Skip navigation

Tag Archives: Scheveningen

SCHEVENINGEN – In de gevangenis van Scheveningen hebben mariniers een einde gemaakt aan een gijzeling van meerdere mensen die ruim vier dagen heeft geduurd. Dat is gebeurd zonder dat er ook maar één druppel bloed heeft gevloeid. De gijzelaars werden dagenlang vastgehouden in de kerkzaal van de gevangenis.

De bevrijding begon vanmorgen rond 04:00 uur.

“Om de gedetineerden te intimideren werd de ruimte met lichtfakkels en schijnwerpers in een zee van licht gezet en vuurden de met Uzi-machinepistolen bewapende mariniers enkele salvo’s af op het plafond. Om de paniek te vergroten schoot men van buiten op de kerkruiten.”

(Het Vrije Volk, 31-10-1974)

Volgens de Haagse hoofdcommissaris Peijster is het de eerste keer dat bij een gijzeling is gekozen voor een ‘harde lijn’. De politiechef spreekt van een volledig succes. De gijzelnemers hadden twee pistolen en enkele stiletto’s. Er is wel geschoten met de pistolen, maar er is niemand gewond geraakt.

Een van de gijzelnemers stak meteen zijn handen in de lucht, terwijl twee anderen dekking zochten. Alleen de Palestijn Nuri greep naar zijn wapen en wilde vechten.

De gijzeling

De gijzeling begon afgelopen zaterdagavond. In de kerkzaal was een optreden van een koor van de reclassering. In de zaal zaten dertien gevangenen, de koorleden, familieleden van de koorleden. Er waren vier kinderen onder de aanwezigen. Ook waren er twee ongewapende bewakers.

Wie zijn de gijzelnemers?

  • Jan B.: Hij kondigde de gijzeling aan. Was vrij agressief. Zat een straf van zeven jaar cel uit voor een gijzeling in Espijk, samen met Daan Denie. Stond bekend als ‘uitbraakgevaarlijk’.
  • Adnan N.: Palestijn. Zat vast voor een vliegtuigkaping, die eerder dit jaar eindigde op Schiphol. Stond samen met Sami T. terecht in het eerste terreurproces in Nederland.
  • Mohammed K.: Algerijn. Zat twee jaar cel uit voor een gewelddadige overval in Rotterdam.
  • Daan D.: Zat een straf uit van zeven jaar cel uit voor een gijzeling in Espijk in 1973.

Rond zeven uur ’s avonds sprong Brouwers op en schoot twee keer met een pistool. Ook de drie andere gijzelnemers sprongen op.

Brouwers riep dat iedereen op de grond moest liggen in één hoek van de ruimte. Een van de bewakers gaf de sleutels van de kerkzaal aan D..

De andere gedetineerden mochten zich toen aansluiten bij de gijzeling, maar daar deed niemand aan mee. Ze verlieten allemaal de kerkzaal. Een van de gevangenen kwam vervolgens een portofoon en een radio brengen.

Eisen

Niet veel later kwamen de eisen van de gijzelnemers. Adnan N. eiste dat medekaper Sami T. zich bij het gezelschap mocht voegen. Verder werden er geen eisen gesteld. Zondagmorgen werd gevraagd om medicijnen, voedsel en melk voor de kinderen. Ook werd geëist dat de linkse activist Lucien van Hoesel als bemiddelaar zou optreden.

Van Hoesel kreeg een paar keer een briefje mee. Soms kwamen er ook kinderen of familieleden van het koor naar buiten. Maar na een paar uur dreigden de gijzelnemers pater de Bot dood te schieten.

Die middag meldde Sami T. zich via de portofoon bij de gijzelnemers. Hij meldde Adnan N., die zich ontpopte tot een van de twee leiders van de gijzelnemers, dat hij geen heil zag in de actie van zijn voormalig kompaan.

(Dit artikel gaat verder onder deze advertentie)



Inval

Na een gijzeling die 108 uur duurde kwamen bewapende mariniers van de Bijzondere Bijstands Eenheid de kerkzaal binnen.

De actie heeft slechts een paar minuten geduurd. De vier gijzelnemers werden compleet verrast. Adnan N. lag te slapen. Daan D. gaf zich meteen over. Jan B. gebruikte een van de gijzelaars nog als menselijk schild en probeerde te schieten. Zijn wapen weigerde.

Vrij snel lagen de vier gijzelnemers naakt en geboeid op de grond. Er waren toen nog enkele gijzelaars in de kerkzaal aanwezig.


Hoe ging het verder?

De wapens waren de gevangenis binnengesmokkeld door een Benedictijnenmonnik uit Oosterhout. Hij had een sterke band met Jan Brouwers en die had hem gevraagd om pistolen de gevangenis in te smokkelen. Hij werd veroordeeld tot anderhalf jaar cel. Daarna ging hij terug het klooster in. Volgens zijn advocaat was de broeder ‘verslaafd aan goed doen’.

Voor de Nederlandse overheid was het erg belangrijk dat de gijzeling goed afliep. Een maand eerder was er ook al een gijzeling, bij de Japanse ambassade. Daar wisten de gijzelnemers een vliegtuig met vrijgeleide te regelen. Dat zorgde voor wat imagoschade in het buitenland.

Minister van Justitie Dries van Agt was er alles aan gelegen om de zaak volledig tot een goed einde te brengen. Terwijl premier Den Uyl voorstander was van eindeloze gesprekken met de gijzelnemers, was Van Agt voorstander van hard ingrijpen. Uiteindelijk kreeg hij van de premier het groene licht.

Jan B. kreeg in 1980 gratie en werd politiek actief, voor de Rode Hulp, een linkse beweging. Daan D. pleegde na zijn straf nog een overval en werd weer opgepakt.

Adnan S. werd al in 1975 vrijgelaten, samen met Sami T. na een gijzeling in Tunesië. De gijzelnemers eisten daar de vrijlating van dertien medestrijders, waaronder de twee die in Nederland vastzaten. Knarsetandend ging de Nederlandse overheid akkoord.

Hoe het met K. afliep is niet duidelijk.

Het koor ging later dat jaar alweer zingen in de gevangenis. Die dienst werd geleid door bischop Simonis.

Bronnen:

Vrij Nederland – 04 juni 2014 – De vergeten gijzeling van Scheveningen

Het Vrije Volk – 31 oktober 1974 – Gijzelaars vrij, gevangenen gepakt

Auteur: Dave Datema

Gepubliceerd op: 30-10-2019

Verhaalnummer: 158

SCHEVENINGEN – Wat een feest had moeten worden met internationale liedjes uit heel Europa werd een keiharde ruzie met beschuldigingen over en weer. Singing Europa ’69 werd niet het succesnummer en leverde uiteindelijk ook twee hele boze ‘winnaars’ op: België en Spanje.

Tijdens de slotavond van het ‘alternatieve songfestival’ in het Kurhaus ging de strijd om de winst (en het bijbehorende prijzengeld en publiciteit) tussen de Belgen en Spanjaarden. Maar na het Belgische optreden gaf het Spaanse jurylid opvallend weinig punten aan de Belgische Hoe Harris, Rita Deneve en het Wallace Collection.

Terwijl de meeste landen met 18 tot 20 punten kwamen voor de Belgen, gaf de Spanjaard een 5. Dat leverde hem behoorlijk wat boegeroep uit het publiek op, dat ook wel kon zien dat dit doorgestoken kaart was. Het zorgde ervoor dat Spanje op 240 punten eindigde en België op 239.

“Pure corruptie”, riep de Belgische ploegleider Louis van Rymenant witheet van woede, nadat de jury Spanje tot winnaar had uitgeroepen. De jury trok zich na de uitslag meteen terug in een van de zalen van het Kurhaus.

“Pure corruptie”

(Louis van Rymenant, ploegleider België)

Enkele uren later kwam voorzitter Paramor van de jury met een compromis: Spanje en België zouden allebei op de eerste plek eindigen. “De jury herroept de einduitslag en verklaart, dat de Spaanse en Belgische ploegen beide op de eerste plaats zijn geklasseerd.”

Ook dat was geen oplossing volgens Van Rymenant die uit zijn slof schoot bij een verslaggever van Het Vrije Volk. “Wij een eerste plaats of helemaal niets, geen gedeelde plaats. Als ik m’n geld niet krijg, begin ik een gerechtelijke procedure”

Belangen

Later bleek dat het Spaanse jurylid zo zijn redenen had om een Belgische overwinning te saboteren. Het jurylid was directeur van de platenmaatschappij Belter, waar alle leden van de Spaanse ploeg voor werkten. Winst zou veel publiciteit betekenen en dat was weer goed voor de platenmaatschappij.

De andere juryleden waren daarvan op de hoogte en drongen na de bekendmaking van de uitslag aan op een vergadering.

Het Spaanse jurylid, Joaquin Alfonso, vertrok na het juryberaad meteen naar zijn hotel. Hij bleef erbij dat hij de Belgen in de finale veel slechter vond dan tijdens de voorronde. De organisatie was van te voren op de hoogte van de band die Alfonso had met de artiesten, beweerde het jurylid tegen de toegestroomde media. Ook de andere juryleden zouden voor het begin van het festival op de hoogte zijn geweest.

Zo is het zelfs zo dat de Belgische ploegleider Van Rymenant en Alfonso ook al zakelijke contacten hadden. “Of ik daar nu nog mee door ga? Nee”, zei de Belgische leider boos.

Nee, Spanje wint

Organisator Lou van Rees, die een paar dagen geleden nog luidkeels verkondigde dat er volgend jaar weer een Singing Europe zou komen, was helemaal niet blij met de compromis die de jury had gevonden. In een late verklaring liet de impresario weten dat de beslissing van de jury op geen enkel reglement was gebaseerd en is feite nergens op sloeg.

Van Rees bleef erbij dat de uitslag bleef staan zoals hij op de televisie en de radio was uitgezonden met Spanje als winnaar en België als tweede.

De Belgen hebben aangekondigd dat ze in de volgende week contact zullen zoeken met Reinder Zwolsman, projectontwikkelaar en de grote financiële man achter het festival.

Liedjesfestijn

Aan Singing Europe deden vijftien landenteams mee. Op de eerste avonden kwamen steeds een paar landen in actie. Elk land levert een solist(e) en een paar muzikanten. Er volgen dan drie optredens die beoordeeld worden.

De zes landen met de meeste punten gingen door naar de finale. Spanje, België, Frankrijk, Joegoslavië, Engeland en Tsjecho-Slowakije kwamen vandaag in actie. Na Spanje en België eindigde de Fransen op de derde plek.

Voor de Nederlands zanger Ben Cramer was er een klein succesje. Hij krijgt van de Belgische minister voor Cultuur de prijs voor de beste act.

Singing Europe had vooral het Nederlandse alternatief moeten zijn voor het jaarlijkse Knokkefestival, dat volgende week plaatsvind. Ook dat festival is niet vies van een relletje meer of minder. Maar de problemen zijn vaak niet zo groot als nu in Scheveningen.

Maar naast de chaos rondom de eindoverwinning was er meer kritiek op het evenement. Sommige deelnemende landen waren ondermaats. Zo stuurde Hongarije een pianist die normaal gesproken in een bar in Boedapest speelt.


Hoe ging het verder?

Lou van Rees wilde met Singing Europe een onvergetelijke indruk achterlaten. Het is maar de vraag of hij dat op deze manier bedoelde.

Vooral de Volkskrant was hard in haar oordeel over organisator Lou van Rees:

“Een totale mislukking. Een festival met een overvloed aan ‘artiesten’ die gewoon nog ’n tijdje bij moeder thuis tussen de Luxemburgse, Zweedse, Italiaanse en Zwitserse schuifdeuren hadden moeten blijven oefenen.”

(Volkskrant, 10-07-1969)

Een week na Singing Europe staat een liedjesfestijn gepland in Knokke (België), maar er wordt snel besloten om deze wedstrijd maar niet op televisie uit te zenden.

De media is eensgezind over het festival: het is een gigantische flop, vooral door de rel op het einde. Lou van Rees noemt een week later de pers ‘vooringenomen’.

Van zijn voornemen op het jaar erna weer een liedjesfestival te organiseren moet Lou van Rees al binnen een paar maanden terugkomen. Het wordt 1971, laat hij dan weten. Maar ook dan blijft het stil. Een nieuw Singing Europe komt er uiteindelijk nooit.

Lou van Rees zou nog zeker tien jaar lang doorgaan als een van de grootste en bekendste impresario’s van Nederland. Singing Europe was niet meer dan een kleine smet op zijn blazoen.

Bronnen:

Het Vrije Volk – 10-07-1969 – Belgische ploegleider: Corruptie!

Algemeen Handelsblad – 10-07-1969 – Spanje moeizaam winnaar

Auteur: Dave Datema

Gepubliceerd op: 09 juli 2018

Verhaalnummer: 46


SCHEVENINGEN – Een brand heeft gisteravond en vannacht voor zeker een miljoen gulden aan schade aangericht op de pier van Scheveningen. Meerdere winkeltjes, halverwege de pier, gingen in vlammen op.

De Telegraaf citeert uit een voorlopig politierapport dat het vuur waarschijnlijk is ontstaan in een friteszaak. De patatbakker was rond half elf even weggeroepen en een windvlaag heeft daarna een deel van het vet uit de pan doen slaan.

Even heeft de man nog geprobeerd om het vuur te blussen met een schuimblusser, maar de situatie was niet meer te redden. Toen de brandweer even later arriveerde stond de patatkraam in lichterlaaie en was het vuur al overgeslagen naar andere winkels.

Brand op pier van Scheveningen. Foto: Jac de Nijs, Nationaal Archief/Anefo.

Bluswater

Voor het bestrijden van de brand had de Haagse brandweer ook alle moeite om (zoet) bluswater bij de brand te krijgen. De grootste bluswagens konden niet dichtbij de pier komen, omdat de ingang niet breed genoeg was.

Bluswater moest meer dan 300 meter verderop gehaald worden aan de Zwolsestraat. De brandweer moest honderden meters aan brandslangen uitrollen om het vuur te bestrijden.

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Mensen

Toen de brand uitbrak was een Duits gezin met twee kinderen nog aanwezig op één van de vier piereilanden. Zij zaten in een restaurant en konden – net als het personeel – niet terug naar de boulevard.

Pas na twee uur kon de brandweer de bezoekers bereiken en hen bevrijden uit hun situatie.

Brand op pier van Scheveningen. Foto: Jac de Nijs, Nationaal Archief/Anefo.

Schade

De schade van de brand ligt rond de miljoen gulden, schat eigenaar EMS. Maar dat is nog niet met duidelijkheid te zeggen. Ook is nog niet bekend hoe ernstig de schade is aan de betonconstructie van de pier.

Afgelopen nacht werd al een begin gemaakt met de opruimwerkzaamheden. De directie van EMS verwacht dat vandaag in de loop van de dag de pier alweer open kan. De restaurants en eettentjes blijven voorlopig wel gesloten omdat er geen stroom, gas en water is.

Niet voor het eerst

Tijdens de oorlog was er ook al een keer een grote brand op de pier van Scheveningen. In 1943 bleef er toen alleen een hoop verwrongen staal over na een brand.

In een deel van de pier was hooi opgeslagen voor de paarden van de Duitse militairen. In het hooi ontstond broei. De brandweer kon toen niets anders dan werkloos toekijken, omdat de verbinding naar de pier was weggehaald. De Duitsers waren namelijk bang dat de pier bij een eventuele Britse invasie zou worden gebruikt.


Hoe ging het verder?

Het was dus niet de eerste brand op de Pier van Scheveningen en ook zeker niet de laatste. In 1994 werd brand gesticht door twee jongens. Toen lag de schade rond de vier ton.

Ook in 2011 ontstond er een grote brand boven het schateiland. De amusementshal raakte daarbij zwaar beschadigd. Kort daarop liet eigenaar Van der Valk weten dat ze de pier wilden verkopen, omdat de onderhoudskosten de pan uitrezen.

De pier werd in 2013 grotendeels failliet verklaard. Een poging om de pier te veilen mislukte. In 2014 werd de pier alsnog verkocht aan een vastgoedmaatschappij en een investeringsmaatschappij.

Bronnen:

Het Vrije Volk – 24-04-1968 – Miljoenenschade bij Pier-brand

De Telegraaf – 24-04-1968 – Scheveningse pier vandaag weer open

Wikipedia – Scheveningse pier

Tekst: Dave Datema

Gepubliceerd op: 23-04-2018

Verhaalnummer: 112

SCHEVENINGEN – Het concert van de popgroep Rolling Stones in het Kurhaus gaat de boeken in als een van de kortste in de geschiedenis. De menigte jongeren in de zaal was vanavond zo door het dolle heen dat een deel van het meubilair werd gesloopt. Na tien minuten werd, op verzoek van de Stones, het optreden gestaakt.  

Het was niet voor het eerst dat een van de grootste bands van de wereld naar Nederland kwam. Tijdens het bezoek van de Beatles, een paar maanden geleden, was er ook sprake van een gekte in Nederland. Maar het optreden in Blokker (Noord-Holland) kende bij lange na niet de hysterie zoals vandaag in het Kurhaus in Scheveningen.

De sfeer in de opgefokte zaal bereikte een kookpunt toen de Stones op het podium kwamen. Stoelen werden afgebroken en rug- en armleuningen werden richting het podium gegooid.

Drummer Charlie Watts kon maar net voorkomen dat hij een stuk glas tegen zich aangegooid kreeg. Hij bukte, waardoor het glas in het gezicht van technicus terecht kwam. De technicus werd hevig bloedend behandeld achter de schermen.

Ondertussen probeerden de beveiligers op het podium te voorkomen dat mensen vanuit de menigte voor het podium bij de artiesten wisten te komen. Mensen die –ongewild of niet- toch op het podium kwamen, kregen klappen en werden afgevoerd.

De muziek van de Stones was door de uitzinnige menigte nauwelijks te horen. Ondanks de chaos voor en op het podium, speelden de artiesten toch door, totdat ook de snoeren van de microfoons vernield waren. Zanger Mick Jagger kon niets meer, maar zijn collega’s gingen verder met een instrumentaal nummer.

Ondertussen raakten meer mensen gewond, ook door de vechtpartijen die op sommige plekken in de zaal plaatsvonden. Sommige meiden werden de kleren van het lijf gerukt. Twee van hen werden door de politie in veiligheid gebracht.

De politie, die tot dusverre in de catacomben had gezeten om uitlokking van verder geweld te voorkomen, was inmiddels ook op het podium gaan staan. De agenten waren een gewillig doelwit voor het doorgeslagen publiek.

Vanuit de zaal werd het podium bijna gebombardeerd met stoelpoten, rugleuningen en andere voorwerpen. De organisatie besloot uiteindelijk om het concert te beëindigen. De bandleden werden in veiligheid gebracht.

Dit zorgde er niet voor dat de rust terugkeerde in de zaal. Er braken nog meer vechtpartijen uit en de politie trad nog harder op. Ook nadat het licht in de zaal werd uitgedraaid keerde de rust niet terug. Plantenbakken werden leeggegooid en ruiten ingeslagen.

Na tien minuten kon de politie de zaal  ontruimen, maar buiten gingen de vernielingen verder. Geparkeerde auto’s werden gesloopt. De Haagse politie moest meerdere charges uitvoeren.

Er zijn vier jongeren aangehouden.

‘Nooit meer naar Den Haag’

De Stones hadden in hun carrière veel meegemaakt, maar wat er in Den Haag gebeurde, verbaasde ook hen. Ze hadden vooral geen goed woord over voor het optreden van de politie.

“Onze muziek heeft de jeugd niet gek gemaakt. Ze waren alleen maar woedend omdat een knokploeg op het toneel hen trapte en sloeg. Men raakte daarover in razernij zodat men tot een algehele aanval overging”

(Mick Jagger, Telegraaf, 10-08-1964)

Gitarist Brian Jones sluit zich daarbij volledig aan. “We hebben overal in de wereld gespeeld, maar nog nooit hebben we een politiemacht gezien die zo hardhandig en ontactisch optrad als hier in Den Haag. We willen dan ook nooit meer in Den Haag spelen. Dit is te gek.”

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



‘Konden niet anders’

Hoofdinspecteur Buyze benadrukt dat het politieoptreden een preventieve werking moest hebben, maar dat ze daar niet in geslaagd zijn. “Waar gewerkt wordt, worden fouten gemaakt”, zei Buyze in een in de haast opgezette persconferentie in de hal van het Kurhaus.

Buyze had ongeveer 25 agenten en drie honden tot zijn beschikking.

“Maar ik durfde mijn mannen niet de zaal in te sturen. Ik geloof dat zij er niet levend uitgekomen zouden zijn”

(Politieinspecteur Buyze, Algemeen Handelsblad 10-08-1964)

Oorzaak

Ook de organisatie van het concert kreeg behoorlijk wat kritiek te verduren. De sfeer was al gespannen tijdens het voorprogramma, met artiesten als Rudi Carell, Johny Lion en André van Duin. Deze artiesten hadden totaal geen binding met het jonge publiek en de aanwezigen lieten dat weten ook.

Na afloop werd er ook gewezen naar de filmploeg, die beelden maakten van het optreden. Tijdens het voorprogramma, toen het nog rustig was, probeerde de ploeg de jongeren op te jutten door dingen te roepen als ‘Kom jongens, doe eens lekker gek’.

Schade

Hoe groot de schade is aan de Kurzaal is niet duidelijk. Organisator Paul Acket had het eerder over een bedrag tussen de 15.000 en 20.000 gulden, maar dat bedrag werd later ontkend door Kurhaus-directeur Van Dusseldorp. De directeur deed verder geen uitspraken over de hoogte van de schade.

Wie er voor de kosten gaat opdraaien is net zo onbekend. Acket zou niet verzekerd zijn. Door het ophitsend gedrag van de EMS-filmploeg voelt hij zich niet langer aansprakelijk voor de ontstane schade.

Cliff Richard

Het is niet voor het eerst dat er een concert van een popidool uitmondt in complete chaos. In Rotterdam gebeurde het twee jaar geleden ook al een keer bij een optreden van Cliff Richard.


Hoe ging het verder?

Wie uiteindelijk voor de schade is opgedraaid is niet helemaal duidelijk. Ook gaan er wat verhalen over dat de rellen vooropgezet spel zijn, maar dat hebben de betrokkenen altijd ontkend.

Duidelijk is we dat het concert van de Stones in het Kurhaus de boeken ingaat als een van de meest memorabele uit de Nederlandse muziekgeschiedenis. En een van de kortste overigens.

Beelden

De beelden die op YouTube staan, kloppen overigens niet helemaal. Van het optreden is alleen beeld en geen geluid overgebleven. Het nummer dat je de Stones hoort spelen, hebben ze in het Kurhaus niet gespeeld. Het geluid is afkomstig van een ander concert. De beelden zijn wel echt.

Wie had nou de meeste schuld?

In de media volgt er in de dagen na het concert een uitgebreide ruzie over wie er verantwoordelijk was voor de problemen. De organisatie kreeg een veeg uit de pan, omdat er geen rekening is gehouden met het publiek.

Meer kritiek was er op de politie die door hun onbehouwen houding (en geweld) niet echt hebben bijgedragen aan het terugbrengen van de rust. ‘Haagse politie is zeer hardhandig’, kopte het Vrije Volk. De Waarheid komt met een soortgelijke kop.

Maar (logischerwijs) waren er ook media die volledig de schuld bij de jongeren in de zaal legden. ‘Jeugd had maar één doel: alles vernielen’. Daar moet wel een heel grote kanttekening bij geplaatst worden. Die kop is geschreven door Telegraaf-journalist Henk van der Meijden, die ook producent was van de opnamen in het Kurhaus.

BRONNEN:

De Tijd De Maasbode“. Amsterdam, 10-08-1964, p. 3.

De Telegraaf“. Amsterdam, 10-08-1964, p. 3

De waarheid“. Amsterdam, 10-08-1964, p. 3

Het vrije volk : democratisch-socialistisch dagblad“. Rotterdam, 10-08-1964, p. 3

Tekst: Dave Datema en Rob Vermeulen

Gepubliceerd op: 01 oktober 2017

Verhaalnummer: 15