Skip navigation

Tag Archives: haven

ROTTERDAM – In de Rotterdamse haven zijn op verschillende plekken wilde acties uitgebroken. Dat gebeurde nadat de rechter kort daarvoor nieuwe prikacties, gericht tegen de kabinetsplannen rond de wao, had verboden. Hoeveel bedrijven er mee doen is niet duidelijk. Volgens de bonden zou ‘heel de haven plat liggen’. Havenorganisatie SVZ heeft het over vier bedrijven. 

Nadat de rechter aan het begin van de middag een streep haalde door verdere vakbondsacties brak vervolgens bij meerdere bedrijven, op zijn Rotterdams gezegd, ‘de pleuris uit’.

Havenwerkers, die vrij snel op de hoogte waren van het nieuws verlieten de bedrijven om de straat op te gaan. De kranen bij overslagbedrijven gingen omhoog, als teken van actie.

Op het Marconiplein werd de weg geblokkeerd, de wijk Heijplaat was niet te bereiken en enkele honderden havenwerkers legden het verkeer stil rond het Waalhavengebied. 

“De rechter heeft ons het laatste middel ontnomen tegen de WAO-plannen te protesteren. Dan vraag je om dit soort acties”, liet een havenwerker op het Marconiplein weten in De Volkskrant. 

Zaak

Het kort geding was eerder deze week aangespannen nadat maandag de eerste prikacties in de Rotterdamse haven werden gehouden. De bonden waren van mening dat het ging om een conflict met de overheid, waarbij de bedrijven in de haven geen partij waren. 

De rechter kwam vrij snel met zijn oordeel en koos daarbij de kant van de havenbedrijven. Mocht de bond alsnog oproepen tot een staking, dan hangt de bond een dwangsom van 100.000 gulden boven het hoofd. 

De publieke tribune in de rechtszaal puilde uit met havenwerkers. Die lieten in woord en gebaar weten dat ze het niet eens waren met de uitspraak van rechter Ter Kuile. “Die Ter Kuile (de rechter, red.) heeft de kant van het kapitaal gekozen”, zegt een boze staker tegen De Volkskrant. “We hebben toch zeker stakingsrecht in Nederland of niet soms.”

Ook de bond zelf had maar weinig begrip voor de rechter.

“De chaos van nu is het gevolg van een hele domme uitspraak”

FNV-bestuurder Jan HeiliG

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Acties

De acties van vandaag zijn zeker niet de eerste stakingen van dit jaar. In juni en juli werden in vrijwel alle sectoren gestaakt in een strijd voor een betere cao. In die periode werd staken regelmatig als pressiemiddel gebruikt in het stukgoed, de bulkoverslag en de containeroverslag.

Tegelijkertijd werd in Den Haag het voorstel gedaan om de wao-duur te verkorten en de uitkering te verlagen. Afgelopen zaterdag ging een overgrote meerderheid van het PvdA-congres akkoord met de plannen zoals ze op tafel liggen, met enkele aanpassingen, zodat er een meerderheid in de Tweede Kamer is voor de plannen. 

Komende zaterdag is er op het Malieveld een actie van de vakbonden FNV, CNV en MHP tegen de plannen rond de WAO. 


In de Dagvantoen-podcast (Aflevering 1, oktober 2021) spreekt Jan Heilig uitgebreid over de wilde staking in de Rotterdamse haven na het kort geding. Het maakt deel uit van een bijdrage over de wao-acties in de zomer van 1991.

Jan Heilig in gesprek met Dagvantoen over de wilde acties in de haven van Rotterdam

Bronnen:

De Volkskrant – 03-10-1991

ROTTERDAM – De stad Rotterdam lijkt het eerste slachtoffer te worden van de diplomatieke ruzie tussen China en Nederland over de bouw van een aantal duikboten voor Taiwan. Uit onvrede over de order aan Rijn-Schelde Verolme (RSV) laat de grootste rederij van China zijn schepen niet langer gebruik maken van de dokken in de haven van Rotterdam. Ook Shell is het slachtoffer van een boycot na de duikbotenaffaire.

Scheepsbouwer RSV wordt zelf ook getroffen door de boycot. Het bedrijf is met de werven van Wilton-Feyenoord en de Rotterdamse Droogdok Maatschappij (RDM) de grootste partij op de scheepsreparatiemarkt. De boycot zou jaarlijks het werk aan tweehonderd Chinese schepen kunnen schelen.

De directie van de China Ocean Shipping Company laat weten dat het geen loos dreigement is. De lokale directeur Vos, laat in De Volkskrant weten, dat het vrachtschip Xing Ming na een aanvaring op de Westerschelde is uitgeweken naar Hamburg voor reparaties. Het schip heeft de vracht gelost in Rotterdam, daarna wat noodreparaties laten uitvoeren bij wat kleinere werven, om zo naar Duitsland te kunnen varen.

Duikboten

De duikbotenaffaire draait om de Taiwanese order voor twee duikboten uit de Walrus-klasse bij de Rotterdamse scheepswerven van RSV. China ziet Taiwan nog altijd als een afvallige provincie.

De Nederlandse overheid heeft voorlopig toestemming gegeven voor de lucratieve deal (450 miljoen gulden). Door de situatie in de scheepsbouwsbranche zou deze deal RSV voor de komende jaren overeind houden. Mogelijk gaat er ook personeel van RSV naar Taiwan om daar mensen op te leiden.

Handel

Vooralsnog gaat de import en export van Chinese handel via Rotterdam wel door. Vos zegt in de Volkskrant dat de China National Chartering Corporation, die over alle handel van en naar China gaat, nog niet gereageerd heeft op de duikbotenaffaire.

Rotterdam is tot nu toe de belangrijkste doorvoerhaven voor Chinese goederen, maar volgens Vos is de handel vrij simpel om te leiden via Hamburg of Bremen. Ook uitwijken naar België is een optie.

Shell

Oliebedrijf Shell is ook slachtoffer van de Chinese boycot. Het bedrijf was tot voor kort in verregaande onderhandelingen over de bouw van een smeeroliefabriek in de Chinese provincie Shanxi. Een woordvoerder van de Chinese ambassade maakte vandaag duidelijk dat alle gesprekken zijn stopgezet en dat ‘het onder huidige omstandigheden geen aanbeveling verdient de werkzaamheden voort te zetten’.

Shell wordt extra getroffen omdat vrijwel alle Chinese vliegtuigen gebruik maken van kerosine van Shell. Ook die verkoop zou nu in gevaar komen.

Hoeveel de handelsboycot Shell gaat kosten, kan het oliebedrijf niet zeggen. Verder laat Shell weten het Chinese besluit zeer te betreuren.

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Zorgen

Burgemeester Van der Louw van Rotterdam heeft opnieuw zijn zorgen uitgesproken over de gevolgen van de duikbootaffaire. Hij leidde twee jaar geleden nog een Rotterdamse delegatie naar China.

In de aanloop naar de duikbotenorder aan RSV werd Van der Louw nog gevraagd om advies te geven. Hij heeft geadviseerd om af te zien van de order.

Volgens Van der Louw is de werkgelegenheid die de duikbootorder aan Taiwan tijdelijk oplevert minder belangrijk dan het verlies aan werkgelegenheid dat in ons land kan ontstaan door de Chinese boycot.

Volgens het stadsbestuur van Rotterdam zou de Chinese boycot wel eens vijfhonderd banen kunnen kosten in Rotterdam. Het laden en lossen van de Chinese schepen levert in de Rotterdamse haven zo’n 50 tot 60 miljoen euro op.

Stukgoedbedrijven als Müller Thomson, Multi Terminals en Kroonvlag zouden de hardste klappen opvangen. Maar ook bulkgoedondernemingen zoals Graan Elevator Maatschappij en Frans Swarttouw zouden getroffen worden door de boycot.


Hoe ging het verder?

In de dagen daarna dreven de Chinezen de situatie nog verder op de spits. Op 28 januari lekt uit dat China in gesprek is met Antwerpen en Zeebrugge over de verplaatsing van alle handel. Op diezelfde dag komt ook naar buiten dat chemicaliën, bestemd voor China, niet meer via Rotterdam mogen komen.

Van der Louw is achter de schermen druk bezig met lobbyen. Hij schrijft een brief aan zijn Chinese collega in zusterstad Shanghai, waarin hij zijn excuses aanbied voor de duikbotenorder. Ook spreekt hij de hoop uit dat de duikbotenaffaire niet ten koste gaat van de band tussen de twee steden.

De zo gekoesterde stedenband met Shanghai wordt vervolgens door de Chinezen in de ijskast gezet.

Meer Nederlandse bedrijven kregen te horen dat er opdrachten uit China geschrapt werden, zoals Philips en Martinair.

Politieke weerstand

Ook in politiek Den Haag groeit de weerstand tegen de deal. Nederland heeft op papier geen banden met Taiwan, maar wel met de volksrepubliek. Alleen al op dat vlak zou het opmerkelijk zijn dat de overheid de deal laat doorgaan.

De oppositie wordt vooral gevoerd door D66-leider Laurens-Jan Brinkhorst. Een poging vlak voor kerst om de toestemming voor de bouw tegen te houden haalde het niet met een miniem verschil (75-74).

Maar als begin februari duidelijk is wat de gevolgen zijn van de Chinese boycot, gaat het CDA overstag. Er wordt een motie aangenomen waarin het kabinet wordt opgeroepen om af te zien van de RSV-order.

Die motie wordt niet opgepakt door Van Agt, omdat het ‘te laat zou zijn’. China riep zijn ambassadeur terug uit Nederland en zette de Nederlandse ambassadeur het land uit.

De gevolgen van de duikbotenaffaire zijn aanzienlijk. Premier Van Agt liet later weten dat Nederlandse bedrijven voorlopig achteraan in de rij zouden staan als het ging om Chinese orders. Vooral de scheepsbouwers worden hard geraakt, want bijna vijf jaar komen er geen tot vrijwel geen nieuwe opdrachten binnen. Japanse bedrijven nemen de rol van Nederland over.

Door een grote overcapaciteit in de scheepsbouwbranche, gaat het lange tijd niet goed in de bedrijfstak. Ook met RSV kwam het niet goed. Het bedrijf ging zich in de jaren ’80 steeds meer toeleggen op andere branches, zoals de bouw van centrales en machines. In 1983 werd uitstel van betaling aangevraagd. Het bedrijf had tot dat moment 2,7 miljard gulden aan overheidssteun ontvangen.

Twee jaar na de duikbotenaffaire klopt Taiwan opnieuw aan bij Nederland voor twee duikboten. Dan zegt het kabinet direct nee. Dat zorgt mede voor een verbetering in de verhoudingen tussen China en Nederland. Een jaar later gaat de eerste handelsmissie naar China. Ook de stedenband tussen Rotterdam en Shanghai is inmiddels hersteld.

Kwamen die duikboten er uiteindelijk? Ja, maar dat heeft jaren geduurd. Pas in 1987 werden de Hai Hu en de Hai Lung opgeleverd. Volgens China-deskundige Fred Sengers waren deze schepen in 2019 nog in gebruik.

Bronnen:

De Volkskrant – 20-01-1981 – Rederij mijdt Rotterdamse dokken

Het Vrije Volk – 20-01-1981 – China slaat terug: geen zaken met Shell

Het Vrije Volk – 21-01-1981 – Grote fout

Het Vrije Volk – 22-01-1981 – Niet welkom

Trouw – 22-01-1981 – Opleiding

NRC Handelsblad – 24-01-1981 – Bezoek afgelast op verzoek RSV

De Volkskrant – 27-01-1981 – Breuk met China kost 600 banen

De Volkskrant – 29-01-1981 – China praat met België

Historisch Nieuwsblad – 2019, Fred Sengers – De duikbootaffaire tussen Nederland en China

Auteur: Dave Datema

Gepubliceerd op: 19-01-2021

Verhaalnummer: 156

ROTTERDAM – Na een hoop poeha, onduidelijkheid en zelfs een tikje chaos, mag Rotterdam zich vanaf vandaag zich eindelijk de grootste haven van de wereld noemen. Het streefde de haven van New York voorbij.

Voor de term ‘grootste haven van de wereld’ zijn meerdere definities mogelijk: gaat het om de hoeveelheid aan overgeslagen goederen, de oppervlakte van het haven gebied of het aantal schepen dat de haven bezoekt.

Vanmiddag, toen het 25.000ste schip van dit jaar binnen zou komen (een unicum), was het voor burgemeester Van Walsum van Rotterdam om alle schroom van zich af te schudden: Rotterdam is de grootste.

Langzaamste race aller tijden

Het was voor het eerst in de geschiedenis van de Rotterdamse haven dat de grens van 25.000 schepen werd verbroken.

Tegelijkertijd zorgde het record ook voor wat opmerkelijke problemen. Aan het einde van de middag, toen het magische getal dichter- en dichterbij kwam, lagen schepen buitengaats te wachten, om maar in aanmerking te komen voor de titel.

“Tussen drie en vier uur kwamen er maar drie meer, tussen vier en vijf maar twee. Er waren er toen nog twee nodig en de laatste zou de 25.000ste zijn. Frappant toeval op dat moment: de loodsboot liet weten, dat hij nog maar één loods beschikbaar had en dat het andere schip, het 25.000ste moest wachten op een loods van de nieuwe onderweg zijnde ploeg.”

(Het Vrije Volk, 19-12-1962)

Een Brits vrachtschip was het wachten beu en voer daarop de haven in. En om 17:40.21 uur passeerde de Zweedse erts-olietaker Tosterö als 25.000ste schip van dat jaar de officiële meldingspost bij Hoek van Holland.

Burgemeester Van Walsum verklaarde verder dat Rotterdam mogelijk al jaren een stuk groter was dan New York, als je het op een bepaalde manier bekijkt. New York rekende ook de overslag van New Jersey mee, terwijl Rotterdam de cijfers van Schiedam, Vlaardingen en Dordrecht buiten beschouwing liet.

Zo was de overslag in 1961 in New York slechts 91 miljoen ton, waar in Rotterdam 129 miljoen ton werd overgeslagen.

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Felicitaties

Uit het hele land kwamen er vanmiddag gelukswensen en felicitaties binnen op het Rotterdamse stadhuis. De Amsterdamse burgemeester Van Hall was zelfs een van de eersten die een felicitatietelegram stuurde.

Ook vanuit andere havensteden is er gereageerd. Antwerpen liet weten blij te zijn, met het succes van Rotterdam. “We hebben altijd een vriendschappelijke verhouding gehad. Als het met de ene vriend goed gaat, kan de andere vriend dat toch alleen maar toejuichen?”, liet de wethouder van Havenzaken in Antwerpen weten.

Het stadsbestuur in Hamburg, een andere grote concurrent, was minder gecharmeerd. Het Vrije Volk: “Je krijgt op het Hamburgse stadhuis na lang aandringen een functionaris, die zegt de eerste burgemeester zeer nabij te staan en het enige antwoord luidt: “Nah, und?”


Hoe ging het verder?

Door de aanleg van de Maasvlakte kon de Rotterdamse haven doorgroeien. Er waren nog even plannen om van de Hoeksche Waard ook een havengebied te maken, maar dat ging niet door.

Tot en met 2004 kan Rotterdam zich ‘de grootste van de wereld’ noemen. Die rol werd toen overgenomen door Shanghai. Inmiddels is Rotterdam afgezakt naar plek elf.

Een dag na de aankomst van de Töstero in de Rotterdamse haven, werd Kapitein Stig Ehrlander werd in het zonnetje gezet door het stadsbestuur. Zijn reactie: ‘Ik ben blij, maar ik heb het nu wel druk. Mooie haven overigens’.