn ontslag buitengewoon verlof. Reacties van collega’s kwamen er niet, zo vertelde hij tegen het Vrije Volk (11 januari 1978). Diezelfde maand liep hij weer mee in een betoging van de PSP in Amsterdam. Pikant was dat er werd gedemonstreerd tegen beroepsverboden voor mensen met staatsgevaarlijke opvattingen. Kalma voerde er het woord, net als een vrouw die was ontslagen bij de Amsterdamse recherche omdat ze vrienden was met een RAF-sympathisant.

De linkse oppositie in de Tweede Kamer nam het in april 1978 nog op voor Kalma en diende een vijftal moties in waarin het ontslag van Kalma en het optreden van de procureur-generaal werden betreurd. De moties werden allemaal verworpen.

Het ontslag van Kalma werd per 1 juni 1978 officieel. Een eerder aangetekend protest tegen de berisping en een eis van 60 duizend gulden smartengeld werd in juli 1978 door de rechter van tafel geveegd.

Kalma werd in 1979 lijsttrekker voor de PSP bij de verkiezingen voor het Europees Parlement. Maar de partij, die later opging in GroenLinks haalde geen enkele zetels. Kalma overleed op 25 juni 2011.

Het bovenstaande verhaal maakt deel uit van de serie rond de Maand van de Geschiedenis 2018. Het thema dit jaar is ‘Opstand’. Over hoe een politiechef meedoet aan de opstand en dat de ene opstand de andere veroorzaakt.

Bronnen:

Telegraaf – 07 mei 1977 – Rotterdamse politie heeft genoeg van chef Kalma

Telegraaf – 22 december 1977 – Positie Kalma weer in geding

Trouw – 23 december 1977 – Procureur vraagt vervanging Klama

Leeuwarder Courant – 27 december 1977 – Betoging voor Kalma in Rotterdam

Telegraaf – 6 januari 1978 – Van der Louw ontheft Kalma van z’n functie

Telegraaf – 7 januari 1978 – Politiechef Kalma dient ontslag in

Het Parool – 23 januari 1978 – Kalma weer op pad in betoging

Leeuwarder Courant – 19 april 1978 – Vijf Kalma-moties verworpen

Telegraaf – 11 juli 1978 – Kalma krijgt geen gelijk

RTV Rijnmond – Vergeten Verhalen, 2002

Auteur: Drs. A.P.B. van Meeteren

Gepubliceerd op: 01-10-2018

Verhaalnummer: 216