ROTTERDAM – Milieugroep Greenpeace blokkeert op dit moment twee Duitse schepen in de Waalhaven in Rotterdam. De schepen moeten voor het farmaceutische bedrijf Bayer een lading chemisch afval storten in de Noordzee. De schepen Rainbow Warrior en Evenline proberen dat te verhinderen.

Kleine rubberbootjes van Greenpeace varen als wespen door het water rondom de Kathe H. en de Rose Marie S.. De route richting het open water wordt geblokkeerd door de twee grote schepen van de milieugroep.

Om helemaal zeker te zijn dat de gifschepen niet richting de Noordzee vertrekken worden een paar rubberboten vastgemaakt aan de gifschepen. Een paar sympathiserende binnenvaartschippers helpen bij de blokkade.

De Rainbow Warrior in de Rotterdamse Waalhaven bij de blokkade-actie. Foto: Greenpeace

‘Blokkade’

Het nut van de blokkade wordt door de Rotterdamse rivierpolitie wel enigszins in twijfel getrokken. Volgens een woordvoerder kunnen de twee Duitse schepen probleemloos vertrekken, als ze dat willen. De politie kijkt voorlopig alleen maar toe, zolang er geen sprake is van agressie.

Dat de schepen niet vertrekken is waarschijnlijk een teken dat Bayer de confrontatie met de actievoerder niet aandurft.

Burgemeester Van der Louw van Rotterdam heeft een gesprek aangevraagd met de leiding van Bayer. Of Greenpeace bij dat gesprek is uitgenodigd, is niet bekend.

Dit artikel gaat verder onder deze advertentie



Toestemming

Bayer heeft een van de Nederlandse overheid een vergunning gekregen om jaarlijks een half miljoen ton chemisch afval te dumpen, veertig kilometer voor de kust van Hoek van Holland.

Volgens Bayer kan de lozing geen kwaad, omdat er sprake is van verdund chemisch afval. In het afval zitten stoffen als naftaleen, chloor, lood, koper, zink, kwik en cadmium. Stoffen als naftaleen zijn kankerverwekkend.

Een van de rubberboten van de Rainbow Warrior in de Rotterdamse haven bij de Rose Marie S.. Foto: Greenpeace

Greenpeace trok vorige maand voor het eerst aan de bel, over de lozingen, die dus niet illegaal zijn. In maart van dit jaar gaf het ministerie een vergunning om dit jaar en volgend jaar een lozing mogelijk te maken.

Volgens dr. Alan Pickaver van Greenpeace heeft de Nederlandse overheid te weinig rekening gehouden met de gevolgen van het chemische afval op lange termijn op de vissen in de Noordzee.

“Er is genoeg reden om aan te nemen dat het Ministerie van Verkeer en Waterstaat te snel is overgegaan toestemming tot dumping te geven. Er is alleen maar naar nadelige verschijnselen op korte termijn gekeken”

(dr. Alan Pickaver, Greenpeace – NRC Handelsblad – 19-04-1980)

De lozingen vinden plaats op de plek waar haring, kabeljauw en platvis paaien.

De afgelopen weken liep de spanning bij de Rotterdamse Waalhaven verder op. Dr. Pickaver, die foto’s wilde maken van het laden van de gifschepen werd, volgens eigen zeggen, door beveiligingsmedewerkers verwijderd. “Vorige week kon ik vrijuit fotograferen, gisteren werd ik beetgepakt en aan m’n haar getrokken door iemand die zichzelf veiligheidsbeambte noemde”, liet de Greenpeace-activist aan NRC Handelsblad weten.

De Rainbow Warrior en een van de gifschepen in de Rotterdamse Waalhaven. Foto: Greenpeace

Al sinds 1969

De dumpingen vinden al plaats sinds 1969. Sinds 1977 is daar ook een ontheffing voor nodig. De nieuwe vergunning geldt tot en met de zomer van 1981, met de mogelijkheid om het nog een jaar te verlengen. Onlangs kreeg Bayer wel te horen dat de dumpplek voor de chemische stoffen twintig kilometer verder op zee kwam te liggen.

Een poging van de Stichting Natuur en Milieu om de gifstort tegen te houden op een juridische manier heeft nog niets opgeleverd. Die uitspraak volgt eind volgende maand. Volgens Greenpeace is de lozing in strijd met internationale verdragen van Oslo en Londen, die dit soort dumpingen ten strengste verbiedt.


Hoe ging het verder?

Vijf dagen later heft Greenpeace de blokkade op. Bayer dreigde met een schadeclaim van 250.000 gulden voor elke keer dat de tankschepen niet konden uitvaren. Een rechtszaak was vrijwel zeker op een nederlaag uitgelopen, zegt Greenpeace. Als argument gebruikt Bayer dat door de blokkade er 4000 banen in gevaar komen.

Greenpeace is bang dat de rechter beslag laat leggen op de schepen van de milieuclub. En dat zou slecht uitkomen, want een paar dagen later moet de Rainbow Warrior bij IJmuiden een schip met radio-actief afval tegenhouden.

De gifdump gaat door, maar toch is het doel bereikt, laat de milieuclub weten. Minister Tuijnman heeft al aan de Duitsers laten weten dat ze een jaar de tijd krijgen om een andere productiemethode te ontwikkelen, waarbij het dumpen van chemisch afval niet meer nodig is. Een nieuwe vergunning, kan het bedrijf vergeten.

Er komt een gesprek tussen Bayer en Greenpeace, onder leiding van burgemeester Van der Louw, die al die tijd zich afzijdig heeft gehouden. Dat gesprek verloopt best goed, zeggen de betrokken partijen.

De Raad van State houdt de vergunning dan voorlopig wel in stand. Volgens TNO valt de giftigheid wel mee. Bayer gaat wel in beroep tegen de uitspraak van de Raad van State. Het bedrijf vindt dat de vergunning voor vijf in plaats van twee jaar moet gelden. Ook doen ze een verzoek om te mogen lozen op de rivier de Rijn.

Maar na een jaar na de blokkade laat Bayer weten dat ze toch afzien van het dumpen van afvalstoffen op de Noordzee. Het bedrijf heeft het afvalprobleem op een andere manier opgelost, door het productieproces aan te passen.

Bronnen:

NRC Handelsblad – 19-04-1980 – Bayer mag 550 miljoen kilo afval in Noordee lozen

NRC Handelsbald – 25-04-1980 – Greenpeace: staak dumpen chemicaliën in Noordzee

NRC Handelsblad – 26-04-1980 – Verzoek dumping in zee te staken

Het Vrije Volk – 22-05-1980 – Greenpeace steek stokje voor dumping

De Volkskrant – 22-05-1980 – Greenpeace belet schip lozen afval

NRC Handelsblad – 23-05-1980 – Greenpeace zet actie tegen gifschepen voort

Algemeen Dagblad – 23-05-1980 – Blokkade gevaar voor 4000 banen

Het Vrije Volk – 24-05-1980 – Greenpeace door Bayer voor rechter

Het Vrije Volk – 27-05-1980 – Greenpeace staakt blokkade: ‘Ons doel is bereikt’

De Volkskrant – 04-06-1980 – Bayer wil afval lozen op Rijn

Limburgsch Dagblad – 15-08-1980 – Milieugroepen teleurgesteld Bayer mag blijven lozen

De Volkskrant – 25-06-1981 – Bayer staakt lozing afval in Noordzee

Auteur: Dave Datema

Gepubliceerd op: 20-05-2020

Verhaalnummer: