Skip navigation

Tag Archives: bizar

ROTTERDAM – De gemeente Rotterdam koopt 110 woningen van de omstreden huisjesmelker Cees Engel. Een van de voorwaarden die gesteld zijn bij de verkoop is dat Engel geen vastgoed meer mag bezitten in Rotterdam. De gemeenteraad moet nog instemmen met de deal.

De panden zijn vaak verwaarloosd en worden gebruikt voor illegale bewoning, hennepplantages en drugshandel. Naast woningen heeft de gemeente ook twee bedrijfspanden, bedrijfsruimte en een stuk grond bij de Keileweg van Engel overgenomen.

“We rekenen in één klap af met een belangrijk deel van de illegale bewoning, hennepplantages en drugshandel in Rotterdam. Dit is een grote winst voor de kwaliiteit van de bestaande woningvoorraad én de veiligheid in de stad”

(Wethouder Hamit Karakus, NU.nl, 23-10-2007)

De gemeente zou rond de tien miljoen euro betaald voor de panden. Dat is ruim vijf procent meer dan de getaxeerde waarde van het onroerend goed. Daarmee is, volgens de gemeente, voorkomen dat er verdere slepende en geldverslindende juridische procedures gevolgd moesten worden. De gemeente en Engel stonden al meerdere keren tegenover elkaar in de rechtszaal.

De gemeente Rotterdam stelde drie jaar geleden een zogeheten ‘klootzakkenlijst’ op met onder meer huisjesmelkers. Engel stond bovenaan de lijst.

De woningen worden door het Ontwikkelingsbedrijf Rotterdam (OBR) verkocht aan woningcorporaties. Ook wordt een deel van de panden aangewezen als ‘kluswoning’. Dat zijn panden die goedkoop worden aangeboden aan mensen die het flink willen opknappen.

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Cees Engel

Engel kocht in 1980 zijn eerste pand in Rotterdam. Na zijn carrière als docent aan de universiteit van Utrecht, maakte hij de overstap naar Van Nelle in Rotterdam.

De academicus kreeg snel door dat er met het verhuren van kamers veel meer geld te verdienen was. Halverwege de jaren ’90 bezat hij al meer dan zeshonderd panden in Rotterdam. Maar omdat de meeste panden in erbarmelijke staat verkeerden, kreeg hij snel de bijnaam ‘krottenkoning’.

Regelmatig moest de politie invallen doen in de panden van Engel, omdat er werd gehandeld in drugs, omdat er illegalen woonden of vanwege andere misdrijven. Engel werd eerder ook al tot negen maanden cel veroordeeld voor praktijken die in zijn panden plaatsvonden. Het leverde Engel ook de bovenste plek op in de ‘klootzakkenlijst’ die in 2004 door de gemeente Rotterdam werd samengesteld.

“Ik grinnik er een beetje om. Dit soort kretologie als ‘de grootste huisjesmelker’. Ik denk dat de gemeente een veel grotere huisjesmelker is. Ik weet niet waarom ze mij moeten hebben”

(Cees Engel, TV Rijnmond, 2007)

Commentaar over dat hij geen onderhoud pleegt aan zijn panden en dat de huren torenhoog zijn, verwees Engel eerder al naar het land der fabelen. “Dat onderhoud daar valt niets op aan te merken”, liet Engel weten aan RTV Rijnmond. “en hoge huren ook beslist niet.”

Wat Engel gaat doen is niet duidelijk, maar dat die toekomst buiten Rotterdam ligt is wel zeker. Engel op TV Rijnmond: “Of er nu een einde is gekomen aan het tijdperk Engel? Is er ooit een tijdperk Engel geweest?”

“Ik denk dat de gemeente diep bedroefd is dat ze geen zondebok meer hebben. Dat de ambtenaren die zich daarmee bezig hielden moeten ontslaan.”

(Cees Engel, TV Rijnmond, 2007)

Hoe ging het verder?

Volgens sommige bronnen kreeg Engel geen 10 maar ruim 13 miljoen euro voor de verwaarloosde panden.

Zes jaar later blijkt al dat geld op te zijn. ‘’Iedereen dacht dat ik toen heel veel geld had. Maar er waren ook nog bedrijven en mensen die geld van mij te goed hadden,’’ zei Engel tegen RTV Rijnmond. ‘’En in eerste instantie wilde de Belastingdienst vijf miljoen euro, maar daarna werd het alleen maar meer en meer. Op een gegeven moment heb ik mijn hoofd laten hangen en dat heeft tot dit faillissement geleid. Ik weet nog niet of ik de beslissing ga aanvechten.’’

Dagvantoen publiceerde in oktober 2021 een podcast over Cees Engel

Engel verhuisde naar België. Hij bezat nog een vakantiepark in Rijsbergen, het beruchte Fort Oranje. Daarmee kwam Engel jaren later opnieuw uitgebreid in het nieuws. Ook op het campingterrein is van alles mis, met ermbarmelijke woonomstandigheden en hoge huren. Op het terrein wonen arbeidsmigranten en overlastgevende mensen die nergens anders terecht kunnen.  Op het terrein vond veel criminalteit plaats

De gemeente Zundert besloot om Fort Oranje in 2017 te sluiten. Alle 800 bewoners moesten vertrekken. Intussen is Engel nog altijd in conflict met de gemeente Zundert over de afhandeling van de ontruiming en de onteigening van de locatie.

De zoon van Cees Engel, Jan, zit ook in het vastgoed. Hij beheerde onder meer een aantal ‘ramen’ in Duitsland. Zoon Willem Engel heeft een dansstudio in Rotterdam-Oveschie en is een bekende Nederlander als voorman van Viruswaanzin/Viruswaarheid.

Bronnen:

Trouw – 23-10-2007 – Rotterdam koopt van omstreden vastgoedhandelaar

Nu.nl – 23-10-2007 – Rotterdam koopt vastgoed huisjesmelker op

AD – 25-02-2017 – ‘Cees Engel? Die man was compleet maf’

Rijnmond – 23-10-2007 – Rotterdam koopt panden huisjesmelker Engel

Rijnmond – 21-08-2013 – Huisjesmelker: ‘Failliet door fiscus’

Auteur: Dave Datema

Gepubliceerd op: 22-10-2020

Verhaalnummer: 162

ROTTERDAM – Het meest omstreden beeld dat Rotterdam kende, terwijl het nog niet eens is geplaatst, krijgt geen plekje in de openbaarheid. Santa Claus van Paul McCarthy, dat door de Rotterdammers inmiddels is omgedoopt tot ‘Kabouter Buttplug’, past niet op de beoogde plek naast concertgebouw De Doelen, oordeelde de raad.

Waar het beeld nu komt te staan is nog niet duidelijk. De Stadspartij heeft voorgesteld om het beeld in de tuin van Museum Boijmans te plaatsen. 

Zelden maakte een beeld zoveel los in Rotterdam. Bij de museumnacht, vorige week, gaf driekwart van de bezoekers aan dat ze het beeld maar niets vinden. 

Het beeld bestaat uit een soort kerstman, die in zijn rechterhand een seksattribuut (buttplug) vasthoudt. En dat laatste is wat veel mensen onsmakelijk vinden. 

Leefbaar Rotterdam noemde het “onzin om voor zoń geldbedrag zo’n idioot kunstwerk te plaatsen. De Christenunie-SGP omschreef het als een overschrijding “van het toelaatbare” en het CDA noemde het beeld “foeilelijk”. 

Nadat vorige maand bekend werd dat de gemeente Rotterdam het beeld had aangekocht, op voordracht van de Internationale Beelden Commissie (IBC), stroomden de klachtenbrieven en -telefoontjes binnen. 

Veel mensen hadden er geen begrip voor dat de gemeente 280.000 euro uitgaf aan het beeld. 



Buttplug

Het IBC is al sinds 1999 bezig om een toonaangevend beeld naar Rotterdam te halen. Paul McCarthy kwam daarbij vrij snel in beeld als een van de kunstenaars. De kunstenaar werd in de zomer van 2000 uitgenodigd om naar Rotterdam te komen. 

Na het gesprek kwam McCarthy met twee voorstellen: een negentiende-eeuw Amerikaans huisje op het water van de Nieuwe Maas, waarin mensen ook daadwerkelijk konden overnachten. Het andere voorstel was een grote rode kerstman, met een kerstboom en een bel in zijn handen. 

Op verzoek van de IBC werkte McCarthy het plan rondom de Kerstman verder uit. Het beeld zou 6 tot 8 meter hoog moeten worden in een rode kleur. Op verzoek van de commissie heeft de kunstenaar de kerstboom vervangen door een ‘fallus-symbool’, wat nu door het publiek wordt omschreven als ‘buttplug’.

“De commissie heeft haar voorkeur uitgesproken voor het voorstel in rood en een meerderheid is voor het fallus-element in plaats van de Dennenboom”

(Brief aan Paul McCarthy, juli 2001)

McCarthy was zelf niet helemaal zeker of Rotterdam wel klaar zou zijn voor een opmerkelijk beeld. “Dit is Nederland”, liet de IBC weten in een antwoord aan de kunstenaar. En daar heeft de commissie zich ernstig in vergist. 


Hoe ging het verder?

Ondanks de wens van de gemeenteraad kwamen er in de periode na de afwijzing toch nog wat andere locaties in de openbaarheid voorbij. Eind 2004 kwam het Binnenwegplein in beeld, maar een elektronicaketen op dat plein zag de komst van het beeld niet zitten.

Het duurde uiteindelijk nog tot 2005 voordat er een plek gevonden werd voor het omstreden beeld. Niet in de openbare ruimte, maar, zoals de Stadspartij min of meer had voorgesteld, op de binnenplaats van Museum Boijmans van Beuningen.

Het beeld lag toen al bijna een jaar in een opslagruimte aan de Waalhaven. Op het laatste moment was er nog voor gekozen om het rode beeld de huidige zwarte kleur te geven.

Op 22 september 2005 werd het beeld op de Binnenplaats getakeld en een aantal dagen later onthuld. Als onderdeel van de afspraak is dat Santa Claus maar twee jaar mocht komen logeren bij Boijmans.

In het najaar van 2008 kreeg het een definitieve plek op het Eendrachtsplein. En dat is een plek in de Openbare Ruimte, zoals het IBC altijd voor ogen heeft gezien.

Inmiddels is alle ophef rondom het beeld wel wat weggeëbd. Het is en blijft een opmerkelijk beeld, vinden veel Rotterdammers, maar wel hún beeld. En daarmee hebben ze Santa Claus, of beter gezegd Kabouter Buttplug, toch in de armen gesloten.

Bronnen:

Trouw – 07-03-2003 – Rotterdamse dildoreus verbannen naar museum

Santa Claus – Een Case Study naar het abjecte in de hedendaagse Kunst – Heleen Huisman – Masterstudy Universiteit Utrecht

Auteur: Dave Datema

Gepubliceerd op: 06-03-2021

Verhaalnummer: 238

ROTTERDAM – Het feest had nog zeker twee maanden moeten duren, maar met de sluiting van de grote Festival Hall op de Müllerpier, lijkt het Rivoli’90-park en de festiviteiten rondom de 650ste verjaardag van de stadsrechten van Rotterdam ten dode opgeschreven. Het havenpretpark had het hoogtepunt moeten zijn van het jubileumjaar van ‘650-jaar Rotterdam’, maar werd uiteindelijk hét voorbeeld van alle problemen rondom de festiviteiten.

De Müllerpier maakte de afgelopen weken wel meer dan eens een troosteloze indruk. Af en toe liep er wel eens iemand over de kermis. Maar gemiddeld kwamen er niet meer dan 750 mensen per dag naar het havenpretpark. Lang niet genoeg om kostendekkend te zijn.

Volgens John Northage, van eigenaar Leisure Tec van de Festival Hall, was het economisch niet langer verantwoord om de grootste feesttent van de wereld, met een oppervlakte van 5500 vierkante meter, nog langer in Rotterdam te laten staan. “We onderzoeken nu andere mogelijkheden voor het gebruik van de hal”, liet Northage aan Het Vrije Volk weten. Mogelijk wordt de tent verkocht of verhuurd.

De sluiting, twee maanden eerder dan gepland, komt voor de organisatie als een verrassing. Toch wil de sluiting van de Festival Hall niet zeggen dat Rivoli ook tot een einde is gekomen. Volgens kermisexploitant Ivo Janvier zullen de kermisattracties op de Müllerpier blijven staan tot de geplande sluitingsdatum, 23 oktober.

Verlaten Kermis. Foto: Pixabay

Torenhoge verwachtingen

Eind vorig jaar presenteerde de gemeente Rotterdam een hele serie aan festiviteiten, in het kader van ‘Rotterdam 650 jaar’. Met het popfestival Carthago, havenpretpark Rivoli (een verbastering van Tivoli) en zelfs een monument in de rivier, deed het bij menig Rotterdammer het hart sneller doen kloppen. 

Maar al snel kwamen de eerste problemen. Eind januari werd het popfestival Carthago’90 al afgelast. Het lukte de organisatie niet om de financiering van het festival (14 miljoen gulden) rond te krijgen. Grote sterren, zoals de Rolling Stones, konden daardoor niet vastgelegd worden.

Ook voor het monument in de rivier, veertien koperen platen bij het Noordereiland, was te weinig geld. Vervolgens bleef alleen Rivoli over.

In maart begon de bouw van een kermis die een half jaar zou blijven staan. Verder kwam er de Festival Hall, een plek voor optredens van internationale publiekstrekkers. Ook was er de Olympialoop, de grootste reizende achtbaan van de wereld, een reuzenrad van veertig meter hoog en een grote expositieruimte van de PTT.



Kortstondig

In de beginperiode ging het nog goed. Er stonden lange rijen voor de ingang. Dat was maar goed ook, want om alle kosten te dekken moesten er anderhalf miljoen mensen een bezoekje brengen.

In het eerste weekend, tijdens de Paasvakantie, kwamen er 55.000 mensen naar de Müllerpier. Maar daarna ging het bergafwaarts.

Klanten klaagden over de hoge prijzen. Zo moest er 7,50 gulden betaald worden voor een ritje met de Olympialoop. Tel daar nog eens de entree voor het festivalterrein bij op en je hebt een belangrijke reden waarom mensen wegbleven.

Toen de entree werd geschrapt, was het plotseling wél druk. Lange rijen stonden er voor het terrein. Maar ook die opleving was van korte duur.

Boos

Daarna begon het grote moddergooien. De kermisexploitanten kregen het verwijt dat de attracties te duur waren, zij waren vervolgens boos op de aankleding en indeling van de Festival Hall. Ook de gemeente zou te weinig doen om reclame te maken. Rotterdammers hadden namelijk niet veel zin om meerdere keren een groot bedrag uit te geven op het terrein en buiten Rotterdam had nog niemand van Rivoli gehoord, was het verwijt.

Boze kermisexploitanten besloten om met hun woonwagens de ingang van Rivoli te blokkeren, om de gemeente in beweging te krijgen. Eind juni trok het college van burgemeester en wethouders nog eens 975.000 gulden uit voor het noodlijdende havenpretpark. De gemeenteraad ging met tegenzin akkoord, omdat schadeclaims van de exploitanten de gemeente een veelvoud van dat bedrag zouden gaan kosten.

Foto: Pixabay

Opmerkelijk was daarbij de rol van burgemeester Peper. Hij was als burgemeester van Rotterdam voorzitter van het College van Burgemeester en Wethouders én ook de voorzitter van Stichting Rotterdam 1990, de organisatie van het feestjaar.

Ondanks de toezegging van het geldbedrag, waren de eerste attracties toen al weggehaald. De Olympialoop was al vertrokken, net als de Ecocenter, een expositie over geld.

En daar zal het de komende maanden nog wel over gaan. De exploitanten zijn nog steeds witheet van woede. De gouden bergen die beloofd waren, bleken al vrij snel gebaseerd te zijn op drijfzand. Ergens anders aan de slag gaan is nog een mogelijkheid, maar dan is er sprake van contractbreuk. Ook is het nog de vraag hoeveel hoger de rekening voor de gemeente Rotterdam gaat worden.


Hoe ging het verder?

De kermis zou blijven tot eind oktober? Binnen enkele dagen waren de eerste exploitanten al vertrokken. En een paar weken later was Rivoli helemaal leeg, iedereen woest achterlatend.

De gemeente Rotterdam kocht boze exploitanten uiteindelijk af voor ongeveer een half miljoen gulden. Daardoor konden meerdere rechtszaken voorkomen worden.

Er kwam een groot onderzoek naar de mislukking van Rotterdam-650. Professor Zijderveld van de Erasmus Universiteit werd aangewezen om dat te doen. Dat was een vriendje van burgemeester Peper, werd toen gezegd, maar toch schreef Zijderveld een keihard rapport.

De mislukking van Rotterdam-650 kwam vooral door de ‘bestuurlijke onkunde’ en de ‘hebbelijkheden’ van burgemeester Peper, was de conclusie. Ook topambtenaar Kees Bode kreeg er flink van langs.

Volgens Zijderveld was Peper vaak te goed van vertrouwen. Als hij iemand mocht, dan was hij er ook van overtuigd dat het iemand was die kwaliteit kon leveren. Dat was niet altijd het geval.

Ook de rol van topambtenaar Bode was niet best. Alle gaten die Peper liet vallen, vulde hij naar eigen inzicht in. Zijderveld noemde hem een ‘ongeleid projectiel’.

Maar concludeert Zijderveld: “Niemand was als eindverantwoordelijke aanspreekbaar en uiteindelijk liep iedereen er iedereen voor de voeten.” Peper wíst dat het een wanproduct zou worden, maar dat was nog altijd minder gezichtsverlies dan helemaal geen feest rondom de verjaardag van Rotterdam.

Vooral het feit dat ook de raad instemde met het nog eens geven van één miljoen gulden voor extra reclame, terwijl iedereen wist dat Rivoli één grote ramp was, was voor Zijderveld ‘onbegrijpelijk’.

Uit Het Vrije Volk: “Zijderveld houdt er ernstig rekening mee dat de enorme fouten rondom Rotterdam 1990 voortkwamen uit een algeheel slecht functioneren van de gemeentelijke top en uit een slechte bestuurscultuur in Rotterdam.”

Peper schatte mensen slecht in en was ook nog een lange tijd uitgeschakeld, door ziekte. Ook de dubbelrol van de burgemeester was volgens Zijderveld niet handig.

Bram Peper, Fotograaf: Sjakkelien Vollebregt, Nationaal Archief/Anefo

Het rampjaar had voor Peper vrijwel geen politieke gevolgen. Hij mocht van de gemeenteraad blijven zitten, ondanks de keiharde woorden van Zijderveld.

Peper in Het Vrije Volk: „Het rapport .leest lekker weg, het is goed geschreven, maar B en W hebben er geen nieuwe dingen in kunnen vinden. De nieuwswaarde is niet zo groot, tenzij men geïnteresseerd is in lijken.”

„Dat neemt niet weg, dat ik mijn volle verantwoordelijkheid neem. Zijderveld zet de kritiek stevig aan, hij legt met name bij mij de verantwoordelijkheid neer voor de mislukkingen, ik heb het niet goed gedaan — en ik neem dat volledig voor mijn rekening. Ik ben daar volstrekt helder over.”

(Burgemeester Bram Peper, Het Vrije Volk, 09-02-1991)

“Ik houd er niet van om verantwoordelijkheden te vergruizen. Ik erken dat ik in de stichting Rotterdam 1990 én als burgemeester eerder had moeten interveniëren. Maar ik heb in die tijd ook nog wat andere dingetjes gedaan. In de menigte van activiteiten van een burgemeester is dit er één geweest. Nou, hier is het fout gegaan.”

Bronnen:

Het Vrije Volk – 05-03-1990 – Opbouw Rivoli’90 van start op de Müllerpier

Het Vrije Volk – 30-03-1990 – Telematica

Het Vrije Volk – 17-04-1990 – Rivoli’90 blijkt een schot in de roos

Het Vrije Volk – 18-04-1990 – Bezoekers Rivoli’90: liever goed fout parkeren

Het Vrije Volk – 03-05-1990 – Rotterdam-650 gaat haperend van start

Het Vrije Volk – 12-05-1990 – Fiasco dreigt voor havenpretpark

Het Vrije Volk – 28-05-1990 – Rivoli’90 trekt massaal publiek

Het Vrije Volk – 18-06-1990 – Exploitanten leggen Rivoli plat

Het Vrije Volk – 21-06-1990 – Geduld bij Rivoli raakt op

Het Vrije Volk – 26-06-1990 – Tonnen nodig voor redden Rivoli

Het Vrije Volk – 27-06-1990 – College wil Rivoli redden met bijna een miljoen

Het Vrije Volk – 29-06-1990 – Lunapark Rivoli met bijna een miljoen voorlopig gered

Het Vrije Volk – 21-07-1990 – Econocenter zoveelste mislukking op een rij

Het Vrije Volk – 04-08-1990 – Festival Hall op Rivoli op 12 augustus dicht

Het Vrije Volk – 06-08-1990 – ‘Janvier haalt Rivoli leeg’

Het Vrije Volk – 09-08-1990: Extra strop gemeente door einde Rivoli’90

Het Vrije Volk – 02-02-1991 – Rotterdam koopt exploitanten Rivoli af

Het Vrije Volk – 08-02-1991 – ‘Rivoli-fiasco door enorme fouten’

Het Vrije Volk – 09-02-1991- Peper mag blijven van grote partijen

ROTTERDAM – Voor het eerst in de Nederlandse geschiedenis is er een vijfling geboren. Het gaat om twee meisje en drie jongens, van tussen de 1340 en 1660 gram. Moeder en de kinderen maken het naar omstandigheden goed.

De kinderen zijn door een keizersnede ter wereld gekomen. Tussen de eerste en de laatste zaten zes minuten.

De vijfling werd zeven weken te vroeg geboren. Het was eigenlijk de bedoeling om de kinderen volgende week pas ter wereld te laten komen, maar vandaag bleek dat uitstel niet langer mogelijk was. Daarop werd de moeder Johanna van het Dijkzigt overgebracht naar het Sophia Kinderziekenhuis.

Inmiddels zijn de kinderen opgenomen in de couveuseafdeling van het ziekenhuis. De artsen wijzen erop dat er nog wat problemen zijn met de ademhaling van de baby’s, maar zijn optimistisch verwachten dat het goed komt.

Hormonenbehandeling

Vader Hendrik (34) en moeder Johanna (32) uit ’s-Gravenzande zijn al meer dan tien jaar getrouwd, maar hadden nog geen kinderen. De moeder werd behandeld met hormonen, om de kans op een zwangerschap te vergroten. Een eerdere behandeling leverde nog geen zwangerschap op.

De hele operatie werd gefilmd en gefotografeerd door twee fotografen van het ziekenhuis. De rechten op die beelden zijn verkocht door de ouders aan een landelijk ochtendblad.

Volgens gynaecoloog Wladimiroff van het Sophia Kinderziekenhuis is een vijfling een zeldzaamheid. De natuurlijke kans op een vijfling is één op de vier miljoen. Die kans wordt wel groter, als de vrouw behandeld wordt met hormoneninjecties.

“Het grote gevaar bij dergelijke zwangerschappen is dat kinderen veel te vroeg worden geboren”, liet Wladimiroff weten aan de GPD-bladen. “Over het algemeen streven we ernaar de geboorte uit te stellen tot de zevende maand van de zwangerschap. In bijna alle gevallen vindt de bevalling plaats door middel van een keizersnede.”

Voor zover bekend is de vijfling de eerste in de Nederlandse geschiedenis. Er is in Groningen eerder een vijfling voorgekomen, voor de Tweede Wereldoorlog, maar de kinderen overleden tijdens de zwangerschap.

In 1969 werd in Engeland nog een vijfling geboren. De bekendste vijfling is de Dionne-vijfling uit Cananda. De kinderen uit het gezin werden wereldberoemd. oor hormoonbehandelingen zijn de afgelopen tien jaar in ons land wel al vier vierlingen geboren.



Rollen beschuit

In het ziekenhuis was het daarna groot feest. Er werden 65 (!) rollen beschuit aangerukt om het voltallige personeel mee te laten genieten van de opmerkelijke prestatie. “Deze zaken houden nooit op bij de zorg van artsen en nabij betrokken verpleegsters”, liet financieel directeur De Jong van het Sophia Kinderziekenhuis aan De Telegraaf weten.

De Jong: “De totale inzet van het hele personeel is nodig. Iedereen heeft spontaan de beste krachten in het spel gebracht.”

Komende maandag zal de vader bij de Rotterdamse burgemeester Van der Louw aangifte doen van de vijfling.

In de woonplaats van de kersverse ouders, ’s-Gravenzande, is een feestcomité opgericht.


Hoe ging het verder?

De geboorte van de vijfling is groot nieuws en staat dagenlang op de voorpagina’s. In de eerste dagen is er vooral aandacht voor de fysieke gesteldheid van de vijf kleintjes.

Het gewicht van de kinderen neemt eerst wat af, maar neemt daarna snel weer toe. Ook met de moeder gaat het goed, schrijven de kranten.

De Telegraaf had vijfduizend gulden betaald voor de exclusieve foto’s van de vijfling, geeft de vader later toe. Voor hetzelfde bedrag mag tijdschrift Margriet een serie schrijven over de kinderen en de opvoeding.

Het ziekenhuis en de familie worden na de bevalling overstelpt met cadeau’s en bloemen. Volgens sommige kranten was er na de bevalling in het ziekenhuis geen lege vaas meer te vinden.

Bijna twee maanden na de bevalling mogen de eerste kinderen naar huis. Twee maanden later is de familie compleet. Er wordt dan in ’s Gravenzande ook een feestje gevierd in een sporthal. Namens de bewoners van het plaatsje in het Westland krijgt de familie een speelkamer aangeboden

In juli krijgt de familie bezoek van koningin Juliana.

Primeur of niet?

Of er nu echt sprake was van een primeur is nog de vraag. Al snel duiken er verhalen op van eerdere vijflingen in Nederland. Zo zou er in 1957 in Roosendaal een vijfling zijn geboren, maar die kinderen waren ‘niet levensvatbaar’.

Ook in Scheveningen zou in 1719 een vijfling zijn geboren, maar ook die kinderen overleden al snel. De ouders hebben daarna de kinderen anderhalve maand opgebaard laten liggen. Grote drommen mensen zijn komen kijken in Scheveningen.

Zesling

De aandacht voor de vijfling van het Westland verdwijnt deels als een jaar later in Leiden een zesling ter wereld komt.

Bronnen:

NRC Handelsblad – 19-01-1976 – Vijfling geboren in Rotterdam

Limburgsch Dagblad – 19-01-1976 – Eerste vijfling in Nederland

Leeuwarder Courant – 19-01-1976 – Eerste Nederlandse vijfling maakt ’t goed

Trouw – 20-01-1976 – Al in 1719 vijfling in ons land

Het Vrije Volk – 14-02-1976 – Kunnen die arme schapen ’t helpen

Auteur: Dave Datema

Gepubliceerd op: 17-01-2021

Verhaalnummer:

ROTTERDAM – Bij een brand aan de Noordsingel in Rotterdam is een 76-jarige vrouw om het leven gekomen. De hulpdiensten vonden, na het blussen van de brand, een aanzienlijk fortuin in de woning. Op tal van plekken lagen er zakken en koffers met geld. Dat was niet te zien aan de woning, die ook al vóór de brand in erbarmelijke staat verkeerde.

De vrouw, Taja van der Ham, woonde samen in het krot met haar drie jaar jongere broer Adriaan, die beter bekend stond als ‘Spokie’ (een bijnaam die kinderen in de buurt aan hem hebben gegeven). Tijdens de brand wilde de broer keer op keer het huis weer binnengaan. De man is met brandwonden opgenomen in het Deltaziekenhuis.

De brand is ontstaan op de begane grond, waarschijnlijk nadat een petroleumkachel was omgevallen. De man heeft nog getracht om de vlammen te doven, maar dat lukte niet. Hij vluchtte naar buiten, terwijl zijn zus naar de bovenverdieping ging. Boven werd de vrouw aangetroffen.

* De 73-jarige Adriaan van der Ham (in de wijk ook bekend als ‘Spokie’) wordt door de politie en brandweer gedwongen niet opnieuw zijn brandende huis aan de Noordsingel in te gaan. Foto: Ary Groeneveld, Stadsarchief Rotterdam

Fortuin

Kort na de brand vond de politie een zinken emmer die volledig gevuld was met zilveren rijksdaalders. Daarop besloot de politie om het huis onder permanente bewaking te plaatsen.

Daarna werden zakken, doosjes, tassen met geld naar buiten gesleept. Zo zat er fl. 4.600 gulden in een zeepdoosje. Een deel van het geld lag ook in en onder de matras in de bedstee, waarin de twee sliepen. Naast de bedstee stond een jachtgeweer, dat ‘Spokie’ waarschijnlijk wilde gebruiken, als er inbrekers binnenkwamen.

Agenten vonden een complete berg met gouden tientjes, waardevolle oude munten uit halverwege vorige eeuw en een papieren zak met briefjes van honderd.

De verwachting was dat er ongeveer fl. 125.000 gulden aan contanten in het huis lag. Maar dat bedrag zou zomaar hoger kunnen zijn. Mogelijk heeft de man ook nog rijkdommen in de tuin begraven.

De politie heeft een kluis moeten huren bij de bank om alle waardevolle spullen op te slaan. Naast geld vond de politie gouden horloges, kettingen, zilveren en gouden sieraden.

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Contrast

Alle rijkdommen vormen een schril contrast met de wijze waarom de broer en zus leefden. In het oude huis zorgden vijf oude petroleumkachels voor de enige warmte in het huis. Elektriciteit was er niet. Er zat geen glas in de ramen, maar er was plastic voor gehangen.

Hoe de man aan het geld kwam is een raadsel. Waarschijnlijk leefde het stel extreem zuinig.

Het stel woonde al 45 jaar in de oude woning. Buren hadden al het vermoeden dat de twee een flinke som geld in huis hadden liggen, maar meestal gingen de schattingen niet verder dan duizend gulden. Enige zekerheid was er niet, want Adriaan en Taja lieten niemand binnen in hun woning. Daarmee konden mensen alleen maar gissen over wat er in de woning afspeelde.


Hoe ging het verder?

In de dagen na de ontdekking van de schat verzamelen drommen mensen zich rond het huis van de broer en zus. De achtertuin wordt ook nog omgespit, omdat daar mogelijk ook nog iets verstopt ligt.

In de tuin blijkt niets te liggen. Wel ligt er binnen nog meer verstopt, dan iemand zich kan voorstellen. Overal vindt de politie munten en biljetten. “Geld vinden we in alle mogelijke papieren zakjes”, zegt hoofdinspecteur Bol van de politie in Het Vrije Volk. “Hij stopte in één zakje een gulden en een dubbeltje, deed dat weer in een ander zakje met een tientje en wat kleingeld, en zo maar door. Het kost ons uren. We moeten alle zakjes voorzichtig aan de bovenkant openscheuren om het geld niet te beschadigen.”

Het idee bestaat dat er meer dan 250.000 gulden (omgerekend naar huidige maatstaven: 497.000 euro) in de woning ligt.

Zo zijn er tweeduizend gouden tientjes gevonden. Alleen de tientjes met de beeltjenis van Willem II zijn veel geld waard. De rest is ‘slechts’ 40 gulden per stuk waard.

Hoe het tweetal aan het geld is gekomen blijft ook een raadsel. Adriaan is al op 37-jarige (!) leeftijd met vervroegd pensioen gegaan. Hij heeft gewerkt als ambtenaar bij de gemeente Rotterdam.

Het huis aan de Noordsingel wordt nog dagenlang bewaakt door de politie. Na vijf dagen wordt de zoektocht van de politie afgerond.

Taja van der Ham wordt op 26 mei 1971 begraven op de bekende begraafplaats Hofwijk. Haar broer Adriaan is dan opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis. Er zijn geen familieleden of bekenden bij de begrafenis aanwezig.

Grond

Van der Ham bleek ook nog twee stukjes grond te hebben, in de bosrijke omgeving van Bilthoven. De twee stukken hebben samen een grootte van zesduizend vierkante meter. De waarde van die grond is 300.000 gulden.

Ook in Bilthoven is Spokie bekend, blijkt dagen later. Hij kwam er eens per maand, zeggen lokale bronnen, met een witte zak en een schep.

De politie in Bilthoven smeekt Het Vrije Volk om dit verhaal niet naar buiten te brengen, omdat ze bang zijn dat het heel wat gelukszoekers naar Bilthoven trekt.

Volgens een makelaar, die het al jaren voorzien had op de stukken grond van ‘Spokie’, is hij daar alleen maar op zoek naar eikels.

Terug naar huis

Ruim een maand na de brand keert ‘Spokie’ terug naar huis. Hij heeft geen goed woord over, over zijn behandeling. Hij werd krankzinnig verklaard, maar dat was hij niet, zo zegt hij.

Dat er veel geld in het huis lag, dat wist Adriaan wel. Maar van een hoop spullen wist hij niets. Dat was allemaal van zijn zus, zo verklaart hij. In Bilthoven ligt niets, voegt hij er aan toe. Het stuk grond was bedoeld om er een huis te bouwen, maar dat is er nooit van gekomen.

Daarmee is het verhaal rondom ‘Spokie’ nog niet voorbij. Enkele maanden later wordt bekend dat Van der Ham onder curatele wordt gesteld. Twee familieleden gaan het vermogen, dat dan geschat wordt op één miljoen gulden, beheren.

Eind 1975 overlijdt Adriaan van der Ham op 77-jarige leeftijd. Zij laatste uren spendeert hij bij familieleden, die aan de Noordsingel wonen.

Bronnen:

Algemeen Dagblad – 24-05-1971 – Bejaarde vrouw verbrand

Het Vrije Volk – 25-05-1971 – Taja en Adriaan sliepen in hun geld

Het Vrije Volk – 26-05-1971 – Schatgraven in tuin van oude Adriaan

Het Vrije Volk – 27-06-1971 – Schat van kluizenaar meer dan kwart miljoen

Algemeen Dagblad – 28-05-1971 – Geen geld meer in ‘Spokies’ huis

Het Vrije Volk – 28-05-1971 – Bilthoven kent Spokie ook!

Het Vrije Volk – 28-06-1971 – Adriaan van der Ham terug naar leeg huis

De Volkskrant – 20-01-1972 – Rijke zonderling onder curatele

Het Vrije Volk – 07-01-1976 – ‘Spokie’ begraven

Auteur: Dave Datema

Gepubliceerd op: 09-10-2020

Verhaalnummer: 154

ROTTERDAM – Op de luchthaven Zestienhoven bij Rotterdam is vanmiddag de 53-jarige Jac. van Ham erin geslaagd om met een handgemaakt toestel een testvlucht van tientallen kilometers tot een goed einde te brengen. Het toestel werd door de luchtvaartpolitie wel direct aan de ketting gelegd, omdat het waarschijnlijk niet voldoet aan de eisen.

De piloot, die wel in bezit is van een vliegbrevet, kon direct mee met de luchthavenpolitie.

Van Ham verklaarde dat hij een testritje zou maken op het strand. Maar dat liep anders.

“Ik taxiede en zag plotseling een geul voor mij. Ik gaf gas en toen zat ik ineens een paar meter hoog. Er waren te veel mensen en kinderen om weer te landen. Dan maar over de duinen heen en een stukje gras zoeken. Maar het vloog fantastisch en daarom koos ik meteen een echt vliegveld.”

(Jac. van Ham, De Volkskrant, 15-09-1969)

Dat echte vliegveld werd Zestienhoven, de thuisbasis van de Vliegclub Rotterdam. De 53-jarige verdachte is ook lid van die vereniging.

Op de luchthaven was het, vanwege de opening van de nieuwe hangar van de vliegclub best druk. Dat een collega-lid daar in een onbekend toestel arriveerde zorgde voor de nodige opwinding.

Staal, triplex en hout

Het toestel is gebouwd door de gebroeders Dijkman Dulkes uit Beverwijk. De twee twintigers, de een timmerman en de ander bankwerker, hebben het toestel zelf ontworpen en gebouwd. Het toestel is gemaakt van stalen buizen, triplex, linnen en hout. Voor de aandrijving wordt een tweedehands motor van een DAF-personenauto gebruikt, waar al 120.000 kilometer mee gereden is.

“Je doet aan modelbouw. Op een bepaald moment wil je weten hoe en waarom het vliegt. Dan verdiep je je in de lectuur over het vliegen, je begint zomaar wat te tekenen en speelt al gauw met de mogelijkheid iets te bouwen waarmee je écht kan vliegen.”

(Cor Dijkman Dulkes, De Volkskrant, 16-09-1969)

Aan het toestel is twee jaar gewerkt. Volgens bouwer Cor Dijkman Dulkes liggen de materiaalkosten rond de twaalfhonderd gulden. Van een constructiebedrijf in de buurt leerde Dijkman Dulkes lassen.

Bij een eerdere test kwam het toestel maar een heel klein stukje de lucht in. “Een wipje”, omschreef bouwer Cor Dijkman Dulkes. Maar vandaag ging het dus anders.

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Afwachten

De piloot liet door de onverwachte start de twee bouwers verbijsterd achter op het strand. De twee hadden geen idee waar hun creatie naartoe vloog.

“We hebben nog een tijdje zitten wachten, maar hij kwam niet meer terug. Tenslotte zijn we maar naar huis gegaan. Pas ’s middags om drie uur ging de telefoon. Hij staat op Zestienhoven zei de piloot, kom hem maar halen. Nou, we zijn direct met de aanhanger achter de auto naar Rotterdam gegaan, maar er viel niets te halen.”

(Cor Dijkman Dulkes, De Volkskrant, 16-09-1969)

Ondanks dat het toestel volgens de luchtvaartpolitie niet luchtvaardig is, is het volgens de piloot van hoge kwaliteit. “Je kunt zo die knuppel loslaten en het vliegt gewoon door. Geen trillinkje”, zegt de vliegenier in de Volkskrant. Het toestel vloog tientallen kilometers met een snelheid van 90 tot 110 kilometer per uur.

Brevet van Luchtwaardigheid

De luchtvaartinpsectie zal het toestel gaan keuren, om te zien of het alsnog toestemming krijgt om te vliegen. De kans dat de PH-COR groen licht krijgt is ‘zeer onwaarschijnlijk’, volgens de inspectie. Toch zijn ook zij onder de indruk. “We hebben nooit eerder een eigen gebouwd toestel gezien dat zo ver vloog.”

Of de piloot ook een boete kan verwachten, omdat hij tal van luchtvaartregels heeft overtreden, is nog niet duidelijk.


Hoe ging het verder?

Of er nu een boete kwam is nog niet helemaal duidelijk geworden. Wel kwam er in de media meteen een oproep om geld in te zamelen voor de vliegenier, voor de boete die mogelijk zou komen.

Het toestel, de PH-COR ‘Bravo’ werd uiteindelijk niet luchtwaardig geacht. Een tweede versie van de PH-COR kreeg wél een brevet. En tot eind jaren ’90 heeft dat toestelletje ook gevlogen bij luchtshows.

Tegenwoordig hangt de PH-COR in een museum op Texel.

Bronnen:

De Volkskrant – 15-09-1969- Proces-verbaal na ongewilde vliegtocht

Het Vrije Volk – 15-09-1969 – Piloot vliegt clandestien met ‘kist’ van eigen fabrikaat

De Volkskrant – 16-09-1969 – Modelbouwers wilden echt vliegen

Het Vrije Volk – 16-09-1969 – Jan en Toon betalen de boete

Jan Willem de Wijn – Woorden en Daden in de geschiedenis van de Rotterdamse luchtvaart

Een speciale dank gaat uit naar David Booster van AIRnieuws en het Luchtvaart- en Oorlogsmuseum in De Cocksdorp voor het fotomateriaal.

Auteur: Dave Datema

Gepubliceerd op: 12-09-2019

Verhaalnummer: 127

DEN HAAG – Voor de eerste keer in de Nederlandse geschiedenis is er sprake geweest van fysiek geweld in de politiek. Na afloop van de eerste vergadering van de senaat in de nieuwe samenstelling heeft VVD-senator Jan Baas zijn kersverse collega Hendrik Adams (Boerenpartij) een blauw oog geslagen. Baas had even daarvoor, tijdens de vergadering van de senaat, een boekje open gedaan over het NSB-verleden van Adams.

Het ongekende fenomeen gebeurde in de koffiekamer van de senaat. Na afloop van de vergadering stormde Adams op Baas af. Daarbij schold hij de VVD’er uit voor ‘proleet’ en ‘aartsleugenaar’. Baas reageerde direct met een vuistslag in het gezicht van Adams.

“Met een snelle beweging – als een Cassius Clay – gaf hij het nieuwe kamerlid van de Boerenpartij een harde klap in het gezicht, zo krachtig dat ir. Adams lichtgewond bij zijn ook op het slagveld in de koffiekamer achterbleef.”

(Telegraaf, 21-09-1966)

“Met een bloeddoorlopen oog en luid jammerend over de behandeling, die hij in de vergadering had ondergaan, verliet Adams ten slotte het slagveld, terwijl Baas de politie alarmeerde”

(Het Vrije Volk, 21-09-1966)

Ook Adams ging kort daarop naar de politie om aangifte te doen.

Deportatie

De klap werd uitgedeeld na een vergadering waarin Baas vertelde over zijn persoonlijke ervaringen over het oorlogsverleden van Adams.

Beide heren waren tijdens de Tweede Wereldoorlog docent aan de Rijkslandbouwwinterschool in Emmen. In die klas zou Adams zijn Duitse sympathiën niet onder stoelen of banken hebben gestoken.

“In een periode die zoveel leed over ons land en de wereld heeft gebracht stond de heer Adams in zijn politieke overtuiging naast Nazi-Duitsland. Hij ijverde zelfs voor aansluiting. Hij was bereid land en volk te verraden.”

(Ir. Jan Baas tijdens de senaatsvergadering, Trouw, 21-09-1966)

De situatie escaleerde in 1944. Adams had gevraagd of hij zijn leerlingen op de openbare eindles over pluimvee zijn leerlingen mocht ondervragen. Andere leraren blokkeerden dat verzoek, omdat ze bang waren voor een pro-Duitse demonstratie van Adams. Dat besluit leidde tot een felle ruzie tussen Adams en Baas. Daarbij beet Adams zijn collega toe: ‘Ik zal ervoor zorgen dat jij zo spoedig mogelijk wordt gedeporteerd’.

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Niet vergeven

Na de Tweede Wereldoorlog werd Adams veroordeeld tot een celstraf. Ook raakte hij tot 1957 zijn kiesrecht kwijt. Tijdens de vergadering van de senaat deelde Baas zijn angst voor de gevolgen van het senatorschap van Adams. “Als ik die vertuiging had dat de heer Adams begrepen heeft dat hij fout is geweest zou er voor mij de mogelijkheid zijn hem te vergeven. Dat hij thans weer gaat optreden als afgevaardigde van een politieke partij, verontrust mij ten zeerste”, vertelde Baas in de senaat.

De uitspraken van Baas zorgden voor een verwarde sfeer in de senaat. Adams wilde wel reageren op de beweringen van Baas, die volgens het lid van de Boerenpartij ‘grandioze onwaarheden’ zijn, maar wist door zijn onervarenheid niet hoe hij aandacht van senaatsvoorzitter professor Mazure kon trekken.

De voorzitter was al bezig met het afsluiten van de vergadering toen hij een handgeschreven briefje van Adams onder zijn neus gedrukt kreeg. Toen was het al te laat, liet Mazure weten. Volgens Mazure had Adams meerdere keren de kans gekregen om te reageren. Dat gebeurt nu over twee weken bij de volgende senaatsvergadering.

Ontkenning

Adams ontkent in alle toonaarden dat hij gedreigd heeft met deportatie. Baas zegt dat hij meerdere getuigen heeft die zijn verhaal kunnen bevestigen.

Boerenpartijleider Koekoek ontkent dat de nieuwe fractieleider in de senaat lid is geweest van een Duitse organisatie. Roddels en achterklap zouden ervoor gezorgd hebben dat Adams in een kamp terecht was gekomen. “Toen moesten ze hem wel veroordelen omdat ze anders schadevergoeding hadden moeten betalen”, zei Boer Koekoek in het Algemeen Dagblad. “Alles is onwaar wat Baas over hem beweert. Hij heeft nog niemand kwaad gedaan.”


Hoe ging het verder?

Na ‘de klap’ ging de beerput open. Een oude collega van Baas (die dus ook met Adams in Emmen als leraar had gewerkt) onderschreef het hele verhaal.

Later duikt er ook een ingezonden brief van Adams op in De Misthoorn, een anti-semitisch blad.  “Welk een misbruik hebben de Joden kunnen maken van ons, eerlijke Nederlanders, die hen zonder argwaan en in elk geval niet ingeschoten op hun sluwheid en minderwaardige karakteigenschappen tegemoet traden.” Verder gebruikt hij nog de termen ‘jodengif’. Enkele weken later verschijnt er weer een artikel van Adams in het blad.

Boer Koekoek noemt de verklaring en de ingezonden brieven nog geen bewijs over de overtuiging van Adams. Hij blijft achter zijn fractieleider in de senaat staan.

De Boerenpartij heeft twee senaatszetels. De andere senator, Aart Snoek, laat een week na de onthulling weten dat hij zich in het openbaar zal distantiëren van Adams. Rotterdammer Snoek heeft zelf in het verzet gezeten.

Daarna gaan ook lokale afdelingen zich ermee bemoeien. De boerenpartij in Rijswijk eist dat Adams aftreedt en dat er een ‘zuivering van de partij plaatsvindt’. Vrij snel volgen ook Voorburg, Haarlem en Nijmegen.

Sommige leden van de Boerenpartij slaan daarna (figuurlijk) in wilde weg om zich heen. Er komen verdachtmakingen richting de populaire oud-burgemeester van Rotterdam, professor Oud. Die zou op foto’s te zien zijn met de Duitse rijkscommissari Seys-Inquart. Dat kon niet anders, liet Oud weten, omdat hij als burgemeester van Rotterdam tijdens de oorlog gedwongen werd om contacten te onderhouden met de bezetter.

Het onderzoek naar ‘de klap’ heeft geen juridische gevolgen, tot grote woede van Boerenleider Koekoek. “Dit bewijst weer eens dat er in bepaalde gevallen geen recht meer is in Nederland. Wanneer de heer Adams de klap op de slaap had gekregen had hem dat het leven gekost.”

Het feit dat Baas lid was van de VVD zou een belangrijke rol hebben gespeeld bij het seponeren van de zaak, liet Koekoek weten.

Als Adams twee weken later zelf het woord voert is er eigenlijk niemand in de senaat meer die hem in hun midden wilt hebben. Senator Snoek stelt het partijbestuur (en daarmee partijleider Koekoek) een ultimatum: of hij óf Adams.

In de verklaring gaat Adams niet in op de beschuldigingen aan zijn adres. Dat zorgt ervoor dat senaatsvoorzitter Mazure hem uiteindelijk het woord ontneemt. Een week later trekt Adams zich terug uit de Senaat.

Ondertussen was binnen de Boerenpartij een ‘Noodraad’ opgericht, die orde in de partij moest herstellen. Dat lukte niet en de ‘noodraad’ scheidde zich af van de rest van de partij.

Bij de verkiezingen in 1967 (tijdens de hele affaire rondom Adams viel ook nog eens het kabinet Biesheuvel) ging de Tweede Kamerfractie van de Boerenpartij van vier naar zeven zetels (4,77% van de stemmen). Dat viel eigenlijk best wel tegen, omdat de partij bij de verkiezingen voor de Provinciale Staten uitkwam op 6,7% van de stemmen. De Noodraad kwam net wat stemmen tekort voor een zetel.

In de jaren erna waren er nog talloze interne conflicten binnen de Boerenpartij. Na de verkiezing van 1971 had de partij nog maar één zetel over. Daarna was er wel weer een opleving van de partij, maar in 1981 verdween de Boerenpartij definitief uit Den Haag.

Jan Baas overleed in 2012 op 94-jarige leeftijd. Adams overleed in 1980.

Bronnen:

Het Vrije Volk – 21-09-1966 – VVD’er slaat oog van Boeren-senator dicht

De Telegraaf – 21-09-1966 – Senatoren slaags in kamergebouw

Trouw – 21-09-1966 – Rel in de Senaat

Algemeen Dagblad – 21-09-1966 – Felle rel in Senaat

Het Vrije Volk – 22-09-1966 – Geen Spijt

Het Parool – 22-09-1966 – Baas moet bewijzen dat Adams fout was, zegt Boer Koekoek

Tubantia – 22-09-1966 – Boerensenator neemt afstand van Adams

Leeuwarder Courant – 23-09-1966 – Kamerlid Snoek (BP): We willen bewijzen zien

Het Vrije Volk – 29-09-1966 – Kamervoorzitter wil onderzoek in zaak-Adams

Het Vrije Volk – 07-07-1966 – Senator Boeren dient klacht in tegen de NRC

Auteur: Dave Datema

Gepubliceerd op: 01-10-2020

Verhaalnummer: 151

NIEUWERKERK AAN DEN IJSSEL – Op een terrein, net buiten Nieuwerkerk aan den IJssel, is het huwelijksfeest begonnen van zigeunerkoning Koko Petalo. Het feest duurt drie dagen lang, met honderden gasten uit Nederland, België, Frankrijk, Italië, Spanje en Hongarije.

Petalo, koning der zigeuners in West-Europa met een kleine tienduizend volgelingen, trouwde vanmiddag op zijn 22e verjaardag. Zijn bruid is de 19-jarige zigeunerprinses Cisella Nina Atanasio. De plechtigheid wordt voltrokken door de grootmoeder van de bruid.

De bruid droeg een speciale bruidsjapon uit Parijs. Ze droeg een kroon en veel gouden sieraden ter waarde van tienduizenden guldens.

Varkens aan het spit

Het feest was in alle opzichten opmerkelijk te noemen. Voorafgaand aan het feest werden 90 varkens, 950 kippen en talloze vaten bier en flessen bessenwijn geleverd.

Kinderen mochten een ritje maken op de varkens. De dieren werden korte tijd later met een dolkstoot om het leven gebracht. Vervolgens werden ze aan het spit geregen. Het bier werd niet alleen gedronken vanuit glazen, maar zelfs uit laarzen.

Daarnaast was er veel muziek. In de meeste gevallen was er gitaar-, viool- en harmonicamuziek te horen, gemaakt door de gasten zelf. Een opvallende afwisseling was de Rotterdamse rockband ‘Red Skyscrapers’ die rock- en twistmuziek speelde.

Nieuwsgierigen

Het bruiloftsfeest trok ook tal van geïnteresseerden, die niets met het feest te maken hadden.

“Honderden en honderden automobilisten, bromfietsers, wielrijders en wandelaars kwamen naar Nieuwerkerk aan den IJssel om iets van het kleurige exotische feest op te vangen. Ook vanaf de rijksweg Rotterdam-Gouda probeerde men iets te zien.”

(Het Vrije Volk, 31-08-1964)

Op de snelweg ontstonden files, omdat mensen een glimp probeerden op te vangen van het feest. De politie had de grootste moeite om het verkeer door te laten rijden.

Niet alle bruiloftsgasten konden alle aandacht van buitenaf waarderen.

“Met name de vader van de bruidegom, Petalo senior, werd het zo nu en dan te bar. Gewapend met een korte stok rende hij dan langs de afzetting – bestaande uit bumper aan bumper geparkeerde auto’s – en joeg iedereen die te ver was opgedrongen met korte schelle bevelen achteruit. Niemand die zijn aanwijzingen in de wind sloeg: de kleine, magere man boezemde jong en oud ontzag in.”

(Het Vrije Volk, 31-08-1964)

Een deel van de bezoekers kwam om eer te bewijzen aan de nieuwe zigeunerkoning en zijn kersverse koningin. Hij is de opvolger van koning Fernando Westhiner die onlangs overleed in Sliedrecht.

Het burgerlijk en kerkelijk huwelijk wordt volgende maand in Rome gesloten. Daarna gaat het stel wonen in een bungalow in Hoek van Holland.


Hoe ging het verder:

De wittebroodsweken werden ruw verstoord. Op 2 september wordt Petalo door de rechtbank failliet verklaard, na een ruzie met een autohandel over een niet betaalde rekening. Drie dagen later wordt hij aangehouden, tijdens een lunch met zijn kersverse vrouw.

Later geeft Petalo in een interview met het Parool toe, dat alle verhalen over het huwelijk enigszins overdreven en ook waren er wat vraagtekens over hoe groot het mandaat van ‘koning Petalo’ nu precies was.

In de jaren ’70 wordt Petalo een voorvechter voor de zigeuners in Nederland. Hij kwam regelmatig in de media in zijn strijd om standplaatsen voor woonwagens en verblijfsvergunningen voor Roma en Sinti.

Zijn strijd zorgde ervoor dat hij regelmatig in botsing komt met de autoriteiten, bijvoorbeeld in Vlaardingen en Rotterdam. Zo werd hij in mei 1986 opgepakt toen het kamp van de Petalo’s aan de Kanaalweg werd ontmanteld.

Petalo wordt later dat jaar veroordeeld tot vier jaar cel voor het oplichten van een verzekeraar. Hij overleed in 1996 op 53-jarige leeftijd.

Bronnen:

De Telegraaf – 31-08-1964 – Zigeunerkoning Koko Petalo trouwde op verjaardag

Het Vrije Volk – 31-08-1964 – Zigeunerkoning Petalo trouwt in Nieuwerkerk

De Tijd/Maasbode – 31-08-1964 – Week lang feest in Nieuwerkerk aan de IJssel

Het Parool – 12-09-1964 – De zigeuner-‘koning’ die geen koning was

Auteur: Dave Datema

Verhaalnummer: 124

Gepubliceerd op: 28-08-2019

ROTTERDAM – Voedingsmiddelenproducent Unilever haalt per direct alle pakjes Planta uit de schappen. Ook de productie wordt stopgezet. De margarine zou verantwoordelijk zijn voor de jeukende bultjes, die bij duizenden mensen, vooral rondom Rotterdam, voor grote problemen zorgt.

Alle patiënten die de GGGD in Rotterdam heeft onderzocht, hebben het middel gebruikt. Planta is onlangs vernieuwd, laat Unilever weten. Daarbij is een anti-spatemulator toegevoegd.

In een razend tempo is er vandaag een oorzaak gevonden. Een huisarts hoorde vanmorgen twee jongetjes praten over de bultjes. Daarbij had een van de twee gezegd ‘dat dit kwam door het gebruik van de nieuwe boter’.

De arts belde direct met de GGGD. Na onderzoek bleek dat iedereen het nieuwe middel had gebruikt. Aan het einde van de middag zat de GGGD al om de tafel met de leiding van Unilever. Het bedrijf heeft daarna meteen maatregelen genomen.

Ziektebeeld

Eind vorige week meldden zich de eerste patiënten met een onophoudelijke jeuk over het hele lichaam, in combinatie met felrode bultjes. Aanvankelijk werd gedacht aan een virus, net als twee jaar geleden in Duitsland, toen daar een blaasjesziekte plaatsvond. Maar de GGGD in Rotterdam kreeg vanmorgen aanwijzingen dat het zou gaan om een allergische reactie.

De meeste mensen klagen over jeuk. Maar er zijn ook mensen die zijn opgenomen in het ziekenhuis. Het Vrije Volk sprak met een van de patiënten, die uitgebreid verslag deed.

“Dan wordt men in het holst van de nacht wakker door een brandende jeuk aan de aan de voetzolen en tenen. Men koelt ze af onder een koude douche en de jeuk blijkt toegenomen.”

(Het Vrije Volk, 23-08-1960)

“Een uur later ontwaakt men uit een lichte dommel, doordat de jeuk is opgekropen tot de schenen en weer een uur later is hij weer hogerop. Men ontdekt dan ook stilaan wat rode vlekjes. En als men zich in de prille morgen scheert blijkt dit de irritatie naar kaken en hals te brengen en dan zit men wel zo ongeveer onder.”

(Het Vrije Volk, 23-08-1960)

Unilever heeft nu een oproep geplaatst


Hoe ging het verder?

Enkele dagen later wordt al duidelijk wat de bron is: Planta, de vernieuwde plantaardige margarine van Unilever. Maandagmiddag, twee dagen nadat alle alarmbellen zijn afgegaan, hoort een huisarts een 7-jarige tegen een vriendje zeggen ‘dat komt omdat ze bij jullie thuis van die nieuwe boter hebben gegeten’.

De huisarts neemt meteen contact op met de GGGD. Enkele uren later kan al worden vastgesteld dat de meeste patiënten het vernieuwde middel hadden gebruikt.

Aan het einde van de middag is er een gesprek tussen de directie van de GGGD en Unilever. De onderzoekers hebben dan al vastgesteld dat alle patiënten Planta hadden gegeten. Het bedrijf heeft vervolgens de productie en de levering van het nieuwe middel meteen stopgezet.

De problemen worden veroorzaakt door een anti-spatmiddel, ME-18. Het is een middel dat het spatten van de boter bij het bakken en braden moet tegengaan. Het middel is echter niet op mensen getest, blijkt later.

De dag na de bekendmaking staan, volgens Het Vrije Volk, duizenden Rotterdamse huisvrouwen in de rij om hun pakje Planta in te leveren.

In totaal kwamen vier mensen om het leven, nadat ze Planta hadden gebruikt. Honderden mensen moesten naar het ziekenhuis.

Later blijkt dat Unilever overgebleven Planta had verwerkt in andere producten. Het levert Unilever een verkoopverbod op voor alle 55 margarinemerken op.

Niet iedereen werd ziek door het gebruik van Planta. Uit onderzoek bleek dat er zo’n 500.000 Nederlanders het middel hebben gebruikt. Van hen kregen er 100.000 ziekteverschijnselen.

Unilever keerde in totaal 1,25 miljoen gulden aan smartegeld uit aan een groep van 8000 slachtoffers. Tot een openbare rechtszaak komt het niet. Achter gesloten deuren wordt Unilever in 1964 ‘buiten vervolging gesteld’. Er zou geen juridisch bewijs zijn dat ME-18 de directe oorzaak was van de ziekte. Daarbij wordt onder meer verwezen dat niet iedereen die Planta gebruikte ook ziek werd.

Het verlies voor Unilever wordt uiteindelijk geschat op 7,5 miljoen gulden. Het merk wordt vervangen door Brio. Dat is de oude Planta (zonder emulator).

Er volgt ook nog een parlementair onderzoek naar Planta, maar dat heeft voor Unilever geen gevolgen.

Bronnen:

Het vrije Volk – 23-8-1960 – Unilever neemt nieuwste Plante uit de markt

Het Vrije Volk – 24-08-1960 – Jongetje (7) zette medici op spoor van Planta

De Waarheid – 02-07-1964 – Binnenkamer

RTV Rijnmond – Vergeten Verhalen – Planta is het enige dat ik U-ni-lever

MOERKAPELLE – De Nederlands Hervormde Gemeente in Moerkapelle is wekenlang opgelicht door iemand die zich voordeed als een afgestudeerde theologie-student. De negentienjarige jongeman R. vd W. uit Den Haag heeft vier keer een dienst geleid en werd daarvoor ook betaald. De politie heeft de zaak in onderzoek.

De gemeente kreeg het nieuws vanmorgen tijdens de dienst te horen. Namens de kerkeraad las dominee Van Eijk een boodschap voor. De man naar wie de gemeente wekenlang had geluisterd, was niets meer dan een fantast.

De man meldde zich begin september voor het eerst bij de kerk in Moerkapelle. Hij stelde zich voor als fotograaf van een weekblad waarvoor hij foto’s van kerkinterieurs maakte. De zogenaamd 23-jarige man uit Barneveld zou net afgestudeerd zijn aan de theologie-opleiding.

Bezoek

De man uit Den Haag kwam in gesprek met een van de ouderlingen van de Moerkapelse gemeente. Daar kwam ter sprake dat men op zoek was naar een vervanger voor de huidige dominee, die op korte termijn zou vertrekken.

Tijdens dat gesprek maakte de jongeman veel indruk. Hij vertelde dat hij aanvankelijk gestichtspredikant zou worden in  Ermelo. Ook noemde hij namen van andere predikanten en theologen, waarvan hij les had gehad. Het gesprek maakt zoveel indruk op de ouderling, dat hij later een positie in Moerkapelle kreeg aangeboden.

Elke vrijdag meldde de man zich in het dorp, om maandagmorgen weer te vertrekken.

‘Toneelstuk’

Op 14 september preekte de jongeman voor het eerst in Moerkapelle. Daarna zou hij nog drie keer een dienst leiden. Hoeveel hij daarvoor betaald heeft gekregen is niet duidelijk.

Er was nauwelijks achterdocht tegen de nieuwe predikant.

“Verscheidene gemeenteleden vonden de preken mooi, anderen vonden de jonge kandidaat wat al te gemakkelijk praten.”

(Het Vrije Volk – 23-10-1958)

“Zoals dat ventje te keer gaat… het lijkt compleet een toneelstuk”

(Algemeen Dagblad – 23-10-1958)

Achteraf bleek dat de jongeling stukken had gekopieerd uit andermans preken. Dat was voor een deel van de gemeente en de kerkeraad nog een hele opluchting.

Ontdekking

De jongeman liep tegen de lamp toen men vanuit de gemeente de achtergrond van de jongeman ging controleren. Predikanten en theologen die eerder door de jongeman werden genoemd, kenden de ‘kandidaat’ helemaal niet.

Daarop moest de kerkeraad concluderen dat ze waren beetgenomen. Volgens de raad was de nood zo hoog, met het aanstaande vertrek van de huidige predikant, dat er snel gehandeld moest worden. Dat bleek achteraf niet goed te zijn.

Toch blijft het een raadsel waarom sommige signalen niet eerder zijn opgepikt. Daar is wel een verklaring voor, zegt een van de gemeenteleden in Het Vrije Volk

“Hij is nogal tekeer gegaan tegen de openbare school en dat lusten sommigen hier wel”

(Het Vrije Volk, 23-10-1958)

Op 2 november zal in Moerkapelle een nieuwe (en vooral echte) dominee de dienst leiden.


Hoe ging het verder?

De 19-jarige Rutger van der W. was dus betrapt, maar daar eindigt het verhaal niet. Als werkloze probeerde hij op meer plekjes een baan te scoren. Zo belandde hij een paar weken later in Zwolle, waar hij wederom tevergeefs aan werk probeerde te komen.

Ondertussen was zijn moeder nog steeds op zoek naar haar zoon. Omdat een 19-jarige in 1958 nog niet meerderjarig was, schakelde ze de politie in, om hem te laten arresteren. Dat gebeurde een paar dagen later in Zwolle, waar Rutger zijn toevlucht had gezocht bij het Leger des Heils.

In maart van 1959 komt de naam van Rutger van der W. voorlopig voor de laatste keer in de media. De hervormde kerk, die aangifte heeft gedaan van oplichting, laat de zaak (voorwaardelijk) vallen. Wel krijgt hij een protestant-christelijke reclassering-ambtenaar toegewezen. Ook wordt er gedreigd met een psychiatrisch onderzoek, maar of het ook zover komt is niet duidelijk.

In aflevering 3 van de Dagvantoen-podcast was er uitgebreid aandacht voor de Fantast van Moerkapelle

Bronnen:

Algemeen Handelsblad – 23-10-1958 – Fantasie ontsloot weg naar kansel

Het Vrije Volk – 23-10-1958 – Fantast preekt van de kansel

Het Parool – 23-10-1958 – ‘Valse’ dominee preekte goed

Algemeen Dagblad – 23-10-1958 – Pseudo-dominee stond op Moerkapelse kansel