Skip navigation

Category Archives: Podcast

Wereldwijd is Gouda beroemd vanwege stroopwafels en kaas, maar de stad was honderden jaren de grootste exporteur van bier in West-Europa. “Dan gaat het echt om gigantische hoeveelheden”, zegt Remco van Gastel, auteur van het boek Stad van Bier. 

In de veertiende en vijftiende eeuw liep de jaarlijkse productie op tot 50 miljoen liter. “En dat werd, gek genoeg, vooral getransporteerd naar Vlaanderen, een gebied dat we nu juist kennen vanwege het bier.”

Maar hoe en waarom werd de bierproductie zo groot in Gouda? Van Gastel legt het uit in een uitgebreid gespek met Dagvantoen. 

Het boek Stad van Bier is te verkrijgen bij de Goudashop. 

In de rubriek ‘Uyt den Oude Dhoos’ blikken we deze week terug op een opmerkelijk cadeau in Leiden in 1950. 

Dit is de laatste aflevering van de Dagvantoen-podcast voor dit jaar. Er begint een soort winterstop. Halverwege januari zijn we terug met nieuwe afleveringen. Wil je andere afleveringen terugluisteren, dan kan dat hier: 

Al meer dan tien jaar wordt gesproken over de bouw van een nieuw Feyenoord-stadion, maar dit jaar werd het juist duidelijk dat de plannen voorlopig in de ijskast gezet zijn. 

Deze week is het negentig jaar geleden (november 1931) dat de plannen voor het huidige Feijenoord-stadion (dus met een ‘ij’) werden gepresenteerd. Maar ging het toen net zo moeizaam als nu?

Nederland zat in de jaren ‘30 midden in een economische crisis. Had dat ook gevolgen bij de besluitvorming rondom het stadion? Hoe was de samenwerking met de gemeente? Was er net zoveel tegenstand als nu? 

De vragen worden gesteld aan schrijver Jan Oudenaarden, die meerdere boeken schreef over de historie van Feyenoord.

De serie ‘De Geschiedenis van Feyenoord’ van Jan Oudenaarden is in de meeste boekhandels te verkrijgen.

In Uyt den Oude Dhoos een polygoon-journaal over de snelle opkomst van Zoetermeer in de jaren ‘70. Meer over die opkomst lees je hier: 

Andere verhalen deze week op dagvantoen

Meer Feyenoord-historie op dinsdag. Dan onder meer de terugblik op Feyenoord – Ajax van 1980. Bij de Amsterdammers maakt die wedstrijd zijn debuut: oer-Feyenoorder Wim Jansen. Maar het heeft die dag gesneeuwd en vanaf de tribune wordt een ijsbal midden in zijn gezicht gegooid. Hij kan daardoor maar 18 minuten spelen. 

Ook is er die dag een terugblik op een andere wedstrijd waarbij een Feyenoorder de voorpagina’s weet te halen. Als verdediger Piet Romeijn in 1969 het niet eens is met een scheidsrechterlijke beslissing, zegt hij tegen de arbiter ‘Hondelul’. En dat haalt dan weer de voorpagina’s. 

Volgende week zondag een terugblik op de aanleg van het ‘volksbos’ bij Vlaardingen. Als protest tegen de komst van een puinstort op die locatie planten 8000 mensen een boom in de Lickebaertpolder.

Het planten van het bos heeft succes, want de komst van de puinstort bij Vlaardingen gaat niet door.

Ook op 12 december een terugblik op de opening van de Moerdijkbrug. Treinen konden al sinds eind negentiende eeuw met een brug over het Hollandsch Diep. Automobilisten moesten wachten tot 1938.

Dat en meer, deze week op dagvantoen.nl

In Nederland zijn we inmiddels bezig met de vierde golf van de coronapandemie. En dat is een paar jaar na het 100-jarig jubileum van de Spaanse griep in Nederland. In de negende aflevering blikken we terug op de ‘Spaansche Griep’ in Nederland.

Klik hier om de podcast te beluisteren:

In ruim twee jaar tijd sloeg de ziekte keihard toe. Het kostte 38.000 Nederlanders het leven. “Er zijn gevallen bekend van een huisarts die in de ochtend alleen wat bedrust en wat hoestsiroop voorschreef en de volgende dag kon hij de overlijdenscertificaten van het hele gezin ondertekenen, zo hard sloeg de ziekte toe”, zegt historicus en politiek analist Ivo van de Wijdeven. 

Mensen werden met honderden tegelijkertijd ziek. En dat ontwrichtte de maatschappij behoorlijk: de post werd moeizaam bezorgd, het openbaar vervoer had een personeelstekort en in de fabrieken regende het ziekmeldingen.

Dagvantoen blikt terug op de ziekte, mede op basis van krantenarchieven en schetst daarmee een beeld van hoe de pandemie in 1918 en 1919 werd beleefd. Ook wordt een vergelijking getrokken met de huidige coronapandemie. “Er zijn grote verschillen, maar je ziet ook enorme overeenkomsten”, vertelt Van de Wijdeven. “Over hoe de ziekte zich verspreidt, maar ook de maatregelen die aanvankelijk genomen worden.”

Deze aflevering van Dagvantoen kwam mede tot stand door collega’s José, Aries, Herman, Ruud en Sjoerd die enorme krantenartikelen die zij wilden inspreken. 

In de rubriek Uyt den Oude Dhoos zijn oude geluidsfragmenten te horen van een bezoek van premier Van Beel aan Goeree-Overflakkee te horen, net na de Tweede Wereldoorlog. Hij komt in Middelharnis kijken hoe het gaat met het herstel van het eiland na de oorlog. 

Wat is er verder nog te zien en te lezen op dagvantoen-punt-nl deze week. Maandag is er de terugblik op een nogal langdurige ambtenarenstaking van eind 1983. Bussen reden niet en nog veel erger, het huisvuil was al weken niet opgehaald. 

“Voorbijgangers lopen met een grote boog om de hoog opgestapelde vuilniszakken bij brandweerpost Zaagmolenkade heen. Een deel van het vuil is afgegleden naar de rijbaan. Automobilisten rijden er stapvoets voorbij”

Sommige straten zijn bijna niet meer te gebruiken door de hoeveelheid huisvuil die op straat ligt. En dan hebben we het nog niet eens over de stank. 

Middenstanders kunnen het niet langer aanzien en stappen naar de rechter. Die verbiedt verdere stakingen op 29 november 1983.

Een dag later is er een terugblik op de opening van de eerste IKEA-winkel in Nederland, in Sliedrecht. Dat was niet echt vanzelfsprekend….

“De Sliedrechtse gemeenteraad was huiverig voor de komst van de Zweedse meubelgigant. De plaatselijke middenstanders waren bang dat ze omzet zouden mislopen. IKEA nodigde de raadsleden uit om eens te komen praten met middenstanders in Zweden. De directie wilde de mensen uit Sliedrecht laten zien dat een IKEA-filiaal juist meer publiek naar een plaats trok.”

Ondanks de tegenwerking van de lokale politiek, komt de winkel er wel. Daar heeft de Zweedse meubelmaker wel een truc voor moeten uithalen.

Kan je het je voorstellen? Een schip in de haven van Rotterdam, voortgedreven door een kernreactor…. en het is geen kernonderzeeër, maar gewoon een transportschip. 

Het gebeurde echt in 1964 en Rotterdammers kwamen massaal opdraven om een glimp op te vangen van deze nieuwe technologische ontwikkeling. 

Maar je legt niet zomaar een kerntransportschip in de haven van Rotterdam. Toch? Hoe dat allemaal ging en hoe andere steden er naar keken, hoor je in de achtste aflevering van de Dagvantoen-podcast.

Uyt de Oude Dhoos

Wist je dat er in Rotterdam tot in de jaren ‘50 een veemarkt gehouden werd, niet ver van het centrum van de stad. Dat gebeurde niet ver bij de Goudse Rijweg op een open ruimte waar nu de Veemarktstraat ligt.

Verder op dagvantoen.nl deze week

Op dinsdag wordt teruggeblikt op het Russell Tribunaal in Rotterdam in 1980. Dat is een soort rechtbank waarin onderdrukte groepen hun rechtspositie behandelt. In 1980 gaat het om inheemse volkeren, zoals indianen. Er lopen in die periode dus ook tal van indianen door de stad. 

Woensdag blikken we terug op het vertrek van de Franse troepen in 1813 uit onze regio. In Dordrecht ging dat overigens wel heel opmerkelijk. Als iemand daar een Dordtse vlag hijst, rood-wit-rood, dan denken de Fransen aan de overkant, in Papendrecht, dat het gaat om een Engelse vlag, want die is ook rood-wit. Niks van waar natuurlijk, maar de Fransen slaan op de vlucht. 

Op 25 november een terugblik op een van de bekendste speeches van de afgelopen twintig jaar: 

En komend weekend, blikken we terug op een van de grootste, maar nauwelijks bekend treinrampen in Nederland: de treinramp bij Sliedrecht. 

De ravage was enorm. De stoomlocomotief reed nog ongeveer honderd meter door, voordat het ontspoorde. De houten wagons werden in elkaar gedrukt, alsof ze van papier waren. De meeste slachtoffers zaten in de stoptrein. Een van de treinstellen vloog daarna in brand. De oranje gloed van het vuur was in heel Sliedrecht te zien.

De zevende aflevering van de Dagvantoen-podcast staat vrijwel in het geheel in het teken van de vondst van gif in de Zellingwijk in het dorpje Gouderak. Deze maand is het 40 jaar geleden, dat de eerste berichten over een grote hoeveelheid gif naar buiten kwamen in de media. 

De ongeveer driehonderd bewoners gingen vervolgens een proces in dat voor sommigen een paar jaar, maar voor andere drie decennia heeft geduurd. 

“Op een gegeven moment kwamen we terug van vakantie”, vertelt oud-bewoner Piet Schakel in de podcast, “de buren waren al weg en de ruiten waren ingegooid. Mijn vrouw en ik keken elkaar aan en zeiden: Weg hier. Hier willen we niet blijven.”

“Geld. Dat was de belangrijkste reden dat het allemaal zo lang heeft geduurd”, zegt oud-bewoner Ger Bouter, die jarenlang als voorzitter van de bewonerscommissie heeft geknokt voor een terugkeer van de bewoners naar de wijk. “Maar er was ook een enorm verschil in hoe huurders en kopers werden behandeld. Ook dat ging over geld. Maar het veroorzaakte enorme ruzies.”

Een terugblik op knokken tegen de overheid, beloftes, ruzies en ‘jaloezie op de afhandeling in Lekkerkerk’. 

In de rubriek Uyt den Oude Dhoos blikken we terug op de tewaterlating van een groot schip in Alblasserdam. Ook in 1958 was dat al een zeer imposante gebeurtenis. 

Verder op dagvantoen.nl

Op 15 november blikt dagvantoen terug op Sparta – Feyenoord in 1970. Tijdens die wedstrijd schiet keeper Eddy Treijtel een meeuw uit de lucht. 

Op 18 november staan wat opmerkelijke demonstraties centraal. In 1918 komen tienduizenden mensen bij elkaar op het Malieveld in Den Haag om de steun uit te spreken voor Koningin Wilhelmina. Het is een reactie op de oproep tot een revolutie, een week eerder door Troelstra in Rotterdam.

Ook op 18 november, maar dan in 1987, is er in Rotterdam een demonstratie tegen de opvoering van het toneelstuk ‘Het vuil, de stad en de dood’. Volgens de demonstranten is het stuk anti-semitisch. De try-out wordt onmogelijk gemaakt, als demonstranten het podium bezetten. 

Op 19 november is het 600 jaar geleden dat de Sint Elisabethsvloed plaatsvond. Een groot deel van Holland liep onder water omdat de dijken doorbraken en vooral het gebied rondom Dordrecht werd zwaar getroffen. 

In de podcast van vorige week stelden we de vraag ‘Wie was die Sint Elisabeth eigenlijk?’ en ‘Waarom werd de ramp naar haar vernoemd?’ Het antwoord kwam van Marianne Eekhout van het Dordrechts Museum:

Dit en meer deze week op dagvantoen.nl

In Dordrecht wordt dit jaar uitgebreid stilgestaan bij het feit dat het 600 jaar geleden is dat de Sint Elisabethsvloed plaatsvond. Bij die vloed kwam de Dordtse (of ‘Groote’) Waard onder water te staan. En hoewel het niet duidelijk is hoeveel mensen om het leven kwamen, ligt het dodental ergens rond de tweeduizend. Een gigantisch aantal voor die tijd. 

De ramp is dus vernoemd naar Sint Elisabeth. En dat is een bewuste keuze geweest. “Sint Elisabeth is de beschermheilige van de mensen in nood; bedelaars, vluchtelingen, mensen die getroffen zijn door een ramp”, zegt conservator Marianne Eekhout van het Dordrechts Museum. 

In het museum is tot maart van dit jaar de expositie Elisabeth en de Vloed te zien. In de zesde aflevering van de Dagvantoen-podcast geeft Eekhout antwoord op de vraag wie deze Elisabeth precies was en waarom de ramp haar naam kreeg.

Op de expositie in het Dordrechts Museum zijn onder meer de vier panelen te zien die de inwoners van Wieldrecht (een van de getroffen dorpen bij de Elisabethsvloed) hebben geschonken aan Dordrecht. Daar staat het getroffen gebied op afgebeeld. Ook staat het levensverhaal van Elisabeth daarop afgebeeld. “Het leest als een stripverhaal”, vertelt Eekhout.

In Hoek van Holland maakt men zich op voor een jubileum, volgend jaar. Dan is de Nieuwe Waterweg 150 jaar oud. “En zonder Nieuwe Waterweg geen Hoek van Holland”, zegt Henk van der Lugt van het Historisch Genootschap Hoek van Holland in een uitgebreid gesprek. 

Er staan allerlei evenementen gepland en mogelijk keren ook de Hoekse havendagen voor één keer weer terug. 

Lees verder: Rotterdam heeft eindelijk de langverwachte verbinding met zee: de Nieuwe Waterweg

In Uyt den Oude Dhoos gaan we terug naar Katwijk in de jaren ‘50, waar men toen begon met nauwkeurig onderzoek naar de hoogte van de golven.  

De vijfde aflevering van de Dagvantoen-podcast staat in het teken van Cees Engel, huisjesmelker, voormalig krottenkoning van Rotterdam, aanvoerder van de fameuze ‘klootzakkenlijst’ van de gemeente Rotterdam én sinds kort ook bekend als vader van corona-scepticus Willem Engel. 

Engel had in de jaren ‘90 meer dan zeshonderd panden in Rotterdam. Er was kritiek zijn handelen als huurbaas, vooral ook van de gemeente Rotterdam, maar hij bleef volhouden dat hij niets verkeerds deed. Dat bleef hij doen, ook na zijn veroordeling en celstraf. Zelfs nadat de gemeente Rotterdam hem uit de stad verbande (met een oprotpremie van 13 miljoen euro) bleef hij strijdbaar. Veel mensen kennen hem dan ook als man achter de probleemcamping Fort Oranje. 

Paul Verspeek van Omroep Rijnmond sprak Cees Engel vorig jaar. “Zijn hele leven staat al in het teken van een strijd tegen de overheid. Waar dat precies vandaan komt, dat vind ik moeilijk te achterhalen. Hij was altijd van mening dat hij mensen hielp. Mensen konden bij hem terecht.”

“Maar het moet wel gezegd worden. Het is een apart figuur. Het is niet iemand waar je gezellig mee gaat zitten babbelen.”

Een uitgebreide terugblik op het reilen en zeilen Cees Engel, de krottenkoning van Rotterdam. 

Erasmusbrug

Enkele weken geleden werd de 25e verjaardag gevierd van de Erasmusbrug in Rotterdam. Nu is de brug megapopulair, maar dat was in de beginperiode wel anders. De brug bleek nogal wat kinderziektes te hebben. Van loslatend asfalt tot de beruchte trillende tuien. 

In Uyt den Oude Dhoos blikken we terug op topsort in Rotterdam: een ouderwetse zeepkistenrace.

De 11-jarige Dic Pennings wint de zeepkistenrace voor de jeugd aan de Westzeedijk te Rotterdam om de Grand Prix van de Van Speykstraat.

Maker:Polygoon-Profilti (producent) / Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid (beheerder) Publicatiedatum:20 december 1958

De vierde aflevering van de podcast van de Dagvantoen staat grotendeels in het teken van de dood van Johan Willem Friso, Prins van Oranje, bij Strijensas in 1711. Hoe de stamvader van alle koninklijke huizen in Europa door een noodlottig ongeluk al op 23-jarige leeftijd om het leven kwam. 

Wat deed hij in Strijensas, wat ging er mis en wat is zijn rol in het de lange lijn Oranjes. Samen met Peter Overwater uit de Hoeksche Waard bespreken we het noodlottige ongeluk. 

Voor de rest van het verhaal van Johan Willem Friso

In Uyt den Oude Dhoos blikken we terug op het bezoek van de Amerikaanse predikant Osborn, die tienduizenden mensen trok naar het Malieveld. Hij zou daar ook wonderen hebben verricht en mensen hebben genezen, alhoewel artsen daar nogal hun vraagtekens bij zetten. 

In de derde aflevering van de Dagvantoen-podcast het verhaal over de hervormde kerk in Moerkapelle dat in 1958 zomaar de voorpagina’s van de landelijke kranten halen. Ze waren opgelicht door, zoals hij later in diezelfde kranten werd genoemd, de Fantast van Moerkapelle. Een terugblik.

De complete terugblik:

Met Bas Romeijn duiken we de archieven in. Vanuit zijn zolderkamer in Barendrecht bekijkt, digitaliseert en onderzoekt hij oud filmmateriaal. En daar zitten absolute pareltjes bij. “Mensen denken vaak dat het niet zo interessant is, die familiefilmpjes, maar dat is helemaal niet zo. Het geeft vaak een tijdsbeeld, hoe het leven er toen uitzag.”

Romeijn doet dan ook een oproep aan mensen die op zolder nog een stapel films heeft liggen. “Onderschat de waarde niet. Bekijk de beelden en schakel desnoods mij in. Er zit veel meer in dan je denkt.”

De filmpjes zijn terug te vinden op de website van Bas Romeijn: https://basromeijnfilms.blogspot.com/

In Uyt den Oude Dhoos blikken we terug op een bijzondere sportwedstrijd in Scheveningen: een wedstrijd van de Harlem Globe Trotters.

In de tweede aflevering van de Dagvantoen-podcast staat het bezoek van de Japanse keizer Hirohito aan onze regio centraal. Begin oktober 1971 bezocht hij in twee dagen Den Haag, Rotterdam en Amsterdam, maar op een warm welkom hoefde hij niet te rekenen.

In Rotterdam bezocht Hirohito de Euromast. Daar werd weinig gehoor aan gegeven. Voor de deur stond dan ook een enkeling de keizer op te wachten. De toen 14-jarige Jeroen Noppen was er één van. Hij is te horen in de terugblik.

Lees verder: Japanse Keizer krijgt geen warm welkom

En Brielle verwelkomt komend voorjaar het zilveren zwaard van de belangrijke geus Bloys van Treslong. Hoe dat mogelijk is geworden en wat het verhaal is van dat zwaard hoor je van een van de leden van de Orde van de Geuzen, René Keuning.

Ook is er aandacht voor de Marathon van Rotterdam, maar dan de editie van 1950 (aantal deelnemers: 27).