Skip navigation

Tag Archives: bijzonder

SLIEDRECHT – In Sliedrecht wordt vandaag het eerste IKEA-woonwarenhuis van Nederland geopend. Nederland is het 23ste land met een vestiging van de Zweedse woonwinkel met de geel-blauwe kleuren.

De nieuwe winkel in Sliedrecht heeft een oppervlakte van 14.600 vierkante meter, de grootte van bijna drie voetbalvelden. Er wordt meubilair, behang en verlichting verkocht. De winkel heeft een opvallend zelfbedieningssysteem, waarbij de klanten  in een magazijn onderdelen kunnen verzamelen kunnen worden. Voor de kinderen is er zelfs een ballenbak.

De meubels moeten zelf wel in elkaar gezet worden. Daardoor ligt de koopprijs voor de meubels lager.

IKEA verwacht elke week tussen de 12.000 en 15.000 bezoekers.

Moeizaam

De komst van IKEA in het baggerdorp ging verre van gemakkelijk. Al in 1973 deed de Zweedse meubelmaker een poging om in Sliedrecht een winkel te openen.

De Sliedrechtse gemeenteraad was huiverig voor de komst van de Zweedse meubelgigant. De plaatselijke middenstanders waren bang dat ze omzet zouden mislopen. IKEA nodigde de raadsleden uit om eens te komen praten met middenstanders in Zweden. De directie wilde de mensen uit Sliedrecht laten zien dat een IKEA-filiaal juist meer publiek naar een plaats trok.

De raad van Sliedrecht vond dat door een bezoek aan Zweden een objectief oordeel niet meer mogelijk was. De uitnodiging werd afgewezen.

Omweg

Maar IKEA gaf niet op. Twee jaar later lag er weer een voorstel op tafel, dit keer voor de aankoop van 40.000 vierkante meter grond. De SGP blokkeerde het plan dit keer, voor een uitpuilende publieke tribune, gevuld met middenstanders uit Sliedrecht. Een grote meubelzaak verstoort de zondagsrust, was de uitleg.

Via een omweg lukte het de derde keer wel. De meubelmaker kwam in contact met de Sliedrechtse zakenman Henk Hartog. Hij is de eigenaar van meerdere meubelwinkels in Amsterdam, Rotterdam en Arnhem. Hij weet dus hoe het is om een grote meubelwinkel in stedelijk gebied te runnen.

Hartog heeft afgelopen tijd steeds stukken grond opgekocht op het industrieterrein De Nijverwaard. Begin vorig jaar ging de gemeenteraad van Sliedrecht akkoord met de verkoop van 12.450 vierkante meter aan de beleggingsmaatschappij van Hartog. Wat er met de grond ging gebeuren, dat mocht de koper bepalen, stond in het contract.

Toen Hartog vervolgens een paar maanden later wereldkundig maakte dat er een grote hal gebouwd zou gaan worden, waar een meubelzaak in zou komen, zorgde dat voor een storm van protest.

“Wat schetst onze verbazing toen enkele heren zich aandienden met de mededeling een IKEA-bedrijf te willen stichten. En wel in een nog te bouwen uitbreiding op een onlangs gekochte kavel grond door een Ikea-vestiging aan de Leeghwaterstraat in Sliedrecht”

(J. Zoutendijk, gemeente Sliedrecht, Reformatorisch Dagblad, 12 oktober 1977)

De gemeente Sliedrecht stapte daarop naar de rechter. Maar volgens de rechter had de gemeente ‘beperkende bepalingen’ op moeten nemen in het verkoopcontract met Hartog. Dat IKEA de gemeente om de tuin geleid heeft, maakte niets uit, zei de rechter.

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Veel interesse

Een paar weken geleden maakte IKEA bekend dat de winkel vandaag zou open gaan. Ook werd aangekondigd dat er nog ruimte is voor zo’n honderd arbeidsplaatsen in een zogeheten wisselweeksysteem. Parttimers zouden dan afwisselend een week wel en een week niet werken.

Het animo voor deze parttimebanen is enorm. Bijna duizend sollicitanten, voornamelijk vrouwen, hebben gereageerd op de advertenties. Daarmee is de stemming onder de werkzoekenden heel wat positiever over IKEA dan onder andere groepen in Sliedrecht.

Spektakel

De bedrijfsleiding van de nieuwe Ikea-vestiging wil de opening in ieder geval niet onopgemerkt voorbij laten gaan. Voor vandaag is onder meer een optreden gepland van Ria Bremer, van de Stuif-es-in-Show.

Sinterklaas is er met veel pieten en hij ontmoet later in de middag ook zijn Scandinavische collega-kindervriend, de Kerstman. En voor de mensen die nog Sinterklaasgedichten moeten schrijver is een sneldichter geregeld.

* Advertentie Ikea, het Vrije Volk, 28-11-1978.

Hoe ging het verhaal verder?

Ikea zette Sliedrecht verder op de kaart. Naast de baggerindustrie was Sliedrecht voortaan onlosmakelijk verbonden met de Zweedse meubelgigant.

Elk jaar kwamen er zeker een miljoen bezoekers naar de Ikea-vestiging, die de grote gangmaker van de Sliedrechtse meubelboulevard werd. De belangrijkste attractie voor menig kind: de ballenbak.

Na 20 jaar kocht IKEA het pand van Henk Hartog. Toen was de Sliedrechtse IKEA al lang niet meer de enige in Nederland. In 1982 werd in Amsterdam (dus niet in Eindhoven of Nijkerk) een IKEA geopend, maar dat was een wat kleinere vestiging. Daarna volgden Duiven, Amsterdam-Zuidoost, Delft en (alsnog) Eindhoven.

Omdat er in Barendrecht (2001) en Breda (2003) grote vestigingen bij kwamen, werd het belang van het ‘kleine’ Sliedrecht een stuk minder. De huidige IKEA in Barendrecht is drie keer zo groot als de vestiging in Sliedrecht.

Op 13 maart 2006 wordt de sluiting van de Sliedrechtse IKEA bekendgemaakt, tot enorme teleurstelling van het personeel én de plaatselijke bevolking, die de IKEA volledig in de armen heeft gesloten. Op 1 juli 2006 gaat de eerste IKEA van Nederland dicht.

Anno 2017 zijn er plannen om IKEA te verleiden weer een kleine vestiging in Sliedrecht te openen. Of dit plan kans van slagen heeft is nog niet te zeggen.

Bronnen:

“Woon warenhuis uit Zweden nu ook in Nederland”. “NRC Handelsblad“. Rotterdam, 11-11-1978.

“Woonwarenhuis nu ook in Nederland”. “Limburgsch dagblad“. Heerlen, 15-11-1978. 

“Stormloop op deeltijdbanen”. “Het vrije volk : democratisch-socialistisch dagblad“. Rotterdam, 22-11-1978.

“Geen grond verkopen aan meubelconcern IKEA”. Gereformeerd Dagblad. 1 oktober 1975

“Rechter heeft het laatste woord bij IKEA-vestiging in Sliedrecht”. Gereformeerd Dagblad. 12 oktober 1977

“Eerste IKEA van Nederland gaat dicht. Gereformeerd Dagblad. 13 maart 2006

IKEA Sliedrecht 1978 – 2006, Remco van de Ven, Over… Sliedrecht, Historische Vereniging Sliedrecht

Tekst: Dave Datema

Gepubliceerd op: 01 oktober 2017

Verhaalnummer: 37

Dank gaat uit naar de Historische Vereniging Sliedrecht

HOEK VAN HOLLAND – Met bloemen, een vrouw in Volendammer kostuum en een razend enthousiaste West-Duitse verslaggever langs de kant, arriveerde West-Duitser Klaus Pechstein in Hoek van Holland. Hij zou in 30 dagen een zwemtocht van 1224 kilometer hebben afgelegd; van het begin van de Rijn tot Hoek van Holland. Maar er zijn nogal wat mensen die twijfelen aan zijn verhaal.

Er was veel publiek bij de Noorderpier in Hoek van Holland om Pechstein binnen te halen. “Er hat’s gemacht”, schreeuwde de dolenthousiaste Duitse verslaggever op het koude strand van Hoek van Holland. Dat Pechstein anderhalf uur later arriveerde dan gepland, was meteen weer vergeten.

De Duitse zilversmid werd oververmoeid, maar met een lichte glimlach aan de kant gehaald. Honderden mensen zagen daar dat wijkraadvoorzitter Leen van der Houwen hem een handdoek aanreikte.

Pechstein is de eerste die de hele Rijn weet af te zwemmen. Er zijn meer mensen die naar Hoek van Holland hebben gezwommen, maar deze zwemmers startten in het Duitse Mannheim. Pechstein gaat nu de boeken in als de man die de hele afstand vanuit Zwitserland heeft gezwommen.


(Het artikel gaat verder onder deze advertentie)


Zwaar

Dat het geen pretje is om in het Rijnwater te zwemmen vertelde Pechstein een paar dagen geleden tijdens een tussenstop in Dordrecht. De trip was het zwaarst in Duitsland.

“Tussen Mannheim en Mainz was het water het smerigst: olie, vuil, chemicaliën. Ik kreeg telkens een klots in mijn neus en een paar dagen ben ik er ziek van geweest: mijn maag was van streek en enkele nachten heb ik bijna niet geslapen. Hier is het water veel beter en de laatste dagen zie ik ’s morgen weer vissen boven het water uitspringen.”

(Klaus Pechstein, 22-10-1969, De Tijd)

Tijdens het gesprek in Dordrecht zag Pechstein er gehavend uit. Een deel van zijn gezicht, rond zijn neus, ogen en mond is vuurrood. Dat komt volgens Pechstein door het water in de Rijn. Zijn gezicht was het enige dat niet werd bedekt door zijn rubberpak.

Pechstein werd in het water begeleid door een bootje en een volgauto. De poging werd betaald door een Duits bedrijf, dat gespecialiseerd is in schuimrubber en gummipakken.

Eb- en vloed

In onze regio kreeg Pechtein te maken met de getijden. Bij vloed en opkomend tij zwom Pechstein in feite tegen de stroom in. Bij Gorinchem viel dat zo tegen, dat hij er al na drie kilometer de brui aan moest geven. “Ik wist wel dat er eb- en vloedwerking was, maar ik had niet verwacht dat de stroom zo sterk zou zijn”, zegt Pechstein, tegen De Tijd.

Tijdens het laatste stuk hield Pechstein nadrukkelijk rekening met de getijden. Zo ging hij eerder deze week pas het water in nadat het water het hoogste punt had bereikt.

Maar klopt het verhaal van de Duitser over zijn zwemtocht wel?

Nee. Zo zeggen deskundigen.

In het Nederlandse rivierwater kreeg Pechstein voor het eerst te maken met getij. Afgelopen dinsdag stapte hij bij Gorinchem het water uit, omdat hij het getij tegen had. Hij overnachtte in Dordrecht in Hotel Bellevue en ging in de vroege ochtend richting Rotterdam.

Die 47 kilometer legde hij in vijf uur af. Volgens een woordvoerder van het Studiebureau Aanslibbing, Verzilting en Peilingen zou hij omgerekend acht kilometer per uur hebben gezwommen.

De deskundige wijst erop dat de Australiër Michael Wenden bij de Olympische Spelen in Mexico vorig jaar een wereldrecord neerzette op de 100 meter door gemiddeld 6,9 kilometer per uur te zwemmen. Zelfs met de snelheid van het water meegerekend (1,44 kilometer per uur) lijkt het fysiek onmogelijk dat hij deze snelheid vijf uur lang heeft volgehouden.

Vage verklaringen

Volgens journalisten die de zwempoging nadrukkelijk volgen, zijn er meer opvallende zaken. In Nijmegen vertelde Klaus dat zijn vrouw de hele reis bij hem was, maar in Dordrecht verklaarde hij dat hij zijn vrouw pas deze week naar Nederland was gekomen.

In werkelijkheid was de vrouw inderdaad de hele tijd bij hem. In Nijmegen zei zijn vrouw dat Klaus dat hij die week op een dag, maar één uur gezwommen had ‘omdat hij te diep in het glaasje had gekeken’.

Pechstein zegt dat er een rekenfout is gemaakt. De deskundigen zouden uitgaan van 160 zwemuren, terwijl er sprake zou zijn van 260 zwemuren.


Hoe ging het verder?

Of er nu sprake was van oplichting of niet, de geslaagde poging van Pechstein nog steeds in de boeken als de eerste man die de hele Rijn afzwom.

Een paar maanden later komt hij weer in het nieuws, als hij ook nog een poging wil doen om de Missisippi af te zwemmen.

Weer een jaar later wordt hij veroordeeld tot een jaar voorwaardelijke celstraf. Hij zou een fabrikant met de dood hebben bedreigd, als hij hem geen 100.000 mark zou geven voor zijn recordpoging. Met het geld dat overbleef wilde hij een expeditie naar de Noordpool financieren.

Pechstein overleed in 2013.

Een jaar later deed de langeafstandzwemmer Ernst Bromeis uit Zwitserland een poging om de hele Rijn af te zwemmen. Hij deed er 41 dagen over. In 2012 had hij het ook al een keer geprobeerd, maar moest toen afhaken.

Bronnen:

“Rijn-zwemmer”. “Het vrije volk : democratisch-socialistisch dagblad“. Rotterdam, 11-09-1969

“De 28-jarige zilversmid Klaus”. “Algemeen Handelsblad“. Amsterdam, 11-09-1969

“Westduitse Rijnzwemmer verwacht in Rotterdam”. “Het vrije volk : democratisch-socialistisch dagblad“. Rotterdam, 25-09-1969

“Pechstein schiet al op”. “Het vrije volk : democratisch-socialistisch dagblad“. Rotterdam, 15-10-1969

“Rijnzwemmer in Hollands water”. “Het vrije volk : democratisch-socialistisch dagblad“. Rotterdam, 20-10-1969

“BINNEN NA DERTIG DAGEN Pechstein in Rotterdam”. “Het vrije volk : democratisch-socialistisch dagblad“. Rotterdam, 22-10-1969

“Rode temmer van de Rijn”. “De tijd : dagblad voor Nederland“. Amsterdam, 22-10-1969

“Vraagtekens rond prestatie van zilversmid Klaus Pechstein Rijnzwemmer fantast?”. “Limburgsch dagblad

Tekst: Dave Datema

Gepubliceerd op: 01 oktober 2017

Verhaalnummer: 31

Rotterdam – Geheel ongepland is vanavond het nieuwe vliegveld Zestienhoven bij Rotterdam ingewijd. Het duurt nog vier weken voordat de officiële opening plaatsvindt, maar dat hield een Deense piloot van een eenmotorig sportvliegtuig niet tegen om als eerste te landen op de Rotterdamse luchthaven.

De Deense piloot had geen idee dat het vliegveld van Rotterdam nog niet in gebruik was. Voor zijn vertrek, vanuit het Franse Calais, had hij gevraagd of er bij Rotterdam geland kon worden.

“In Calais informeerde ik naar het vliegveld in Rotterdam. Men bevestigde daar, dat er een uitstekend vliegveld bij deze havenstad was. Waar? Dát wist men niet precies. Ik wimpelde een verder gesprek af. Ach, zo’n vliegveld vind je snel genoeg. Tenslotte zijn zowel mijn vrouw als ik ervaren piloten” (S. Grum-Schwansen, Het Vrije Volk, 08-09-1956)

De opbouw van Zestienhoven is nog in volle gang. Foto: J. D. Noske, Nationaal Archief/Anefo

Paniek

Maar zo koeltjes als de 38-jarige Deense piloot overkwam, zo groot was de paniek onder het personeel dat op de luchthaven aanwezig was. Er werd nog volop gewerkt. Ook de verkeerstoren was nog niet in gebruik.

Pogingen van Grum-Schwansen om de verkeerstoren te pakken te krijgen lukten dan ook niet. Op Schiphol hoorde medewerkers de boodschap van de Deense piloot. Antwoorden lukte echter niet.  Daarom moest Rotterdam gewaarschuwd worden.

Tot verbazing van de aanwezige mensen in de verkeerstoren in aanbouw, begon plots de telex te ratelen:

“Een vliegtuig is naar u onderweg. Het zal landen. Neemt maatregelen” (Telex van Schiphol aan Zestienhoven, Het Vrije Volk, 08-09-1956)

Maar ook de landingsbaan was nog niet klaar om een toestel te ontvangen. Werklui renden de baan op om daar paaltjes weg te halen, die er nog stonden voor de bouw. Binnen een half uur moest de baan helemaal vrij zijn.

Ook de brandweer werd gewaarschuwd en op een auto werd een grote ‘T’ gezet, gemaakt van houten balken. Die letter gaf aan waar het toestel moest landen. De landing verliep verder zonder problemen.

Tekst en uitleg

De adjunct-directeur van gemeentewerken, Ir. J.D. Quack, verwelkomde de twee inzittenden van het toestel.

“Ik heet u welkom. U bent de eerste piloot, die op de nieuwe Luchthaven Rotterdam geland is. Maar vertelt u eens…” (Ir. J.D. Quack, Het Vrije Volk, 08-09-1956)

Vervolgens vertelde de Deen het verhaal dat hem was verteld dat het vliegveld al open was. Vervolgens ging hij naar het Hotel Atlanta, om daar ook tekst en uitleg te geven aan de douane.

Na afloop vertelde Grum-Schwansen dat het nieuwe vliegveld van Rotterdam een stuk groter is dan dat in Kopenhagen. Verder noemde hij het een eer dat hij als eerste op het vliegveld is geland.


[column size=one_third position=first ]Hoe ging het verder?

Een dag na de onverwachte landing ging de Deen en zijn vrouw er weer vandoor. Hij was de eerste piloot die landde op het vliegveld. Zijn vrouw (ook pilote) was de eerste piloot die opsteeg vanaf Zestienhoven.

De adjunct-directeur van gemeentewerken, die Grum-Schwansen ontving, zwaaide hem ook weer uit. Volgens Het Vrije Volk van 10 september 1956 was er behoorlijk wat publiek op de gebeurtenis is afgekomen.

Er ontstaat dan wat commotie. Kort voor het opstijgen van de Deen komt plots een tweede sportvliegtuigje naar Zestienhoven. Die doet zijn landingsgestel uit, maar landt uiteindelijk niet.

Ruim een week later, op 17 september 1956, landt er weer een vliegtuig op de luchthaven, maar dan is het wel gepland. Het gaat om de eerste proeflanding, van de Britse luchtvaartmaatschappij Morton Air Services. Dit wordt door de autoriteiten gezien als de eerste officiële landing op Zestienhoven.

[/column]

[column size=one_third position=middle ]Op het moment dat het toestel van Morton landt in Rotterdam, zijn alle werkzaamheden afgerond.

Op 1 oktober 1956 wordt het vliegveld officieel geopend. Ook dit keer is er sprake van veel publiek (zie foto onder).

Al binnen een paar jaar blijkt dat de landingsbaan van Zestienhoven te kort is en dat er uitbreidingsplannen moeten worden gemaakt. Dat is nogal omstreden, want bij de aanleg van Zestienhoven was besloten dat de baan niet te groot mocht worden, om geen serieuze concurrent van Schiphol te worden.

Maar bij de aanleg van de 1300 meter landingsbaan, zijn er aan het uiteinde veel meer betonplaten geplaatst. Daar bovenop kwam gras. Toen de toestemming kwam voor een langere start- en landingsbaan, vonden arbeiders ‘plotseling’ de betonplaten.

[/column]

[column size=one_third position=last ]Bronnen:

Het Vrije Volk – 08-09-1956 – Zestienhoven – niet niet klaar – toch al ingewijd

Het Parool – 08-09-1956 – Deen landt op vliegveld dat er nog niet is

Nieuwsblad van het Noorden – 08-09-1956 – Rotterdamse luchthaven onofficieel ingewijd

Het Vrije Volk – 10-09-1956 – De Deen is weer weg

Het Vrije Volk – 15-09-1956 – Maandag: eerste ‘officiële proef’ op luchtaven

RTV Rijnmond – 26-08-2016 – Vergeten Verhalen: Vliegveld Zestienhoven

Met dank aan: Marcia Tap, RTV Rijnmond

Auteur: Dave Datema

Gepubliceerd op: 03-11-2018

Verhaalnummer: 106

[/column]

De opening van Vliegveld Zestienhoven op 1 oktober 1956. Foto’s: Joop van Bilsen, Nationaal Archief/Anefo

Den Haag – Aan de chique Zeestraat is een begin gemaakt met de sloop van het huis van ‘Geitemie’, zoals de bewoonster bekend staat. Het zwaar vervallen huis werd door de vrouw deels gebruikt als stal voor dieren. Tot ergernis van omwonenden.

Geitemie sputterde tot gisteren nog tegen. Terwijl bouwvakkers al begonnen waren met de sloop, sliep zij –half in de open lucht- nog in het huis. De dieren waren ondertussen al vertrokken.

Domineesdochter

De hoofdrolspeelster in het trieste verhaal is domineesdochter Te Gempt, die de bijnaam Geitemie kreeg, omdat ze meerdere geiten en pluimvee had. De dieren liepen in de tuin, maar kwamen ook binnen. Inkomsten heeft de vrouw nauwelijks.

Het huis was de omgeving en de gemeente Den Haag een doorn in het oog, mede door de klagende buren. Mensen die het huis passeerden spraken van een ‘zure en bedorven lucht’.

Grote schoonmaak

Een jaar geleden greep de gemeente al eens in. De gemeentelijke reinigingsdienst haalde twee wagens met mest en vuil naar buiten. Buurtbewoners keken met meer dan gemiddelde interesse toe.

Volgens de Haagsche Courant viel het wel op dat de dieren goed verzorgd werden. Geitemie zelf had geen last van de stank, was de conclusie.

De gemeente zat ondertussen wel in de maag met het vervallen huis en de immer klagende buren. Wethouder Vrijenhoek had er weinig vertrouwen in dat de situatie zou verbeteren en besloot dat het huis onbewoonbaar moest worden verklaard. Op die manier zou de domineesdochter niet langer kunnen blijven.

Medestanders

Geitemie is een attractie in Den Haag. Jongeren kijken toe en maken dierengeluiden als ze de vrouw bezig zien in haar achtertuin.

Maar Geitemie kan ook rekenen op medestanders. De verhalen over de zonderlinge bewoonster hebben niet alleen de regionale, maar ook de landelijke pers gehaald. En dat levert reacties op. In de krant Het Vaderland verscheen een ingezonden brief van een vrouw die het lot van ‘de ontwikkelde, zéér goedhartige domineesdochter’ aantrekt. Ze roept mensen op om geld te geven, zodat de vrouw er weer bovenop komt.

“Want wanneer deze ‘verkeerde belangstelling’ nu eens door ons werd omgezet in de goede en wij bezorgden haar wat geld om een goed kippenhok te laten zetten, waardoor zij van den verkoop der eieren kon leven en wat hulp nemen om den boek schoon te houden, dan leefde zij verder met haar beesten in vrede en zindelijkheid”

(Ingezonden brief, Het Vaderland, 14-01-1933)

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Uithuiszetting

Ondertussen ging de gemeente door met de plannen om het huis tegen de vlakte te gooien. Volgens ambtenaren van de gemeente was het pand zo vochtig, dat er gevaar dreigt voor de gezondheid. Het dak lekte, het riool werkte niet, de zoldervloer stond op instorten en de buitenmuren verkeerden ook in slechte staat.

De eigenaar, die de woning aan Geitemie verhuurt, krijgt van de rechter de opdracht om het huis op te knappen, anders gaat het tegen de vlakte. Dat weigert ze. Een renovatie zou te duur en nooit rendabel zijn.

De huisbaas hoopt dat Geitemie door de erbarmelijke omstandigheden zelf haar koffers pakt. Maar dat gebeurt niet. En hoewel de eigenaresse zich aanvankelijk met hand en tand tegen de afbraak verzet, gaat ze uiteindelijk toch akkoord met de sloophamer.

Niet zonder slag of stoot

Toen drie bouwvakkers deze week wilden beginnen met het platgooien van het huis, weigerde Geitemie opnieuw te vertrekken. Zelfs nu het dak er deels vanaf was, bleef ze op de door haar gehuurde bovenverdieping. Haar laatste nacht kijkt ze rechtstreeks naar de sterrenhemel.

Vanmorgen heeft de bijzondere dame haar strijd dan toch gestaakt. Het gat in het dak was te groot geworden om in het huis te blijven wonen. De krant ‘Het Vaderland’ omschreef het alsof ze ‘gecapituleerd had’ na haar veldtocht tegen ‘steenen en balken’.


Hoe ging het verder?

Alhoewel de term ‘Geitemie’ voor sommige (oudere) mensen uit Den Haag zeker nog wel bekend is, is volstrekt onduidelijk wat er verder is gebeurd met Mejuffrouw Te Gempt.

Op de plek van de ‘particuliere kinderboerderij’ kun je tegenwoordig logeren in het Hilton Hotel. Eerder was het pand het kantoor van het hoofdbestuur van de PTT.

UPDATE: Vier jaar na haar uitzetting meldt de stichting Spiritualitische Ethischen Kring dat Mejuffruw A. te Gempt op 11 september 1938 ‘naar betere gewesten’ is gegaan. (Met dank aan JdK)

Bronnen:

“Het „huis van Geitemie” wordt afgebroken.”. “Haagsche courant“. ‘s-Gravenhage, 06-01-1934.

“De beestenstal in de Zeestraat.”. “Haagsche courant“. ‘s-Gravenhage, 10-01-1933.

“GROOTE SCHOONMAAK In particulieren dierentuin”. “De Tijd : godsdienstig-staatkundig dagblad“. ‘s-Hertogenbosch, 12-01-1933.

“VERKEERDE BELANGSTELLING.”. “Het Vaderland : staat- en letterkundig nieuwsblad“. ‘s-Gravenhage, 14-01-1933.

“HAAGSCHE COURANT Woensdag 18 Januari 1933. No. 15321. VIERDE BLAD. STADSNIEUWS. Rede van minister Stauning.”. “Haagsche courant“. ‘s-Gravenhage, 18-01-1933.

“RECHTSWEZEN Voor den Kantonrechter”. “Het Vaderland : staat- en letterkundig nieuwsblad“. ‘s-Gravenhage, 09-04-1933.

“STADSNIEUWS. Luitenant-Generaal H. A. Seyffardt.”. “Haagsche courant“. ‘s-Gravenhage, 02-01-1934.

“Geitemie Capituleert”. “Bataviaasch nieuwsblad“. Batavia, 26-01-1934.

Tekst: Dave Datema mmv Ingrid Smits

Gepubliceerd op: 01 oktober 2017

Verhaalnummer: 02

ROTTERDAM – De komst van de nieuwe Fordfabriek bij het Marconiplein in Rotterdam is zeer onzeker geworden. De ceremoniële legging van de eerste steen ging vanmiddag niet door. Autobouwer Henry Ford vond de locatie niet groot genoeg.

Tijdens zijn verblijf in Nederland was de uitvinder van het lopende bandwerk bijzonder onder de indruk vanr de Nederlandse industrie. Gisterenmiddag bracht hij een bezoek aan de Philipsfabrieken in Eindhoven en vanmiddag volgde er een kort bezoek aan de werd van Wilton in Schiedam.

Henry Ford bezoekt de werf van Wilton Feyenoord in Schiedam. Beeld: Polygoonjournaal 1930-187, Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid. (Deze beelden hebben geen geluid)

Nu hij ons land met eigen ogen heeft gezien, heeft hij grotere plannen met zijn Ford Motor Company in ons land, zo wordt gezegd.

Henry Ford, Wikipedia, Public Domain

Ford in Rotterdam

De Amerikaanse autogigant Ford zit al zes jaar in Rotterdam. In 1924 opende Ford een kantoor aan de Spaansekade. Vanuit deze locatie werd de import voor Nederland geregeld. Een paar maanden later huurde het bedrijf een loods aan de Van Helmondstraat. Toen de verhuurder het pand terug wilde, ging Ford op zoek naar een eigen stek.

De gemeente Rotterdam, die graag Ford wil behouden voor de stad, heeft de Amerikaan meerdere bouwlocaties aangeboden voor een lage prijs. Daar zaten locaties bij in Rotterdam-Zuid, maar dat zag Ford niet zitten. Uiteindelijk valt de keuze op een stuk grond van 28.000 m² bij het Marconiplein.

(Het artikel gaat verder onder deze advertentie)

Met open armen

Gisteravond rond half acht arriveerde Ford met zijn gezelschap, rijdend in een Lincoln (onderdeel van Ford), bij het Weimar-hotel aan de Spaansekade. Aan het hotel zijn Amerikaanse vlaggen bevestigd.

Namens het gemeentebestuur bood burgemeester Drooglever Fortuyn een rondvaart aan door de haven van Rotterdam. De burgemeester kon zelf daar niet bij aanwezig zijn, omdat hij voor werkzaamheden naar Antwerpen moest.

Ford besloot vandaag om de rondvaart drastisch in te korten. Hij wilde eerst bij de scheepswerf van Wilton kijken, waar hij werd rondgeleid door de directie van het familiebedrijf. Daarna was het tijd om naar de bouwlocatie van de nieuwe Fordfabriek te gaan.

De bouw is enkele maanden geleden begonnen en het skelet van de nieuwe hal staat al voor een deel aan de Marconistraat, maar de officiële legging van de eerste steen was pas vandaag. Totdat Ford het idee kreeg dat er veel grotere mogelijkheden zijn in Rotterdam.


Hoe ging het verder?

Het Rotterdamse gemeentebestuur is wat beduusd, vanwege de actie van Ford, maar dit biedt nog veel meer mogelijkheden, zou je denken.

Maar de gesprekken tussen de Amerikaanse bedrijfsleiding en het Rotterdamse stadsbestuur lopen bijzonder moeizaam. Zo wil Ford de locatie, waar inmiddels een hal staat die bijna klaar is, terug verkopen aan de gemeente. Daar zijn op papier afspraken over gemaakt, maar niet iedereen (vooral de gemeenteraad niet) is blij met de voorwaarden.

Ook komen beide partijen heel moeizaam tot een akkoord over de nieuwe locatie, die bijna drie keer zo groot is als de plek bij het Marconiplein. Er wordt nadrukkelijk gekeken naar een plek op Heijplaat.

(Het artikel gaat verder onder deze advertentie)

Maar voordat er een akkoord is, blijkt dat Ford achter de rug van Rotterdam ook nog aan het onderhandelen is met Amsterdam. In maart 1931 zijn de contracten daar ondertekend. Het kantoor en alle medewerkers verhuizen naar Amsterdam. Hij zou daar nog betere voorwaarden hebben afgedwongen bij het gemeentebestuur.

Het gemeentebestuur laat weten dat het ze zich toch wel behoorlijk bedonderd voelt door de Amerikanen. Alle suggesties van Ford dat Rotterdam niet slagvaardig genoeg is geweest, worden van de hand gewezen.

In 1933 wordt de eerste steen gelegd voor de Amsterdamse Fordfabriek. Daarvoor komt Ford niet terug naar Nederland. Hij houdt het bij een telegram.

Er gaat het verhaal dat Ford zijn plannen in Rotterdam afgeblazen, omdat er geen water in de buurt was. Maar van dat verhaal klopt bijzonder weinig.

Bronnen:

“Henry Ford in Rotterdam.”. “Voorwaarts : sociaal-democratisch dagblad”. Rotterdam, 03-10-1930

“Bezoek aan de werf Wilton Feyenoord te Schiedam.”. “Rotterdamsch nieuwsblad”. Rotterdam, 04-10-1930

“ROTTERDAM EN FORD.”. “Algemeen Handelsblad”. Amsterdam, 12-03-1931

RTV Rijnmond – Rotterdam verspeelt Fordfabriek aan Amsterdam

Stichting Ons Rotterdam – Bouw Ford fabriek in Rotterdam, Harm Kramer

Tekst: Dave Datema

Gepubliceerd op: 01 oktober 2017

Verhaalnummer: 21

SLIEDRECHT – Wie denkt dat heksengeloof vooral iets is van de middeleeuwen, heeft het mis. Justitie is een onderzoek begonnen naar de familie V. uit het Sliedrechtse buurtschap Baanhoek die een buurvrouw van hekserij beschuldigt en haar heeft gedreigd te wurgen. Aanstichter is een Gorcumse duivelbanner. Of zijn het bakerpraatjes?

Mevrouw K. kwam vorige week nietsvermoedend binnen bij haar buren en trof de hele familie V. aan tafel. Iedereen keek haar strak aan. “Ze hadden al dikwijls raar gedaan”, zegt ze terugkijkend. “En altijd hadden ze het over toverij gehad. Maar zo vreemd als die ochtend heb ik ze nog nooit gezien.” En om maar wat te zeggen, vroeg ze langs haar neus weg: “Is er iemand jarig?”

Opa V. wees daarop met een priemende vinger naar K. en zei dat ze een heks was en dat zij zijn kleindochter Gezina dik had gemaakt. “We weten dat jij met je geest in huis komt. Dat meisje heb je in je macht. En de bomen in het land staan te verdorren. Dat meisje, dat zo zwaar wordt, heb jij zo gemaakt. En nou eisen wij dat je er een eind aan maakt!”

Mevrouw K. hapt nog naar adem als ze het verteld. Natuurlijk had ze ook wel gezien dat Gezina de laatste tijd flink dikker was geworden. Maar nog voor ze op de beschuldiging kon reageren, dwong de familie V. haar om een raar drankje te drinken en daarna Gezina te zegenen.

Wurgen

“Ik raakte helemaal overstuur en wilde naar huis, omdat het de tijd was dat mijn zoon zou komen eten.” Maar K. mocht niet weg voor ze Gezina had gezegend. K. weigerde. Daarna bood de gegoede familie haar eerst het enorme bedrag van honderd gulden en toen ze zei dat ze geen geld wilde, dreigde ze haar te wurgen.

Gelukkig voor K. kwam haar zoon thuis en toen hij erachter kwam dat ze door de buren werd vastgehouden trapte hij tegen de deur en ontzette zijn moeder. Eenmaal thuis voelde ze zich raar door het drankje en had ze blauwe lippen. Na vier dagen stapte ze naar de politie.

Wonderdokter

Navraag leert dat het gezin V. medisch was gaan shoppen nadat de huisarts geen verklaring had voor de plotselinge zwaarlijvigheid van Gezina. Het meisje was moe, lag veel op bed en was, ‘zwak van hoofd.’ Een achterbuurvrouw, een baker, raadde aan om wonderdokter Lambertus (Ber) Lelie uit Gorinchem te raadplegen.

* Lambertus Lelie, 1866

Lelie is een zadelmaker annex wonderdokter die mensen in de wijde omtrek zou hebben genezen, van de Hoeksche Waard tot aan de Betuwe en van het noordelijkste deel van Brabant tot aan het zuiden van Utrecht. En dus waren moeder en dochter naar de Haarstraat gegaan, waar Lelie een werkplaats heeft.

Moeder hoefde niet veel uit te leggen. Lelie wist meteen dat Gezina was behekst door een toverkol. Hij vroeg of de bomen in de buurt verdord waren. Dat bleek zo te zijn. “Dan moet u de tovernaarster zoeken in uw naaste omgeving!”, bezwoer Lelie.

“Ga naar huis en de vrouw die het eerst naar de welstand van je dochter vraag, heeft in haar binnenste de kwade geest waarmee het ongelukkige kind behekst is!”

(Ber Lelie)

Tot slot gaf de zadelmaker moeder en dochter nog een wonderdrankje mee dat ze de toverkol moesten laten opdrinken waarna zij de dochter zou moeten zegenen “zodat de betovering ophoudt en ze weer gezond en vrolijk wordt.”

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Sleutelproef

Helaas voor mevrouw K. was zij de eerste die daarna bij de familie V. informeerde hoe het met Gezina ging. Daarop overlegden moeder en dochter met de achterbuurvrouw M. en opa V., de vader van mevrouw V. Ze zochten een extra bevestiging en pakten de familiebijbel, deden er een lange sleutel in, waarop een van hen een vinger door het oog van de sleutel stak en de naam van de verdachte uitsprak. Prompt bewoog de Bijbel.

* Foto: Sleutelproef

Voor de familie was het bewijs nu geleverd. Enkele dagen later lokte mevrouw V. de buurvrouw met een smoes naar binnen: “Ach, vrouw K. , kom eens gauw even kijken!”, waarop de nieuwsgierig geworden K. in de val liep. Ze mag haar zoon dankbaar zijn dat er bij de daaropvolgende exorcismepoging in Baanhoek geen gewonden zijn gevallen.

Het is nog niet duidelijk wanneer de politie het onderzoek naar het voorval heeft afgerond. K. overweegt om de uitkomst ervan niet af te wachten en te vertrekken. Ook de familie V. heeft zich in Baanhoek onmogelijk gemaakt en maakt zich op voor een verhuizing.


Hoe het verder is gegaan

De uitkomst van het politieonderzoek naar de familie V. is onbekend (de kranten die het voorval in Baanhoek hebben geschreven, zwijgen over de strafrechtelijke afloop).

Op 11 juli 1926 blijken zowel het gezin als de buurvrouw naar elders te zijn vertrokken.

Gezina was niet behekst, maar gewoon zwanger, zo ontdekte verhalenverzamelaar Henk Kooijman.

Het verhaal is het laatst bekende verhaal in Nederland waarin een sleutelproef is gebruikt om een heks te ontmaskeren.

Ber Lelie

Ber Lelie (1866) kwam uit een familie van zadelmakers en waarzeggers uit Wallonië (de familie heette oorspronkelijk Lille). Door hun beroep van zadelmaker kwamen de Lelies veel bij de boeren thuis. Hun klantenkring als duivelbanner bevond zich dan ook vooral op het platteland van de Krimpener- en de Alblasserwaard en het Land van Heusden en Altena. Ber is de laatste telg van het geslacht Lelie die zich met waarzeggerij en duivelbannerij heeft bezig gehouden.

Lelie vroeg maar liefst 10 gulden per consult. Inbegrepen was een ‘wonderdrank’ die smaakte naar bessensap. Volgens sommigen bestond de drank ook wel uit gedroogde kersenstelen met brandewijn.

Aanstichter was een bejaarde baker, mevrouw M. Zij had een kleindochter die ook behekst zou zijn geweest en was toen, in haar zoektocht naar hulp, uitgekomen bij Ber Lelie. Die adviseerde haar: “Neem een kip met zwarte veren en duw die levend in een pot kokend water.”

Vermoedelijk moest M. toen ook alle gaten in huis afdichten, van de schoorsteen tot de sleutelgaten. Deze zogeheten henproef was bedoeld om de heks te identficeren. Het heksengeloof veronderstelde dat de heks een ‘dubbel’ hadden, een soort onzichtbaar tweede lichaam dat ’s nachts door sleutelgaten kon kruipen.

Zwarte kippen zouden verbonden zijn met de heks. Door de kip te grazen te nemen zou de heks worden gelokt. En omdat ze niet onzichtbaar via de gaten en kieren in huis kon langskomen, zou ze wel hoogstpersoonlijk moeten verschijnen.

Bronnen:

Telegraaf – 06-07-1926, 07-07-1926, 08-07-1926, 11-07-1926

Henk Kooijman, Volksverhalen uit het grensgebied van Zuid-Holland, Utrecht, Gelderland en Noord-Brabant (Amsterdam 1988) nr. 333

Willem de Blécourt, Witchcraft and Magic in Europe. The twentieth century (Londen 1999), p. 162-165

Auteur: Aries P.B. van Meeteren

Gepubliceerd: 21-01-2019

Verhaalnummer:  82

GORINCHEM – Hugo de Groot, politiek gevangene en rechtsgeleerde, is ontsnapt uit de staatsgevangenis Loevestein. Volgens betrokkenen is hij ontsnapt, door zich te verstoppen in een boekenkist. Hij is nog altijd voortvluchtig. De topadviseur van de stad Rotterdam was veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf.

Tijdens het vredesbestand met Spanje brak in de Nederlanden een zware politieke rel uit tussen strenge en gematigde protestanten. Meerdere politici, waaronder De Groot, behoorden tot de gematigden. Net als politiek leider Van Oldenbarnevelt pleitte hij voor een stabiele vrede met Spanje, maar dat was tegen de zin van stadhouder Maurits.

Na de kerkvergadering van Dordrecht werd besloten dat het gematigde standpunt ‘verwerpelijk’ is en dat de aanhangers moeten worden opgepakt. Van Oldenbarnevelt werd door een college van 24 rechters ter dood veroordeeld. Hugo de Groot kreeg levenslang.

Loevestein

Nadat De Groot een jaar in een Haagse cel had gezeten, werd hij twee jaar geleden overgebracht naar de gevangenis Loevestein. Hij mocht daar wel blijven studeren. Ook kreeg hij gezelschap van zijn vrouw Maria van Reigersberg en dienstmeisje Elsje.

Omdat studeren en het schrijven van boeken was toegestaan, kreeg De Groot regelmatig een kist met boeken opgestuurd. Die werd door soldaten bij een familie in Gorinchem opgehaald en ook weer teruggebracht. Aanvankelijk werd de kist altijd streng gecontroleerd, maar later verslapte dat regime.

Het zou de vrouw van Hugo de Groot zijn geweest, die op het idee kwam om haar man in de boekenkist te verstoppen. Het plan zou ook meerdere keren geoefend zijn. Hij trainde om stil en geruisloos in de kist te liggen. Zo’n oefening duurde ongeveer twee uur, wat overeenkomt met de overtocht naar Gorinchem.

De tijd om het plan tot uitvoering te brengen begon wel te dringen, omdat het einde van het vredesakkoord met Spanje kwam. Eventuele vluchtroutes zouden daarna minder veilig zijn.

Onderweg

De ontsnappingspoging viel – waarschijnlijk niet toevallig – met de jaarmarkt van Gorinchem. De personele bezetting van de gevangenis was daardoor niet volledig en in de stad was het een drukte van belang.

De boekenkist was goed gevuld, maar de boeken waren door de vrouw en het dienstmeisje van De Groot verstopt in het bed. Tegen de bewakers werd gezegd dat Hugo de Groot ziek was.

De gevangene was, gekleed in alleen zijn ondergoed en zijden kousen, in de kist gekropen. De dienstmeid ging met de soldaten mee naar Gorinchem om de kist in de gaten te houden. Rond half negen in de ochtend werd de kist aan boord van het schip gebracht, dat het naar de overkant zou brengen. Anderhalf uur later kwam de kist aan bij de familie van De Groot.

Nu de ontsnappingspoging gelukt was, stapte De Groot uit de kist. Hij verkleedde zich als metselaar en trok vervolgens door de overvolle stad richting het zuiden.

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Ontdekking

De ontsnapping werd dezelfde dag al ontdekt. De vrouw van De Groot, die alleen was achtergebleven op Loevestein, was vergeten in de avond een kaarslicht te branden, zoals De Groot iedere avond deed. Bewakers werden achterdochtig en gingen poolshoogte nemen. Daaruit bleek dat niet de zieke rechtsgeleerde, maar een stapel boeken in het bed lag.

De autoriteiten hebben meteen ruiters in zuidelijke richting gestuurd, om te voorkomen dat De Groot de grens zou oversteken. Nederlandse troepen mogen namelijk niet in Spaans gebied komen.


Hoe ging het verder?

Hugo de Groot is er in geslaagd om Antwerpen te bereiken. Hij reisde via Waalwijk, Baarle-Hertog (België, dus veilig) naar Antwerpen. De ruiters die op zoek waren naar Hugo de Groot arriveerden rond middernacht bij Waalwijk, maar toen was Hugo de Groot al uren vertrokken.

Vanuit Antwerpen reist De Groot door naar Parijs. Daar doet hij een verzoek aan de Staten van Holland om zijn vrouw en kinderen ook naar Frankrijk te laten vertrekken. Dat verzoek wordt gehonoreerd, mits De Groot nooit meer terugkeert naar Nederland.

Na de dood van Prins Maurits keert De Groot terug naar Rotterdam, in de hoop dat hij zich kan vestigen in de stad. Onder meer Burgemeester van Berkel en dichter P.C. Hooft deden bij Prins Frederik Hendrik een poging om amnestie te regelen, maar die kwam er niet. Dat komt mede doordat De Groot ervan overtuigd was dat hij niets had gedaan. Daarom weigerde hij zelf ook een verzoek te doen. Een nieuw arrestatiebevel werd daarop uitgevaardigd.

De Groot keerde terug naar Parijs. Daar werd hij een Zweedse afgezant, met als taak om Franse steun te verkrijgen voor de Zweedse strijd in Duitsland. Tien jaar later werd hij als een speciale adviseur naar Stockholm gehaald.

In 1645 overlijdt hij. Ironisch genoeg ligt hij in de Nieuwe Kerk op enkele meters van Prins Maurits begraven.

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Terminologie

Voor het bovenstaande verhaal zijn een paar termen vertaald naar een (soort) huidige functie: Van Oldenbarnevelt was raadspensionaris, iets dat heel erg in de buurt kwam van de eerste minister (premier) van Nederland. Hugo de Groot was pensionaris van Rotterdam, een soort topadviseur of belangrijke ambtenaar.

Boekenkist

Wat er met de boekenkist is gebeurd is niet duidelijk. De broer van Hugo de Groot, Willem, is hem op een gegeven moment kwijtgeraakt.

In de afgelopen eeuwen zijn er zeker acht of negen kisten geweest die ‘dé kist’ zouden zijn. Maar in alle gevallen is dat niet het geval.

In Delft wordt een kist geshowd in het Prinsenhof, maar die is het zeker niet. Datzelfde geldt voor de kisten in Slot Loevestein en het Rijksmuseum. Waar de echte kist is, en óf die er überhaupt nog is, blijft een mysterie.

Bronnen:

Wikipedia – Hugo de Groot

Wikipedia – Ontsnapping van Hugo de Groot

Slot Loevestein – Hugo de Groot

Is Gescheidenis – Hugo de Groot ontsnapt uit Slot Loevestein

“De kist van Hugo de Groot is er nog” – NRC Handelsblad, 2 mei 2003

Tekst: Dave Datema

Gepubliceerd op: 01 oktober 2017

Verhaalnummer: 43

VLAARDINGEN – De verdreven Graaf Dirk V wordt genoemd als een van de mensen achter de moord op hertog Godfried van Neder-Lotharingen. Het slachtoffer, dat vandaag aan zijn verwondingen overleed, werd met een zwaard of een speer in zijn achterste gestoken, terwijl die net zijn behoefte deed.

De dader zou een infiltrant zijn, die werkte voor Dirk V en zijn stiefvader Robert de Fries. Vermoedelijk was deze ‘Gijsbrecht’ al een tijd werkzaam bij Godfried, als soldaat of als knecht.

Toen in de nachtelijke uren Godfried zijn behoefte moest doen, posteerde deze Gijsbrecht zich onder de wc, die boven de grond hing. Deze ‘Gijsbert’ had zich waarschijnlijk buiten opgesteld en stak het moordwapen omhoog door het gat in de wc, waar het slachtoffer net op zat.

Na de steekpartij werd Godfried ‘met de Bult’, een verwijzing naar zijn handicap, per schip overgebracht naar Utrecht. Daar is hij vandaag aan zijn verwondingen overleden.

De dood van Godfried heeft gezorgd voor een grote schok. Ondanks zijn verschijning stond hij bekend als een man met een ‘voortreffelijke geest’. Ook was hij erg succesvol op het slagveld. Waarschijnlijk wordt de hertog begraven in Verdun, net als zijn vader.

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Motief

Dirk V werd zes jaar geleden door Godfried uit Holland verdreven. Samen met zijn stiefvader, de graaf van Vlaanderen, wilde hij zijn erfgoed heroveren. Mogelijk wilde hij met de moord op Godfried de herovering van het graafschap versnellen.

Ook worden er andere potentiële opdrachtgevers genoemd, zoals de vrouw van Godfried, Mathilde. Van een gelukkig huwelijk was al jaren geen sprake meer.

Zij verblijft vooral in Italië en is één van de belangrijkste adviseurs van paus Gregorius VII. Er gaan zelfs geruchten dat de twee een verhouding hebben.

De paus is al jaren verwikkeld in een machtsstrijd met koning Hendrik IV. Godfried stond jarenlang achter de Duitse koning.

Van een scheiding is het nooit gekomen, maar beide partijen zaten elkaar vaak dwars. Zo vroeg Mathilde aan de paus de kant te kiezen van de abt van Sint-Hubert, toen die aanspraak maakte op bezittingen van Godfried.

Voor betrokkenheid van Mathilde bij de moord op Godfried is echter geen enkel bewijs.

De sluipmoordenaar is nooit opgepakt. Hij is na de moord meteen gevlucht en niet meer teruggevonden.


Hoe ging het verder?

De dood van Godfried was geen slecht nieuws van Dirk V, of hij nou achter de moord zat of niet. Een andere grote politieke tegenstander, bisschop Willem van Utrecht, overleed een paar maanden later. Daarna verzamelde Dirk samen met zijn stiefvader een leger en probeerde ‘zijn’ Holland terug te veroveren.

De nieuwe bisschop Koenraad verschanste zich in het kasteel van IJsselmonde. Dirk kon het kateel veroveren en dwong daarmee af dat hij grote gebieden terugkreeg.

Godfried werd later opgevolgd door een andere Koenraad, zoon van de (latere) keizer Hendrik IV.

In zijn totaliteit zijn er 24 middeleeuwse bronnen die het voorval vermelden. Dat is best veel, zegt dr. Kees Nieuwenhuijsen, die zich heeft gespecialiseerd in deze tijdsperiode en uitgebreid onderzoek deed naar het voorval rondom Godfried.

Hij wijst erop dat sommige bronnen ook zeggen dat de moord mogelijk in Antwerpen gepleegd zou zijn, maar dat het aannemelijker is dat het in Vlaardingen is gebeurd. Maar het is dus niet helemaal zeker. Het feit dat Godfried nadat hij was neergestoken, is overgebracht naar Utrecht is een aanwijzing. Een boottrip van Antwerpen naar Utrecht ligt minder voor de hand.

Bronnen:

Kees Nieuwenhuijsen – De moord op Godfried met de Bult

Wikipedia – Godfried III van Lotharingen

Kees Nieuwenhuijsen schreef meerdere boeken over de geschiedenis van West-Frisia (o.m. Holland) in de middeleeuwen. Zo schreef hij het boek De Slag bij Vlaardingen 1018, Ad Flardidingun en Strijd om West-Frisia.

Op deze site werkte Nieuwenhuijsen ook mee aan de totstandkoming bij het artikel over de Slag bij Vlaardingen.

Tekst: Dave Datema ism. Dr. Kees Nieuwenhuijsen

Gepubliceerd op: 26 februari 2018

Verhaalnummer: 70